پنج شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۰ - الخميس 5 جماد أول 1443

(۱۳۹۱/۰۱/۲۵) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۲۵ فروردین ۱۳۹۱

خطبه اول الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۱۰) : قالَ اللّهُ تَبارَ کَ وَ تَعالى: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ ای کسانی که ایمان آورده اید تقوای الهی داشته باشید وَ ذَرُوا ما بَقِیَ مِنَ الرِّبا وآنچه ( از مطالبات) ربا باقی مانده است رها کنید إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنین‏ (۱) اگر ایمان دارید […]

خطبه اول

الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۱۰) :

قالَ اللّهُ تَبارَ کَ وَ تَعالى:

یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ

ای کسانی که ایمان آورده اید تقوای الهی داشته باشید

وَ ذَرُوا ما بَقِیَ مِنَ الرِّبا

وآنچه ( از مطالبات) ربا باقی مانده است رها کنید

إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنین‏ (۱)

اگر ایمان دارید

توضیح :

چند مطلب مهم از این آیه استفاده می شود

۱- منظور از تقوا در آیه شریفه که مؤمنان موظّف شده اند آن را عملی سازند تقوای اقتصادی است. یعنی انسان حق ندارد برای جلب منافع خود حقوق مالی و منافع اقتصادی دیگران را مورد تعدّی و تجاوز قرار بدهد.

۲- از جمله مصادیق تعدّی به حقوق دیگران و به خطر انداختن امنیّت اقتصادی جامعه رباخواری است که آیه شریفه روی آن تأکید دارد وَ ذَرُوا ما بَقِیَ مِنَ الرِّبا

با توجه به اینکه متأسفانه موضوع رباخواری یکی از مفاسد مبتلا به جوامع بشری بوده و هست و اکنون یکی از علل اساسی بحران اقتصادی کشورهای غربی و اروپایی رباخواری می باشد

لذا در جهت تبیین اجمالی دیدگاه دین مقدس اسلام در این زمینه چند نکته را به صورت فهرست یادآوری می کنیم، امید است مورد عنایت نماز گزاران عزیز قرار بگیرد انشاءا…

* مرحوم سیّد یزدی در عروه الوثقی می نویسد :

مُحَرَّمٌ بِالْکِتَابِ وَ الْسُنَّهِ وَ إجْمَاعِ الْمُسْلِمینَ بَلْ ضَرورَهِ الدّینِ، فَمُسْتَحِلُّهُ داخِلٌ فِی سِلْکِ الکافِرینَ وَ أنَّهُ یُقْتَلُ (۲)

کَما فی خَبَرِ اِبْنِ بُکَیْرٍ

قَالَ بَلَغَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) عَنْ رَجُلٍ أَنَّهُ کَانَ یَأْکُلُ الرِّبَا وَ یُسَمیهِ اللِّبَأَ فَقَالَ لَئِنْ أَمْکَنَنِی اللَّهُ مِنْهُ لَأَضْرِبَنَّ عُنُقَهُ‌ (۳)

* در آیات قرآن، کتب فقهی، کتب روایی و همچنان در رسائل عملیّه مراجع تقلید موضوعات و احکام متعددی در ارتباط با ربا و رباخواری و سایر مباحث مربوطه مطرح شده است به دلیل اینکه این مباحث بررسی مستقل لازم دارد چند مورد مربوط به این بحث را بصورت فهرست یادآوری می کنیم:

۱- خداوند به دنبال آیه شریفه

یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِیَ مِنَ الرِّبا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنین‏

چنین می فرماید :

فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِه‏ (۴)

اگر (چنین) نکنید پس بدانید که خدا و رسولش را با شما جنگ است .

۲- مرحوم علامه حلّی می فرماید :

الرِّبا تَحْریمُهُ مَعْلُومٌ بّالْضَروُرَهِ عَنْ دینِ النَبِیِ(ص) فَالمُبیحُ لَهُ مُرتَدٌّ (۵)

حرمت ربا ضروری دین پیامبر (ص) است از این رو انکار کردن حرمت آن موجب ارتداد است .

۳- سیّد در عروه الوثقی می نویسد :

کَما یَحْرِمُ أخْذُ الرِّبا یَحْرِمُ دَفعُهُ بَل یَحرِمُ کِتابَتُهُ وَ الْشَّهادَهُ عَلَیْهِ (۶)

فَعَنْ عَلِیٍّ (ع) لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) الرِّبَا وَ آکِلَهُ وَ بَائِعَهُ وَ مُشْتَرِیَهُ وَ کَاتِبَهُ وَ شَاهِدَیْهِ‌ (۷)

یعنی در حرمت ربا فرقی میان گرفتن و دادن آن نیست چنان که نوشتن قرارداد ربوی و گواهی دادن بر آن نیز حرام است از علی (ع) است لعنت کرده رسولخدا (ص) بر ربا، ربا خورنده، فروشنده ، خریدار ، نویسنده قرار داد و دو شاهد آن

ب : حُسن خُلق در سیره پیشوایان (۷) :

مرحوم کلینی در فروع کافی از فردی بنام یَسَعِ بْنِ حَمزه نقل میکند که:

من در خدمت امام رضا (ع) بودم و تعداد زیادی از مردم حضور داشتند و از امام (ع) در ارتباط با حلال و حرام سؤال می کردند. ناگهان مردی بلند قد و گندم گون وارد شده، سلام کرد و گفت:

من از دوستان شما و از دوستداران پدران و اجداد شما هستم از حج می آیم توشه خود را از دست داده ام و چیزی که مرا به مقصد برساند ندارم اگر صلاح بدانید مبلغی به من بدهید تا به شهر خود برسم.

خدا به من نعمت داده چون به شهر رسیدم از طرف شما انفاق می کنم چون نیاز به صدقه ندارم .

فَقَالَ لَهُ : اِجْلِسْ رَحِمَکَ اللَّهُ

امام (ع) فرمود بنشین خدا تو را رحمت کند .

سپس امام (ع) به پرسش های مرد پاسخ می داد تا همه پراکنده شدند و من با دو نفر دیگر در خدمت امام رضا(ع) بودیم.

فَقَالَ أَتَأْذَنُونَ لِی فِی الدُّخُولِ ؟

اجازه بدهید من اندرون خانه بروم ؟

برخاست و داخل اندرون شد سپس برگشت و دست خود را از بالای در بیرون آورد

وَ قَالَ أَیْنَ الْخُرَاسَانِیُّ ؟

مرد خراسانی کجاست ؟

آن مرد جواب داد اینجا هستم

قالَ خُذْ هَذِهِ الْمِائَتَیْ دِینَارٍ وَ اسْتَعِنْ بِهَا فِی مَئُونَتِکَ وَ نَفَقَتِکَ وَ تَبَرَّکْ بِهَا وَ لا تَصَدَّقْ بِهَا عَنِّی وَ اخْرُجْ فَلا أَرَاکَ وَ لا تَرَانِی

فرمود این دویست دینار را بگیر و برای هزینه سفرت از آن بهره برداری کن و به آن تبرّک بجوی و چیزی از طرف من انفاق نکن و هم اکنون برو که مرا نبینی و من نیز تو را نبینم.

هنگامی که مرد خراسانی رفت امام (ع) بیرون آمد یکی از حاضران عرض کرد :

فدایت شوم محبت زیادی در مورد این مرد فرمودید چرا خود را نهان کردید ؟

فَقَالَ مَخَافَهَ أَنْ أَرَى ذُلَّ السُّؤَالِ فِی وَجْهِهِ لِقَضَائِی حَاجَتَهُ‏ (۸)

فرمود : می ترسیدم آثار ذلت سؤال را در چهره او ببینم به خاطر برطرف ساختن نیاز وی

خطبه دوم :

الف : مناسبت‌ها ی هفته :

۱- سه شنبه ۲۹ فروردین :

* روز ارتش جمهوری اسلامی و نیروی زمینی است.

بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی

ارتش، پاسداری از استقلال، تمامیّت ارضی و نظام جمهوری اسلامی ایران را به عهده دارد (۹)

ویژگی های ارتش :

ارتش نظام جمهوری اسلامی در مقایسه سایر ارتش‌های منطقه و جهان از ویژگی‌ها و خصوصیات منحصر به فردی برخوردار است از قبیل :

۱- تنها ارتشی است که فرمانده کلّ قوای آن به عهده ولی امر مسلمین است .

۲- تنها ارتشی است که مقررات و ضوابط حاکم بر آن برگرفته از اسلام ناب است .

۳- تجربیّات ارزشمند ۸ سال دفاع مقدّس را در سابقه و پرونده خود دارد .

۴- نام و یاد هزاران شهید ارتش در طول ۸ سال دفاع مقدّس در سینه تاریخ جاودانه خواهد ماند.

۵- امروز ارتش جمهوری اسلامی در بخش های مختلف زمینی، هوایی و دریایی قدرتمند ترین ارتش در خاور میانه است و آمادگی خود را برای دفاع از اسلام و مسلمین در برابر تهدیدات دشمنان بارها در مواضع و رزمایش های قدرتمند خود نشان داه است. (۱۰)

رهبر کبیر انقلاب اسلامی در یکی از پیام‌های خود می‌فرماید :

من تا آخر پشتیبان ارتش ، سپاه و بسیج خواهم بود و تضعیف آنان را حرام می دانم(۱۱)

۲- چهارشنبه ۳۰ فروردین :

* سالروز درگذشت آیه ا.. العظمی میرزا محمّد حسن نائینیاز فقهای مجاهد عصر انقلاب مشروطه می باشد.

مرحوم نائینی در فقه و اصول از محضر حضرات آیات سید محمّد فشارکی ، سید اسماعیل صدر و میرزا محمد حسن شیرازی رهبر نهضت تنباکو استفاده کرده است (۱۲)

و در عرفان و اخلاق از محضر استاد الفقهاء و العرفاء آخوند ملا حسین قلی همدانی بهره برده است (۱۳)

و صدها شاگرد ، فقیه و اسلام شناس تحویل جامعه داده از آن جمله است :

حضرات آیات : سید محسن حکیم ، سید جمال الدین گلپایگانی، سید محّمد حجّت، سیّد محمد هادی میلانی، سیّد ابوالقاسم خوئی(۱۴)

نقش آفرینی میرزای نائینی در رشد و بالندگی علمی حوزه نجف اشرف زبان زد خاص و عام می‌باشد که ریشه این همه موفقیّت را باید در تهذیب و جهاد علمی او جستجو کرد که امیر مؤمنان (ع) فرمودند :

ذُرْوَهُ الْغایاتِ لا ینالُهَا إِلَّا ذَوُا التَّهْذِیبِ وَ الْمُجَاهَدات‏ (۱۵)

بر بلندای اهداف نرسد مگر کسانی که اهل تهذیب نفس و مجاهدت هستند

ب : تولید ملّی شعار سال ۹۱ (۳) :

جلسه گذشته بحثی را تحت عنوان ضرورت‌های اتکاء به تولیدات داخلی مطرح کردیم و دیدگاه اسلام در زمینه استقلال سیاسی، اقتصادی ، نظامی و فرهنگی بعنوان ضرورت اوّل مطرح کردیم

اکنون همان عنوان را ادامه می‌دهیم با مطرح کردن سایر ضررورت ها

نقش کار در ساختار اقتصادی :

در آیات و روایات مسلمانان موظّف شده اند مدام کار و تلاش نمایند و از طریق دست رنج خویش امرار معاش نمایند و از تنبلی وکسلی نهی شده اند

* خداوند می‌فرماید :

هُوَ أَنْشَأَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَکُمْ فیها (۱۶)

اوست که شما را از زمین آفرید و آبادانی آن را به شما وا گذاشت .

توضیح :

خداوند در این آیه شریفه پس از اشاره به نعمت آفرینش (هُوَ أَنْشَأَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ)

به موضوع عمران و آبادانی زمین توسط خود انسان پرداخته (اسْتَعْمَرَکُمْ فیها )

لازم به یادآوری است که واژه استعمار در لغت عرب در اصل به معنی تفویض آبادی زمین به کسی است. (۱۷)

نتیجه ای که از این آیه شریفه می گیریم این است که خداوندمسئولیت عمران و آبادانی زمین را به خود انسان واگذار فرموده است

* امیرمؤمنان (ع) می فرماید :

مَنْ یَعْمَلْ یَزْدَدْ قُوَّهً (۱۸)

هر کس کار کند قوی تر می شود .

* در جایی دیگر می فرماید :

مَنْ یُقَصِّرْ فِی الْعَمَلِ یَزْدَدْ فتْرَهً (۱۹)

هر کس کمتر کار کند سست تر می شود .

توضیح :

لازم به یادآوری است که قوّت و سستی اختصاص به بدن و جسم انسان ندارد بلکه قدرت و ضعف بنییه اقتصادی یک جامعه به تلاش و کوتاهی اعضای آن بستگی دارد

* امام زین العابدین(ع) می فرماید :

وَ خَلَقَ لَهُمُ النَّهارَ مُبْصِراً لِیَبْتَغُوا فِیهِ مِنْ فَضْلِهِ، وَ لِیَتَسَبَّبُوا إِلَى رِزْقهِ، وَ یَسْرَحُوا فِی أَرْضِهِ، طَلَباً لِمَا فیهِ نَیْلُ الْعَاجِلِ مِنْ دُنْیاهُمْ، وَ دَرْ کُ الْآجِلِ فی أُخْرَاهُمْ (۲۰)

و روز را برای ایشان (بندگان) قابل دیدن ( و روشن) ساخت ، تا به جستجوی نعمت او بپردازند ، و راه نان درآوردن را پیدا کنند ، و به دنبال سامان دادن به امور خود بروند ، و آنچه را در این دنیا یه آن نیاز دارند، و آنچه درآن دنیا به کارشان خواهد آمد، بطلبند.

ج : اخبار و حوادث جهان اسلام :

در طول هفته جاری اتفاقات متعدد تلخ و شیرین در جهان اسلام اتفاق افتاده است. چند مورد را یادآوری می کنیم:

۱- دستگیری تعدادی از جاسوسان و تروریست های مورد حمایت استکبار جهانی و برخی از حاکمان مرتجع منطقه توسط سربازان گمنام امام زمان(عج) در بعضی از مرزهای کشور و متلاشی شدن شبکه مربوطه

۲- سفر کوفی عنان، نماینده اعزامی سازمان ملل در ارتباط با درگیری های سوریه به تعدادی از کشورهای منطقه از جمله جمهوری اسلامی ایران جهت ایجاد هماهنگی برای حل مسالمت آمیز درگیری های بوجود آمده در آن کشور که با حمایت سردمداران حکومت های آمریکا ، اسرائیل ، انگلستان ، عربستان سعودی ، قطر و ترکیه راه اندازی شده است.

۳- اعلام نامزدی عمرسلیمان، رییس سازمان اطلاعات و امنیت رژیم حسنی مبارک به ریاست جمهوری کشور مصر با حمایت استکبار و نظامیان حاکم بر مصر

این اقدام شوک بزرگی بر مردم مصر وارد ساخته و فضای سیاسی این کشور را تغییر داده است چون عمر سلیمان تا دیروز مردم مبارز مصر را در سیاه چال ها قصابی می کرد ، امروز می خواهد رییس جمهور مصر شود. در حالیکه باید در دادگاه ملت محاکمه و اعدام گردد.

۴- قتل عام مردم مظلوم بحرین از طریق جلادان وهابی عربستان سعودی و دژخیمان سفاک آل خلیفه در بحرین و با حمایت استکبار همچنان ادامه دارد.

و این جنایات درحالی صورت می گیرد که تمامی سازمان های بین المللی به اصطلاح مدافع حقوق بشر خفه خون گرفته اند.(۲۱)

پی نوشت :

(۱) سوره بقره آیه ۲۷۸

(۲) عروه الوثقی / یزدی ج ۶ ص ۷

(۳) وسائل الشیعه / حر عاملی ج ۱۲ ص ۴۲۹

(۴) سوره بقره آیه ۲۷۹

(۵) تذکره الفقهاء / علامه حلّی ج ۱ ص ۴۷۶

(۶) عروه الوثقی / سید یزدی ج ۶ ص ۹

(۷) وسائل الشیعه / حر عاملی ج ۱۸ ص ۱۲۷

(۸) فروع کافی / کلینی ج ۴ ص ۲۳

(۹) قانون اساسی اصل ۱۴۳

(۱۰) یادداشتهای شخصی

(۱۱) یاد ایام / شورای سیاست گذاری ج ۱ ص ۴۳

(۱۲) اعیان الشیعه / سید محسن امین ج ۶ ص ۵۴

(۱۳) مجله حوزه شماره ۳۰ ص ۴۰

(۱۴) گلشن ابرار / جمعی از نویسندگان ج ۲ ص ۵۴۸

(۱۵) شرح غررالحکم امیرمؤمنان ج ۴ ص ۳۴

(۱۶) سوره هود آیه ۶۱

(۱۷) تفسیر نمونه / مکارم شیرازی ج ۹ ص ۱۸۳

(۱۸) غررالحکم / آمدی ۲۶۹

(۱۹) همان ص ۲۶۹

(۲۰) صحیفه سجادیه دعای ۱ ص ۳۶

(۲۱) یادداشت های شخصی