جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰ - الجمعة 28 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۱/۰۵/۱۱) سخنرانی شب دوازدهم ماه مبارک رمضان۱۳۹۱

جلسه دوازدهم بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ الحمد لله رب العالمین الصلاه والسلام علی محمد و آله الطاهرین   مسئله:   نماز مسافر قصر و روزه اش باطل می شود با شرایطی   شرط اول:   سفر او کمتر از ۸ فرسخ شرعی نباشد یعنی ۴۵ کیلومتر با مجموع رفت و برگشت او هشت فرسخ باشد […]

جلسه دوازدهم

بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ

الحمد لله رب العالمین الصلاه والسلام علی محمد و آله الطاهرین

 

مسئله:

 

نماز مسافر قصر و روزه اش باطل می شود با شرایطی

 

شرط اول:

 

سفر او کمتر از ۸ فرسخ شرعی نباشد یعنی ۴۵ کیلومتر با مجموع رفت و برگشت او هشت فرسخ باشد

 

مسئله:

 

اگر کسی در به ۸ فرسخ رسیدن سفرش شک کند

 

اگر تحقیق برای بدست آوردن حقیقت مشقت نداشته باشد واجب است تحقیق نماید

 

اگر تحقیق مشقت داشته باشد باید نماز را تمام بخواند(۱)

 

نهی از ترک نیکی:

 

موضوع بحث ما نیکی است برخی از مسائل مربوطه را در جلسه قبل مطرح کردیم اکنون ادامه همان بحث را پی میگیریم و بحث را از روایاتی که ترک نیکی را مورد سرزنش قرار دادند آغاز می کنیم

 

 

 

امام صادق(ع) فرمود:

 

کانَ أَبی یَقُولُ نَعُوذُ بالله مِنَ الذُّنُوبِ التی تُعَجِّلُ الْفَناءَ وَ تُقرِّبُ الآجالَ وَ تُخْلی الدِّیارَ وَهِیَ قَطیعَهُ الرَّحِمِ وَالعُقُوقُ وَ ترْکُ الْبِرِّ

 

پـدرم مـی فـرمـود :بـه خـدا پـنـاه مـی بـرم از گـنـاهـانـی کـه نابودی را شتاب می بخشد اجلها را نزدیـک مـی کـنـد و خـانـه ها را از سـکـنـه خالی می کند این گناهان بریدن از خویشان و آزردن پدر و مادر و ترک نمودن نیکی است

 

توضیح:

 

به طوری که ملاحضه می فرمایید در این روایت یکی از عـوامـل شـتـاب دهنده نابودی و نزدیکی عجلها و خالی شدن خانه ها از سکنه ترک نمودن نیکی است

 

سزاوارترین مردم به نیکی :

 

در روایات اهل بیت از مواردی نام برده شده به عنوان کسانی که در نیکی کردن به آنها اولویت دارند به عنوان نمونه چـند مـورد را بـه ترتیب زیر مطرح می کنیم

 

۱- والدین (پدر و مادر)

 

مرحوم کلینی از امام صادق(ع) نقل می کند فرمود:

 

جاءَ رجُلٌ اِلی النَبّی (ص) فقال:یا رَسُولَ اللهِ مَنْ أَبَرُّ؟ قال: اُمّکَ. قال: ثُمَّ مَنْ؟ قال: اُمَّکَ قال: ثُمَّ مَنْ؟ قال: اُمَّکَ .قال: ثُمَّ مَنْ؟ قال: أباکَ

 

 

 

مردی خدمت رسولخدا(ص) آمد و گفت ای رسولخدا(ص) به چه کسی نیکی کنم فرمود به مادرت گفت: سپس به چه کسی فرمود به مادرت گفت سپس چه کسی فرمود به مادرت. گفت سپس به چه کسی گفت پدرت.

 

از این روایت استفاده میشود که نیکی به پـدر و مادر در اولـویـت قـرار دارنـد فـلـسـفـه و حکمت آن نیز برای همه عقلا روشن و مـشـخـص اسـت چون پدر و مادر فلسفه وجودی فرزندان هستند و در قرآن در نوع آیاتی که نامی از پدر و مادر آمـده در کـنـار اطـاعـتو پیروی خداوند مطرح شده است به طوری که در آیه شریفه ۱۵۱ سوره انعام می فرماید

 

قلْ تَعَالَوْاْ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّکُمْ عَلَیْکُمْ أَلاَّ تُشْرِکُواْ بِهِ شَیْئًا وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا (۲)

 

 

 

۲- فقیران و نیازمندان

 

مورد دوم از موارد اولویت دارها بر نیکی کردن بـه آنـان نـیـازمـنـدان جـامعه هستند به طوری که اگر آیات قرآن ، احادیث اهـل بـیت و سـیـره عـمـلـی آن بـزرگــواران را مورد بررسی قرار بدهیم با توصیه های بی شماری مواجه خواهیم شد از آنجمله است

 

از امیرمؤمنان نقل شده فرمود:

 

خَیْرُ البِرِّ ما وَ صَلَ اِلی الْمُحتاجِ(۳)

 

بهترین نیکی آن است که به نیاز مند برسد

 

 

 

۳- یتیمان جامعه

 

با توجه به اینکه زندگی امـروزی بـشـر یک زندگی مـاشـیـنی اسـت و در اثــر آن مـرگ و میر انسانها زیاد شده و در نهایت آمار یـتـیـمـان بـسـیـار بالا رفـته لذا رسیدگی به آنان یکی از اولویت های مهم یک جامعه اسلامی است و یکی از مـسئولیتهای سـنـگیـن نـیز می باشد چون یتیمان از ابعاد مختلف از قبیل مسائل عاطفی ، تعلیم و تربیت نیاز به توجه ویژه دارند

 

امیرمؤمنان (ع) فرمود:

 

مِنْ أَفْضَلِ الْبِرِّ بِرُّ الْأَیْتامِ(۴)

 

از برترین نیکی ها نیکی به یتیمان است

 

 

 

۴- خویشاوندان

 

صله ارحام یکی از موضوعاتی است که در آیات قرآن و روایات اهل بیت توصیه های اکید شده است و کسانی که بنا به عللی با فامیل خود قطع رابطه کرده اند بـسـیار مورد سرزنش قرار گرفته اند و ضرورت دارد در ارتباط با این موضوع مبلغان دینی و مـتولیان فرهنگی جامعه احساس مسئولیت مضاعف داشته بـاشـنـد چـون وحدت و انسجام یک جامعه بر پایه ید هماهنگی، الفت و وحدت خانواده و فامیل پـایــه گــزاری شــده است

 

امیرمؤمنان (ع) فرمود:

 

أَوْ فَرِ البِرِّ صِلَهُ الرَّحِمِ(۵)

 

افزون ترین نیکی به جا آوردن صله رحم است

 

 

 

۵-اهل قبور

 

رسولخدا(ص) فرمود:

 

لابِرَّ أَفْضَلُ مِنْ بِرِّ اهل القبورِ وَ لا یصِلُ أَهْلَ القُبورِ اِلّا مُؤمِنٌ(۶)

 

هیچ نیکی برتر از نیکی به اهل قبور نیست و به اهل قبور نیکی نمی کند مگر مؤمن

 

برکتهای نیکی کردن

 

در روایات برای نیکی کردن برکتهایی ذکر شده است به دلیل محدودیت فرصت من فهرستی از آنها را نمطرح میکنم که مفاد روایات می باشد عزیزا نمی توانندجهت تطبیق به کتب حدیثی و اخلاقی مراجعه بفرمایند

 

۱- محبت خداوند ۲- تقرب به خداوند ۳- آبادی خانه ها ۴- افزایش عمرها ۵- زیادی روزیها ۶- پذیرفته شدن د عاها ۷- فرود آمدن رحمت خداوند ۸- الفت و محبت در میان مردم  9- پیشگیری از مرگهای ناگوار و بد ۱۰- آسان شدن حساب قیامت ۱۱- برخورداری از نعمتهای الهی ۱۲- بلند آوازگی (۷)

 

 

 

نیکوکاران را بشناسیم

 

باز در احادیث اهل بیت (ع) برای نیکوکاران ویژگیها و خصوصیاتی بیان شده است از قبیل:

 

۱- تسلیم بودن در برابر خداوند

 

۲- وفاداری .              علی (ع) بِحُسْنِ الْوَفاءِ یُعْرَفُ الأَبْرارِ(۸)

 

۳- نیکی به پدر ، مادر و فرزندان

 

۴- صبر و پایداری .  علی (ع) طُولُ الْاِصْطِبارِ مِنْ شِیَمِ الْأبرارِ(۹)

 

۵- بی رغبتی به دنیا

 

۶- راستی و امانت داری

 

۷- از خود گذشتگی و ایثار(۱۰)

 

رسولخدا(ص) در پاسخ کسی که از ایشان درباره نیکوکار پرسید چنین فرمود:

 

 

 

وَ اَمّا عَلامَهُ البارِّ فَعَشَرَهٌ      نشانه های نیکوکار ده چیز است

 

یُحِبُّ فی اللهِ                      برای خدا دوست میدارد

 

و یُبغِضُ فی اللهِ               برای خدا دشمن میدارد

 

وَ یفارِقُ فی اللهِ                  برای خدا جدا میشود

 

و یَغضَبُ فی اللهِ                  برای خدا خشم می گیرد

 

و یصاحِبُ فی اللهِ             برای خدا همراه می شود

 

وَ یرضی فی اللهِ               و برای خدا خوشنود میگردد

 

و یَعْمَلُ لِلهِ                        و برای خدا عمل می کند

 

و یطلب الیه                     و خدا جو است

 

وَ یَخْشَعُ لِله                       در برابرخدا خشوع می کند

 

و یُحْسِنُ فی اللهِ               وبرای خدا نیکی می کند(۱۱)

 

 

 

پی نوشت:

 

(۱) رساله عملیه ۱۰ مرجع

 

(۲) سوره انعام آیه ۱۵۱

 

(۳) مستدرک الوسائل ج ۱۲ ص ۳۵۰

 

(۴) عیون الحکم و المواعظ ص ۲۳۸

 

(۵) غررالحکم / آمدی ج ۲ ص ۳۹۶

 

(۶) کنزالعمال/ متقی هندی ج ۱۵ ص ۶۵۶

 

(۷) دانشنامه قرآن و حدیث ج ۱۲ ص ۳۲۸

 

(۸) غررالحکم / آمدی ص ۲۳۶

 

(۹) عیون الحکم و المواعظ ص ۳۱۸

 

(۱۰) دانشنامه قرآن و حدیث ج ۱۲ ص ۳۳۵

 

(۱۱) بحارالانوار / مجلسی ج ۱ ص ۱۲۱