یکشنبه ۷ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 23 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۱/۰۱/۱۸) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۱۸ فروردین ۱۳۹۱

خطبه اول:   الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۹) :   قالَ اللّهُ تَبارَکَ وَ تَعالى:   وَ اتّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ (۱)     و از مخالفت فرمان خدا بپرهیزید و بدانید خدا به آنچه انجام می دهید بیناست   توضیح :   در عین حال که دستور خداوند […]

خطبه اول:

 

الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۹) :

 

قالَ اللّهُ تَبارَکَ وَ تَعالى:

 

وَ اتّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ (۱)  

 

و از مخالفت فرمان خدا بپرهیزید و بدانید خدا به آنچه انجام می دهید بیناست

 

توضیح :

 

در عین حال که دستور خداوند به رعایت تقوا یک حکم عمومی و فراگیر است و تمامی انسانها را در همه اعصار در برمی‌گیرد؛ لکن با توجه به محتوای فرازهای قبلی آیه شریفه رعایت کردن حقوق نوزادان و مادران آنان از مصادیق بارز رعایت تقوای الهی است

 

چون در ابتدای آیه چند دستور مهمّ در ارتباط با نوزادان و مادران صادر شده است :

 

۱- حقّ حضانت از نوزادان در طول دوسال شیرخوارگی در اختیار مادران است.

 

۲- پدران و مادران هیچ کدام حق ندارند بخاطر اختلافات خود به کودکان آسیب بزنند.

 

۳- تمامی هزینه‌ زندگی مادر از نظر غذا و لباس در طول دوران شیردادن کودک به عهده پدر کودک است.

 

۴- اگر مادر به هر علّتی نخواهد ویا نتواند شیردادن و یا حضانت کودک را به عهده بگیرد باید برای کودک دایه‌ای گرفته شود.

 

خداوند پس از بیان کردن این دستورات می‌فرماید :

 

وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ

 

یعنی نباید در صورت اختلاف میان زن و شوهر به حقوق یکدیگر تعرض داشته باشند.

 

و نباید والدین نسبت به سرنوشت کودکان خود بی‌تفاوت باشند.

 

ذیل آیه شریفه هشداری است بر والدین که خداوند بر تمامی اعمال شما آگاه است

 

وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ

 

ب : شرح زیارت جامعه (۴۷) :

 

وَ حَفَظَهً لِسِرِّهِ ( و خداوند رضایت داده به اینکه شما) حافظان سرّ خدا باشید

 

وَ خَزَنَهً لِعِلْمِهِ و نگهدارنده علم او باشید

 

وَ مُسْتَوْدَعاً لِحِکْمَتِهِ و امانت داران حکمت الهی باشید

 

وَ تَرَاجِمَهً لِوَحْیِهِ (۲) و مفسّران وحی خداوند باشید

 

توضیح :

 

در ارتباط با هر کدام از کلمات چهارگانه مباحث متعدد ادبی، کلامی، روایی، تاریخی و علمی وجود دارد که دانشمندان مورد توجه قرار داده اند و نوع این موضوعات خارج از حوصله مباحث عمومی همانند خطبه های نماز جمعه می‌باشد؛ لذا ما به برخی از توضیحات مورد نیاز ، اکتفا می‌کنیم.

 

ائمه (ع) حافظان اسرار خدا :

 

در روایات متعدد یکی از ویژگی‌های بارز ائمه (ع) امینان و رازداران خداوند بیان شده است.

 

  1.     *امیرمؤمنان (ع) فرمود:

 

أَنَا الْمُؤْتَمَنُ عَلَى سِرِّ اللَّهِ‏ (۳)

 

من امین به سرّ خداوند هستم.

 

  1.    *کلینی(ره) از امام صادق (ع) نقل می‌کند فرمود :

إِنَّ عِنْدَنَا وَ اللَّهِ سِرّاً مِنْ سِرِّ اللَّهِ وَ عِلْماً مِنْ عِلْمِ اللَّهِ

 

وَ اللَّهِ مَا یَحْتَمِلُهُ ملَکٌ مقَرَّبٌ وَ لا نَبِیٌّ مُرْسَلٌ …

 

وَ اللَّهِ مَا کَلَّفَ اللَّهُ ذَلِکَ أَحَداً غَیْرَنا (۴)

به خدا سوگند رازی از راز خدا و دانشی از دانش خدا نزد ماست و به خدا سوگند نه هیچ فرشته مقرّب و نه هیچ پیامبر فرستاده شده نمی‌تواند آن را تحمل کند به خدا سوگند که خداوند آن را تنها بر دوش ما نهاده است

 

سؤال :

در کتب لغت در ارتباط با معنی کلمه (سّر ) با تعبیرات مختلف چنین گفته شده است :

السِّرُ : بِالْکَسْرِ و هُوَ ما تُخْفیهِ وَ تَکْتْمُهُ مِنْ غَیْرِکَ (۵)  

و از کلام بزرگان است : صُدورُ الأَحْرارِ قُبورُ الْاسرارِ (۶)

ابن منظور می‌نویسد : وَ السِّرُّ ما اُخْفِیَتْ و الجَمْعُ اَسْرارُ (۷)      

 

لذا با توجه به معنی کلمه( سّر) اکنون پرسش این است که اولاً چرا اسرار خداوند در اختیار عده خاص از بندگان او قرار می‌گیرد ؟

 

دوم اینکه چرا آن عده خاص این اسرار را برای عموم بندگان خدا فاش نمی‌سازند؟

 

در پاسخ باید گفت:

 

برای تحمل کردن اسرار الهی استعداد و ظرفیت ویژه لازم است برای هر انسانی قدرت تحمل این اسرار سنگین مقدور نمی ‌باشد پس لازم است ابتداء آمادگی روحی و فکری در انسان پیدا شود، سپس توان تحمل اسرار بوجود خواهد آمد.

 

  1.    *وقتی حضرت موسی (ع) از حضرت خضر درخواست کرد

 

هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلى‏ أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً (۸)       

 

آیا (رخصت می دهی) از پی تو بیایم تا آن رشد و ره شناسی که تو را آموخته اند به من بیاموزی؟

 

حضرت خضر پاسخ داد :

 

إِنَّکَ لَنْ تَسْتَطیعَ مَعِیَ صَبْراً (۹)              

 

تو طاقت آن نداری که همپای من صبر کنی

 

  1.    *و یا زمانی که به امیرمؤمنان (ع) پیشنهاد می‌شود (پس از جریان سقیفه) برای گرفتن حق خود قیام بکند پاسخ می دهد :

 

اِنْدَمَجْتُ عَلى مَکْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمْ اضْطِرَابَ الْأَرْشِیَهِ فِی الطَّوِیِّ الْبَعِیدَه (۱۰)  

 

اگر من سکوت کردم به خاطر آن است که علوم و اسراری در درون دارم که اگر اظهار کنم همچون طناب‌ها در چاههای عمیق به لرزه در می‌آیید .

 

 

خطبه دوم :

الف : مناسبت‌های هفته :

 

۱ شنبه ۱۹ فروردین :

 

مصادف با روز جهانی بهداشت است. (۱۱)  

دین مقدس اسلام موضوع بهداشت را از ابعاد مختلف بهداشت فردی،‌ بهداشت محیط، بهداشت روانی ، بهداشت اجتماعی و … مورد توجه جدّی قرار داده است.

 

در روایات وارد شده پیامبر (ص) کسانی را که با دندان‌های زرد و موهای درهم ریخته به رسولخدا (ص) وارد می‌شدند مورد اعتراض و انتقاد قرار می‌داد و می فرمود :

 

مَا لِی أَرَاکُمْ تَدْخُلُونَ عَلَیَّ قُلْحاً مُرْغاً مَا لَکُمْ لا تَسْتَاکُونَ (۱۲)

در اثر همین تعالیم اسلامی مسلمانان در طول تاریخ به نظافت و پاکیزگی معروف بودند

گوستاولوبون ، شرق شناس فرانسوی در کتاب تاریخ تمدن عرب و اسلام می نویسد:

 

در اسپانیای دوران تفتیش عقاید ، مسلمانان را از نظافت و پاکیزگی شان تشخیص می دادند. (۱۳)

 

و نویسنده دیگر اروپائی می نویسد :

 

مسلمان اگر یک دینار بیشتر داشته باشد حاضر است غذا تهیه نکند و با آن پول ، صابون خریده و پاکیزگی و نظافت خود را تأمین کند. (۱۴) 

 

۲- یکشنبه ۲۰ فروردین :

 

مصادف است با روز ملّی فناوری هسته ای

 

در روز ۲۰ فروردین ماه سال ۱۳۸۵ خبر دست یابی ایران اسلامی به فن آوری غنی سازی اورانیوم و راه اندازی یک زنجیره غنی سازی در نطنز اعلام شد.

 

در پی این خبر و با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی به پاس قدردانی از تلاش‌های افتخار آمیز دانشمندان ایران اسلامی بیستم فروردین ماه مقارن با تکمیل چرخه سوخت هسته ای در تقویم رسمی ایران روز ملّی فن آوری هسته ای نام گرفت. (۱۵)

 

۳- دوشنبه ۲۱ فروردین :

دارای سه مناسبت مهّم است :

 

  1.    *روز شهادت هنرمند بسیجی و سیّد شهیدان اهل قلم شهید سیّد مرتضی آوینی راوی باصفای روایت فتح و سردبیر مجلّه ادبی و هنری سوره و مسئول واحد تلوزیونی حوزه هنری (۱۳۷۲ .ش)

 

  1.    *با پیشنهاد شاعران ، نویسندگان و هنرمندان حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی به مقام معظم رهبری مدظله العالی ۲۱ فروردین روز هنر انقلاب اسلامی نامگذاری شد.
  1.    *روز شهادت امیر سپهبد صیاد شیرازی جانشین ستاد کلّ نیروهای مسلّح (۱۳۸۷ . ش ) (۱۶)

 

ب : تولید ملّی شعار سال ۹۱ (۲) :

 

جلسه گذشته در ارتباط با پیام نوروزی مقام معظم رهبری مدظله العالی توضیحات لازم را مطرح کردیم و قول دادیم در مورد شعار سال که عبارتست از : تولید ملّی و حمایت از کار و سرمایه ی ایرانی مطالبی را طی جلساتی مطرح کنیم.

 

لذا در این جلسه بحثی را تحت عنوان ضرورت های اتکاء به تولیدات داخلی عنوان می کنیم.

 

  1.    *با در نظر گرفتن شرایط داخلی و موقعیت منطقه‌ای و بین المللی جمهوری اسلامی

 

  1.    *و با توجّه به رسالت های سنگین جهانی نظام جمهوری اسلامی
  1.    *و با ملاحظه الگو قرار گرفتن انقلاب اسلامی برای مردم آزاده جهان

 

  1.    *و با در نظرگرفتن توطئه‌های پیچیده دشمنان بویژه در زمینه موضوعات اقتصادی ، ضرورت پرداختن به موضوع تولیدات داخلی مضاعف می شود

 

چند مطلب را یادآوری می کنیم :

۱- در آیات و روایات متعدد بر استقلال سیاسی ، فرهنگی ، نظامی و اقتصادی مسلمانان تأکید و توصیه شده و از وابستگی به کفّار و مشرکان شدیداً نهی شده است

 

  1.    *خداوند می فرماید :

 

هُوَ الَّذی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‏ وَ دینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ (۱۷) 

 

او کسی هست که رسول خود را با هدایت و دین حق فرستاد و تا او را بر تمام ادیان پیروز و غالب گرداند هرچند مشرکان را خوشایند نباشد .

 

  1.    *رسولخدا (ص) می فرماید :

 

الاِسْلامُ یَعْلَموا وَ لا یُعْلی عَلَیْه (۱۸)

اسلام برتر است و آئینی بالا دست آن نیست .

 

  1.    *امیرمؤمنان (ع) در یکی از خطبه های خویش در مقام بیان جایگاه و عظمت دین اسلام و تبیین ویژگی‌ها و خصوصیّات بارز آن چنین می فرماید :

 

اِنَّ هَذَا الْإِسْلامَ دِینُ اللَّهِ الَّذِی

 

آگاه باشید این اسلام آئینی است

 

اصْطَفَاهُ لِنَفْسِهِ

خداوند آن را برای خود برگزیده است

 

وَ اصْطَنَعَهُ عَلَى عَیْنِهِ

و با عنایت خاص خویش آن را آماده ساخته

 

وَ أَصْفَاهُ خِیَرَهَ خَلْقِهِ

 

و بهترین خلق خود را برای تبلیغ آن برگزیده

 

أَذَلَّ الْأَدْیَانَ بِعِزَّتِهِ

 

ادیان دیگر را با عزّت بخشیدن به اسلام ذلیل کرد

 

وَ وَضَعَ الْمِلَلَ بِرَفْعِهِ

و ملل دیگر را با اعتلای اسلام فرود آورد

 

وَ خَذَلَ مُحَادِّیهِ بِنَصْرِهِ

 

با یاری اسلام مخالفینش را درمانده ساخت

 

وَ هَدَمَ أَرْکَانَ الضَّلالَهِ بِرُکْنِهِ (۱۹)

و با تقویت اسلام ارکان ظلالت را درهم کوبید.  

 

ج : نقش حماله الحطبی برخی حاکمان منطقه در جریان سوریه :

 

بسی جای تأسف است که در ارتباط با فشارهای استکبار جهانی بویژه آمریکا و اسرائیل بر کشور اسلامی سوریه جهت ضربه زدن به مقاومت اسلامی به نفع رژیم اشغالگر قدس ، حاکمان برخی از کشورهای اسلامی بویژه عربستان سعودی، قطر و ترکیه نقش حماله الحطبی (آتش بیاری معرکه) را بازی می کنند.

غافل از اینکه پس از سوریه نوبت خود آنهاست؛ لذا به آنها توصیه می کنیم از سرنوشت نکبت بار محمدرضا پهلوی ، صدام افلقی، حسنی مبارک و قذافی عبرت بگیرند و خود را بیش از این در افکار عمومی منفور و ذلیل نکنند.(۲۰)

 

پی نوشت :

(۱) سوره بقره آیه ۲۳۳    

(۲) مفاتیح الجنان / محدث قمی ( زیارت جامعه)

(۳) کتاب الامالی / شیخ صدوق ص ۸۸  

(۴) اصول کافی / کلینی   ج ۱ ص ۴۰۲  

(۵) ریاض السالکین / سیدعلیخان ج ۴ ص ۱۵۷

(۶) المحجه البیضاء / فیض کاشانی ج ۳ ص ۳۲۸

(۷) لسان العرب / ابن منظور ماده (سرر)

(۸)   سوره کهف آیه ۶۶

(۹) سوره کهف آیه ۶۷

(۱۰) نهج البلاغه خ ۵

(۱۱) روزها و رویدادها ص ۳۸

(۱۲) کتاب المحاسن / برقی ص ۵۶۱

(۱۳) اسلام و محیط زیست / ولایی ص ۱۳۲

(۱۴) کتاب همبستگی مذاهب اسلامی   ج ۱ ص ۱۶۹

(۱۵) یادداشت های شخصی

(۱۶) سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور    

(۱۷) سوره توبه آیه ۳۳              

(۱۸)     من لا یحضره الفقیه / صدوق ج ۴ ص ۳۳۴  

(۱۹)   نهج البلاغه خ ۱۹۸

(۲۰) یادداشت های شخصی