جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الجمعة 19 شوال 1443

(۱۳۹۱/۰۴/۳۱) سخنرانی شب اول ماه مبارک رمضان۱۳۹۱

جلسه اول بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ الـحمـد لله ربّ الـعـالمین الـصلاهُ والسـلام عـلی سـیّد المرسلین و اهل بیته الطّاهرین الی یوم الدین و اللعنهُ علی اعدائهم اجمعین   احکام روزه:   الصَّوْمُ هُوَ الِأ مْساکُ مِنَ ألْمُفْطِراتِ بِقَصْدِ الْقرْبَهِ… وَالواجِبُ مِنْهُ ثَمانِیَهٌ صَوْمُ شهر رَمَضانَ وَصَوْمُ القَضاءِ وَصَوْمُ الکفْارَهِ… وَصَوْمُ بَدَلِ الْهَدی فی الْحَجِّ وَصَوْمُ […]

جلسه اول

بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ

الـحمـد لله ربّ الـعـالمین الـصلاهُ والسـلام عـلی سـیّد المرسلین

و اهل بیته الطّاهرین الی یوم الدین و اللعنهُ علی اعدائهم اجمعین

 

احکام روزه:

 

الصَّوْمُ هُوَ الِأ مْساکُ مِنَ ألْمُفْطِراتِ بِقَصْدِ الْقرْبَهِ…

وَالواجِبُ مِنْهُ ثَمانِیَهٌ

صَوْمُ شهر رَمَضانَ

وَصَوْمُ القَضاءِ

وَصَوْمُ الکفْارَهِ…

وَصَوْمُ بَدَلِ الْهَدی فی الْحَجِّ

وَصَوْمُ النَّذْرِ وَالْعَهْدِ وَ الْیَمینِ

وَصَوْمُ الاِجارَهِ ونحوُها کاالمشروطِ فی ضمنِ الْعَقْدِ

وَصَوْمُ الثالِثِ مِنُ اَیّامِ الاعتکاف

وَصَوْمُ الوَلَدِ الاکبرِ عَن اَحَدِ اَبوَیْه(۱)

موضوع:شرح دعای ۴۴ صحیفه سجادیه

با تـبریک حـلول ماه مبارک رمضان بر عموم مسلمانان و روزه داران هـدف ما این است

که طی جلساتی به توضیح دعای ۴۴ صحیفه سجادیه بپردازیم که امام زین العابدین (ع)

موقع حلول ماه رمـضان قـرائـت می فرمودند لکن ضرورت دارد قبل از پرداختن به اصل

بحث مطالبی را تحت عنوان مـقدمـه مـطرح کـنـیم ولو احـتمـالاً ایـن مـطالـب مقداری

مفصل و طولانی باشد چون در جهت توجیه انتخاب این مـوضـوع نـقش اسـاسـی دارد.

 

۱-نقش دعا در عبادت:

درآیات و روایات متعدد نقش اساسی دعا مطرح شده است

۱-قُلْ لا یَعْبَأُ بِکُمْ رَبّی لَوْلا دُعائَکُمْ(۲)

بگو اگر دعای شما نباشد پروردگارم هیچ اعتنائی به شما نمی کند

۲-وَقالَ رَبُّکُمُ ادْعُونی أَسْتَجِبْ لَکُمْ(۳)

و پروردگارتان گفت:بخوانید مرا تا شما را پاسخ گویم

 

۳-رسولخدا (ص) فرمود:

الدُّعاءُ مُخُّ الْعِبادَهِ وَلایَهْلِکُ مَعَ الدُّعاءِ اَحَدٌ(۴)

دعا نفر عبادت است و با وجود دعا هیچ کس هلاک نمی شود

 

۴-در حدیث دیگر فرمود:

الدُّعاءُسِلاحُ الْمُؤْمِنِ وَ عَمُودُ الدِّینِ(۵)

دعاء سلاح مؤمن و ستون دین است

۲-رمضان ماه دعا:

اساساً بخش مهم اعمال ماه مبارک رمضان عبارت است از دعا و نیایش به درگاه خداوند احدیت

رسولخدا (ص) در بخشی از خـطـبـه خـود در ابـتـدای ماه رمضان خطاب به اصحاب می فرماید:

وَارْفَعُو اِلَیْهِ أَیْدِیَکُمْ بِالدُّعاءِ فی أَوْقاتِ صَلَواتِکُـمْ

فَـاِنّـَها أَفْـضَـلُ السـّاعـاتِ یَـنْظُـرُ اللهُ عَـزّ وَجَـلَّ

فیهابِالرَّحْمَهِ الی عِـبـادِهِ ، یُـجیـبُهُـمْ اِذا نـاجُــوهُ

وَیُلَبّیهِمْ اِذا نـادوُهُ وَ یَـسْـتَـجـیـبُ لَهُمْ اِذا دَعُوهُ(۶)

بخش مهمی از دعاهای مأثوره از اهل بیت (ع) مربوط به لیالی و ایام ماه مبارک رمضان است از قبیل:

۱-دعای افتتاح مـربـوط بـه شبهای ماه رمضان

۲-دعای بهاء مربوط به سحرهای ماه رمضان

۳-دعای ابوحمزه ثمالی مربوط به سحرهای ماه رمضان

۴-دعاهای متعدد مربوط به ایام ماه رمضان

۵-دعاهای ویژه شبهای قدر(۷)

رسولخدا (ص) در بخش دیگر خطبه خود در آغاز ماه رمضان چنین توصیه می فرمایند:

دُعائُـکُمْ فیـهِ مُسْتَجابٌ فَاسْئَلُوا اللهَ

رَبَّکُمْ بِنیّاتٍ صادِقَهٍ وَ قُلُوبٍ طاهِرَهٍ

أَنْ یُوَفِّقَکُمْ لِصیامِهِ وَ تِلاوَه کِتابِهِ(۸)

و دعاهایـتـان در آن مـورد اجـابت است پس با نیتهای

راست و دلهای پاک از پروردگارتان بخواهید تا برای

روزه داری و تــلاوت کــتــاب او تــوفـــیـــق دهــد

نتایج:

از مباحث این جلسه نتایج زیر بدست آمد

۱-نقش اساسی دعا در زندگی انسان در آیات و روایات متعدد یادآوری شده

۲-شرط عنایت خدا بر بنده دعا و درخواست او از خداوند است

۳-بخش مهمی از ادعیه مأثوره اهل بیت (ع) مربوط به ایام و شبهای رمضان است

۴-عـدم غـفـلـت از سفره پهن شده خداوند در این ماه مبارک

 

پی نوشت:

(۱)عروه الوثقی / سید کاظم یزدی ج ۳ ص ۵۲۱

(۲)سوره فرقان آیه ۷۷

(۳) سوره غافر آیه ۶۰

(۴)بحارالانوار / مجلسی ج ۹۳ ص ۳۰۰

(۵)اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۴۶۸

(۶)فضائل الاشهر الثلاثه/ صدوق

(۷)مفاتیح الجنان معرب/محدث قمی ص ۲۱۷

(۸)بحارالانوار / مجلسی ج ۹۶ ص ۳۵۶