دوشنبه ۸ آذر ۱۴۰۰ - الإثنين 24 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۱/۰۱/۱۱) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۱ فروردین ۱۳۹۱

خطبه اول: الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۸) : قالَ اللّهُ تَبارَکَ وَ تَعالى: وَ اتّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیمٌ (۱)   و از ( مخالفت فرمان خدا) بپرهیزید و بدانید خدا از هر چیزی آگاه است توضیح : درعین حال که دستور خداوند به رعایت کردن تقوای الهی عمومیّت دارد […]

خطبه اول:

الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۸) :

قالَ اللّهُ تَبارَکَ وَ تَعالى:

وَ اتّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیمٌ (۱)  

و از ( مخالفت فرمان خدا) بپرهیزید و بدانید خدا از هر چیزی آگاه است

توضیح :

درعین حال که دستور خداوند به رعایت کردن تقوای الهی عمومیّت دارد و اختصاص به زمان ، مکان و اشخاص ندارد لکن با در نظر گرفتن صدر آیه که در ارتباط رعایت حقوق زنان در امر طلاق می‌باشد

لذا یکی از مصادیق بارز رعایت کردن تقوا از سوی مردان در ارتباط با حقوق زنان است

در ابتدای آیه چند موضوع مهمّ به مردان یادآوری شده است .

۱- مردان حق ندارند به زنان خود ستم روا بدارند در واقع ستم به زن، ستم به خود مرد است

۲- مرد حق ندارد با طلاق بی‌مورد یا نگهداری همسر برای آزار به او احکام الهی را مورد تمسخر قرار بدهد

۳- بدرفتاری مرد با زن خود یک نوع تعدّی و تجاوز به حقوق زن است .

۴- در نهایت خداوند برای بهبود روابط زن و شوهر توجه به احکام و مواعظ قرآن و رعایت کردن تقوا را توصیه می‌کند و در پایان هشدار می‌دهد که

وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیمٌ (۲)

ب : حُسن خلق در سیره پیشوایان (۶) :

شیخ مفید(ره) در حالات امام موسی بن جعفر (ع) می‌نویسد :

أَنَّ رَجُلاً مِنْ وُلْدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ کانَ بِالْمَدِینَهِ یُؤْذِی أَبَا الْحَسَنِ مُوسَى (ع) وَ یَسُبُّهُ إِذا رَآهُ وَ یَشْتِمُ عَلِیّاً (ع)

فَقالَ لَهُ بَعْضُ جُلَسائِهِ یَوْماً دَعْنَا نَقْتُلْ هَذَا الْفَاجِرَ ؟

فَنَهاهُمْ عَنْ ذَلِکَ أَشَدَّ النَّهْیِ وَ زَجَرَهُمْ أَشَدَّ الزَّجْرِ

مردی بود در مدینه از دودمان خلیفه دوّم که حضرت موسی بن جعفر (ع) را می‌آزرد

و هرگاه آن حضرت را می‌دید به او فحش می‌داد و به حضرت علی (ع) ناسزا می‌گفت،

روزی بعضی از همنشینان آن حضرت عرض کردند اجازه فرمائید ما این مرد تبهکار را بکشیم؟ حضرت به سختی منع فرمود و آنان را از انجام دادن این عمل بازداشت

وَ سَأَلَ عَنِ الْعُمَرِیِّ ؟  

امام (ع) از حال آن مرد پرسید؟

فَذُکِرَ أَنَّهُ یَزْرَعُ بِناحِیَهٍ مِنْ نَوَاحِی الْمَدِینَهِ

عرض کردند جایی در اطراف مدینه به کشاورزی مشغول است

حضرت سوار مرکب شده و به مزرعه آن مرد وارد شد، او فریاد زد:

کشت ما را پامال نکن؛ حضرت همچنان سواره پیش رفت تا به نزد او رسید پیاده شد و نزد او نشست و با خوش روئی و به شوخی و خنده با او شروع کرد

وَ قَالَ لَهُ کَمْ غَرِمْتَ فِی زَرْعِکَ هَذَا ؟

یعنی چه مبلغ خرج این کشت و زرع کرده‌ای ؟

آن مرد پاسخ داد یکصد دینار هزینه کرده است

امام (ع) فرمود : وَکَمْ تَرْجُو أَنْ یَجِیئَکَ فِیهِ ؟

چه مبلغی امید داری که از آن به دست تو برسد؟

گفت : علم غیب ندارم. حضرت فرمود : من گفتم چه مبلغ امیدواری به تو برسد؟

آن مرد گفت : امیدوارم دویست دینار از این مزرعه عاید من بشود.

حضرت کیسه‌ای درآورد که سیصد دینار در آن بود و فرمود :

هَذَا زَرْعُکَ عَلَى حَالِهِ وَ اللَّهُ یَرْزُقُکَ فِیهِ مَا تَرْجُوهُ

( این را بگیر) و کشت تو نیز به همین حال مال تو باشد و خدا آنچه امید داری از آن عایدت گرداند .

راوی می‌گوید : آن مرد برخاست و سر حضرت را بوسه زد و درخواست نمود از بی‌ادبی‌ها و بد زبانی‌های او درگذرد.

حضرت موسی بن جعفر (ع) لبخند زد و بازگشت. این جریان گذشت تا اینکه روزی حضرت به مسجد رفت و آن مرد نیز نشسته بود همین که نگاهش به آن حضرت افتاد گفت:

اللَّهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ ‏

یعنی خداوند می‌داند که رسالت خویش را در چه خاندانی قرار دهد.

دوستان آن مرد به سرش ریختند و گفتند داستان چیست ؟

که تو هرگاه او را می‌دیدی فحش می‌دادی چه شده اکنون عوض شدی و او را مدح و ستایش می‌کنی؟

پاسخ داد : همین است که اکنون گفتم و جز این چیزی نخواهم گفت و شروع کرد به دعا کردن درباره امام موسی بن جعفر (ع) و می گفت :

فَلَمَّا رَجَعَ أَبُوالْحَسَنِ إِلَى دَارِهِ قَالَ لِجُلَسَائِهِ الَّذِینَ سَأَلُوهُ فِی قَتْلِ العُمَرِیِّ أَیّما کَانَ خَیْراً مَا أَرَدْتُمْ أَوْ مَا أَرَدْتُ إِنَّنِی أَصْلَحْتُ أَمْرَهُ‏ بالْمِقْدَارِ الَّذِی عَرَفْتُمْ وَ کَفَیْتُ بِهِ شَرَّه‏ (۳)

همین که حضرت موسی بن جعفر (ع) به خانه بازگشت به آن کسانی که از او اجازه کشتن آن مرد عمری را خواسته بودند فرمود : کدام یک از این دو راه بهتر بود آنچه شما می خواستید یا آنچه من انجام دادم ؟

من کار او را با آن مقدار پولی که می دانید سر و صورت داده و بدان وسیله خود را از شرّ او آسوده ساختم.

    

خطبه دوم :

الف : مناسبت‌ها ی هفته :

۱- شنبه ۱۲ فروردین :

روز جمهوری اسلامی ایران است. در این روز ساختار جدید سیاسی اجتماعی بر مبنای آرای اکثریّت ۲/۹۸ درصد تثبیت و نظام جمهوری اسلامی رسماً به تأیید ملّت مسلمان ایران رسید.(۴)  

  • رهبر کبیر انقلاب اسلامی می‌فرماید :

صبحگاه ۱۲ فروردین که روز نخستین حکومت الله است از بزرگترین اعیاد ملّی و مذهبی ماست و ملّت ما باید این روز بزرگ را عید بگیرند و زنده نگهدارند روزی که کنگره‌های قصر ۲۵۰۰ ساله حکومت طاغوتی فرو ریخت و سلطه شیطانی برای همیشه رخت بر بست و حکومت مستضعفین جانشین آن گردید. (۵)    

  • امام صادق (ع) می‌فرماید :

إِنَّ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ اِرْتَضى لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً فَأَحْسِنُوا صُحْبَتَهُ بِالسَّخاءِ وَ حُسْنِ الْخُلُقِ (۶)    

خداوند عزتمند برای شما اسلام را پسندید پس با سخاوت و نیک رفتاری اسلام را به خوبی همراهی کنید

۲- یکشنبه ۱۳ فروردین مصادف با ۹ جمادی الاولی :

در چنین روزی فقیه نامدار شیعه محمّد بن جمال الدّین مکّی معروف به شهید اوّل در سال ۸۷۶ .ق قلقه دِمَشْق شهر شام به شهادت رسید.

شهری که در طول تاریخ برای خاندان رسالت و نبوّت و پیروان دلباخته آنان خاطرات تلخ داشته است .

شهری که معاویه و سایر خلفای بنی امیّه و بنی عباس با اسلام و اهل بیت عصمت و طهارت و شیعیان آنان به گونه ‌ای رفتار کردند که چهره تاریخ را سیاه کرده است

ابتدا به شهادت رساندند ، بعد از شهادت بدن مطهرش را به دار زدند سپس سنگسارش کردند. و در نهایت جسم بی جان او را سوزاندند تا اثری از او باقی نماند. (۷)  

این اقدام فاجعه آمیز در حالی صورت گرفت که یکی از علمای اهل سنّت بنام شمس الدین جزری در حق شهید بزرگوار می‌گوید:

شَیْخُ الشِّیعَهِ وَ الْمُجْتَهِدُ فِی مَذْهَبِهِمْ … وَ إِمامٌ فِی الْفِقْهِ وَ النَّحْوِ وَ الْقِرائَهِ، صَحِبَنِی مُدَّهً مَدیدَهً فَلَمْ أَسْمَعْ مِنْهُ ما یُخالِفُ السُّنَّهَ (۸)

۳- روز پنج شنبه ۱۷ فروردین ۱۳ جمادی الاولی :

روز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) (۱۱٫ق) بنا به روایت ۷۵ روز می باشد. این مصیبت را به عموم مسلمانان تسلیت می گویم. (۹)

  • مرحوم کلینی از امام صادق (ع) نقل می‌کند فرمود :

إِنَّ فَاطِمَهَ (س) مَکَثَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللّهِ (ص) خَمْسَهً وَ سَبْعِینَ یَوْماً وَ کانَ دَخَلَها حُزْنٌ شَدِیدٌ عَلى أَبیها وَ کانَ جَبْرَئِیلُ (ع) یَأْتِیهَا فَیُحْسِنُ عَزَاءَهَا عَلَى أَبیها (۱۰)

فاطمه (س) پس از رسولخدا (ص) هفتاد و پنج روز زنده ماند در حالی که اندوهی سخت برای پدرش او را فرا گرفته بود و جبرئیل پیش او می آمد و تسلیت می‌گفت

  • از امام موسی بن جعفر (ع) نقل شده فرمود :

إِنَّ فَاطِمَهَ عَلَیهَا السَّلامُ صِدِّیقَهٌ شَهِیدَهٌ (۱۱)  

  • مرحوم ملا صالح مازندرانی در توضیح کلمه شهید می‌نویسد :

وَ الشَّهیدُ مَنْ قتِلَ مِنَ الْمُسْلِمینَ فِى مَعْرِکَهِ الْقِتالِ اَلْمَأمُورِ بِهِ شَرْعاً، ثُمَّ اتَّسَعَ فَاُطْلِقَ عَلى کُلِّ مَنْ قُتِلَ مِنْهُمْ ظُلْماً کَفاطِمَهَ عَلَیْهَا السَّلامُ اِذْ قَتَلُوها بِضَرْبِ الْبابِ (۱۲)

شهید مسلمانی است که در معرکه جنگ کشته شود سپس این عنوان به هرکسی که بصورت مظلوم کشته شود اطلاق شده است مانند فاطمه (س) که با ضرب درب شهیدش کردند

ب : پیام نوروزی رهبری مدظله العالی :

پیام نوروزی مقام معظم رهبری مدظله العالی چند محور اساسی داشت :

۱- شعار سال :

امسال نیز مانند سال گذشته شعار سال در ارتباط با موضوع اقتصادی است؛ یعنی تولید ملّی ، حمایت از کار و سرمایه‌ ی ایرانی

۲- آثار رونق تولید داخلی :

مقام معظم رهبری مدظله العالی به پنج موضوع بعنوان نتایج و ثمرات رونق تولیدات داخلی برشمردند :

  • حلّ شدن مسئله توّرم
  • حلّ شدن مشکل اشتغال
  • استحکام اقتصاد داخلی
  • یأس و ناامیدی دشمنان
  • تمام شدن توطئه‌های دشمنان

۳- رسالت اقشار جامعه :

مقام معظم رهبری مدظله العالی می‌فرماید :

ما باید بتوانیم از کار کارگر ایرانی حمایت کنیم، از سرمایه سرمایه دارایرانی حمایت کنیم و این فقط با تقویت تولید ملّی امکان پذیر خواهد شد.

سپس وظایف و رسالت اقشار مختلف جامعه را در این زمینه چنین بیان فرمودند :

۱- سهم دولت :

پشتیبانی کردن از تولیدات داخلی، صنعتی و کشاورزی

۲- سهم سرمایه داران و کارگران :

تقویت کردن چرخه تولید و اتقان در کار تولید

۳- سهم مردم :

ابتدا می‌فرمایند : به نظر من از همه اینها مهمتر است

سپس اضافه فرمودند : مصرف کردن تولیدات داخلی

توضیح :

لازم به یادآوری است که مقام معظم رهبری مدظله العالی در سخنرانی ابتدای سال در مشهد رضوی (ع) تمامی بخش‌های پیام را توضیح و تبیین فرمودند که در خطبه های آینده اشاره خواهیم کرد. انشا ا… (۱۳)

پی نوشت :

(۱) سوره بقره آیه ۲۳۱

(۲) تفسیر نور / قرائتی ج ۱ ص ۳۶۱

(۳)   کتاب الارشاد / شیخ مفید (ره) ص ۳۲۸

(۴) روزها و رویدادها ص ۳۲

(۵) صحیفه نور ج ۵   ص ۲۳۴

(۶) اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۵۶

(۷) گلشن ابرار/ جمعی از پژوهشگران ج ۱ ص ۱۵۷

(۸) شهید الاوّل حیاته و آثاره/ مختاری به نقل از غایه النهایه ج ۲ ص ۲۶۵

(۹) سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه

(۱۰) اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۴۸۸

(۱۱) کتاب الوافی / فیض کاشانی ج ۳ ص ۷۴۵

(۱۲) شرح اصول کافی / مازندرانی ج ۷ ص ۲۱۳

(۱۳) پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری مدظله العالی