یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۱/۰۵/۱۸) سخنرانی شب نوزدهم ماه مبارک رمضان۱۳۹۱

معنی حد ترخصّ: حد ترخص محلی است که از آنجا دیوار شهر دیده نمی شود و اذان شهر شنیده نمی شود      سوال: اگر شهر دیوار نداشته باشد تکلیف چیست؟      جواب: در قدیم اطراف شهرها دیوار داشت اکنون نیست لذا بـایـد دیـوار آخرین خانه های شهر را معیار قرار داد     سوال: مقصود از […]

معنی حد ترخصّ:

حد ترخص محلی است که از آنجا دیوار شهر دیده نمی شود و اذان شهر شنیده نمی شود

     سوال: اگر شهر دیوار نداشته باشد تکلیف چیست؟

     جواب: در قدیم اطراف شهرها دیوار داشت اکنون نیست لذا

بـایـد دیـوار آخرین خانه های شهر را معیار قرار داد

    سوال: مقصود از اذان شهر چه نوع اذان است؟

    جواب: معیار اذانهای معمولی است لذا

الف: اذانهایی که با بلندگو گفته می شود

ب:بالای مناره ها گفته می شود

ج: توسط کسانی گفته می شود که صدایش بیش از حد بلند است اعتبار ندارند

شب قدر از دیدگاه روایات

مـباحـث مربوط به شب قدر طی دو جلسه گذشته مطرح گردید اکنون لازم است

دیدگاه اهل بیت(ع) را در این زمینه مورد اشاره قرار بدهیم ابتداء لازم به یادآوری

است که به دلیل گستردگی روایـات در زمینه شب قدر نمیتوان همه ابعاد موضوع

را مورد بررسـی قـرار داد لـذا چند مطلب را بصورت انتخابی و متناسب با شرایط

حاکم بر اجتماع ما مورد توجه قرار میدهیم

 

۱-فضائل شب قدر

در ارتباط با فضائل شب قدر روایات متعددی وارد شده چند نمونه را ترجمه می کنیم:

۱-علامه مجلسی از رسول خدا(ص) نقل می کند

شَهْرُ رَمَضانَ سَیِّدُ الشُهورِ وَ لَیْلَهُ الْقَدْرِ سَیِّدَهُ اللَّیالی(۱)

ماه رمضان سرور ماههاست و شب قدر سرور شبها

۲-مرحوم کلینی از امام صادق(ع) نقل می کند

لـمّا سُئِلَ:کَیْفَ یَکُونُ لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْراً مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ؟ قال(ع):

اَلْعَمَلُ فیها خَیْرٌ مِنَ الْعَمَلِ فی اَلْفِ شَهْرٍ لَیْسَ فیها لَیْلَهُ الْقَدْرٍ(۲)

وقتی از امام سوال شد چگونه شب قدر بهتر از هزار ماه است؟ فرمود:عمل

در آن شـب بـهـتر از عمل در هزار ماهی است که شب قدر در آنها نباشد

۳-مرحوم صدوق از رسولخدا(ص) نقل می کند

اِنَّ اللهَ اِخْتارَ مِنَ الأیّامِ الْجُمُعَهَ و مِنَ الشُّهُورِ

شَهْـرَ رَمـضـانَ و مِـنَ اللّـَیالـی لَیلَهَ الْقَدْرِ(۳)

خداوند از میان روزها جمعه ها را از میان ماهها ماه رمضان را و از میان شبها شب قدر را برگزید

 

۲-ویژگیهای شب قدر

بخش مهمی از روایات مربوط به شب قدر در مورد بیان خصوصیات

و ویـژگیـهای ایـن شـب مقدس است که مواردی را مطرح می کنیم

۱-از امام باقر (ع) نقل شده

یُقّدِّرُ فی لَیْلَهِ الْقَدْرِ کُلُّ شِیءِ یَکُونُ

فی تِلکَ السَّنَهِ الی مِثلِها مِنْ قابلٍ(۴)

در شب قدر هر چه در آن سال تا شب قدر آینده اتفاق می افتد مقدر می شود

۲-در بصائر الدرجات از امام باقر(ع) نقل می کند

لا تَخْفی عَلَینا لَیلَهُ الْقَدْرِ اِنَّ الملائِکَهَ یَّطوفُونَ بِنا فیها(۵)

شب قدر بر ما پوشیده نیست فرشتگان در آن شب کرد ما می چرخند

یادآوری:

از مفاد این روایت و روایات دیگر استفاده می شود از جمله

ویـژگیـهـای شـب قـدر نزول ملائکه بر امام زمان عج است

۳-مرحوم کلینی نقل می کند:

سَئَلَ رَجُلٌ اَباعَبْدِالله(ع) عَنْ لَیلَهِ الْقَدْرِ فَـقـالَ أَخبِرْنی

عَـنْ لـَیلَـهِ الْـقَـدْرِ کـانَتْ او تَـکونُ فـی کُـلِّ عامٍ؟

فَقالَ لَهُ اَبو عَبدِاللهِ لُو رفِعَتْ لَیْلَهُ الْقَدْرِ لَرُفِعَ الْقرآنُ(۶)

مردی از امام صادق(ع) درباره شب قدر می پرسید که مرا خبر

دهید آیا شب قدر بوده است یا هر سال خواهد بود؟امام پاسخ

داد :اگر شب قدر برداشته شود قرآن هم برداشته می شود

۳-شب قدر چه شبی است؟

در ارتباط با تعیین شب قدر روایات متعددی وجود دارد که نیازمند بـررسی از

حیث سند و دلالت و جمع میان آنهاست لکن در این فرصت کوتاه و در خور

یک جلسه عمومی مواردی را یادآوری می کنیم

۱-دعائم الاسلام از رسولخدا(ص) نقل می کند( از زبان امیرمؤمنان(ع))

سُئِلَ رَسـولُ اللهِ عَـنْ لیـلـه الـْقَدْرِ فقال:

اِلْتَمِسُوها فی الْعَشْرِ الأواخِرِ مِـنْ رَمَضانَ(۷)

از پیامبر خدا درباره شب قدر پرسیدند فرمود: آن را در دهه آخر رمضان بجویید

۲-در مجمع البیان از حنّان بن ابی علی نقل می کند

سَأَلْتُ ابا عَبْدِاللهِ(ع) عَن لَیلَهِ الْقَدْرِ قال: اُطْلُبْها فی

تِسْعَ عَشرَهَ واحِدی و عشرِینَ و ثلاث و عشرین(۸)

از امام صادق درباره شب قدر پرسیدم فرمود : آن را در

(شب) نوزدهم و بیست و یکم و بیست و سوم جستجو کن

اعمال ویژه شب ۲۱

الف :اهمیت شب ۲۱

۱-مرحوم سید بن طاووس در کتاب اقبال الاعمال خود می نویسد

اِعْلَمْ اَنَّ لَیْلَهَ الحادِیَهِ وَ الْعِشرینَ مِن شَهْرِ الصّیامِ وَرَدَ فیها أَحادیثُ

أنّها ارجَحُ مِنْ لَـیلَـهِ تِسْعَ عَـشَرَهَ وَ أقْـوَبُ اِلی بُـلـوغِ الْـمـرامِ(۹)

۲-مرحوم شیخ طوسی در تفسیر البیان می نویسد:

وَ لَیلَهُ القَدْرِ فی الْعَشْرِ الأواخِرِ مِنْ شَهْرِ رمضانَ

بِـلاخِـلافٍ وَ هِـی لـَیلَـهُ الأفـرادِ بِـلاخـلـافٍ(۱۰)

شب قدر در ۱۰ روز آخر رمضان است اختلافی در آن نیست

و آن در مـیان شـبـهای فـرد اسـت بـاز اخـتلافی در آن نیست

۳-حسّان بنِ مهران از امام صادق(ع) چنین نقل می کند:

سأَلتُهُ عَنْ لَیلَهِ القَدْرِ؟ فَقال: اِلتَمِسْها لَیلَهَ

اِحْدی و عشرینَ او لَیلَهَ ثلاثٍ وَ عِشرینَ(۱۱)

از امام در مورد شب قدر پرسیدم فرمود: آن را در دو شب ۲۱ و ۲۳ جستجو کن

۴-رَراره از امام محمد باقر(ع) چنین نقل می کند

سَأَلْتُهُ عَنْ لـیلَهِ الْـقَدْرِ؟ قـال: هِیَ لَیلَهِ اِحدی وَ عشرینَ او ثلاثٍ

و عشرین قُلْتُ: أَلَیْس اِنَّما هِیَ لَیلَهٌ قالَ: بَلی قُلْتُ: فَأَخْبِر نی بِها؟

فـقـال: وَ مـا علیک أَنْ تَفعَل خیراً فی لَیْلَتینِ(۱۲)

از امام در مورد شب قدر پرسیدم فرمود: آن شب ۲۱ و ۲۳ است گفتم مگر آن یک شب نیست؟

فرمود آری گفتم: پی آن را بفرمایید فرمود: چه می شود که در دو شب کار خیر انجام بدهی

ب:اعمال شب ۲۱

۱-انجام دادن تمامی اعمال مشترک

۲-خواندن چند دعای کوتاه که مرحوم محدث قمی در مفاتیح ذکر فرموده

در یکی از این دعا ها این جملات ذکر شده

أَسئَلُکْ… أَنْ تَجْعَلَ اسْمی فی هذه اللَیلَهِ فی السُّعَداءِ

از تو درخواست میکنم مرا در این شب در ردیف سعادتمندان قرار دهی

وَ روُحی مع الشهداء

و روحم را با شهیدان محشور بگردان

وَ اِسائَتی مَغـفُورهً

و کارهای بدم را به بخش

وَ أَنْ تَهبَ لی یَقیناً تباشِرُ به قلبی

و مرا یقینی عنایت کن که پیوسته در قلبم بماند

و ایماناً یذهِبُ الشَکً عنّی

و ایمانی عطا فرما که شک را از من دور سازد

۳-مرحوم صدوق در امالی می نویسد:

وَ من احیا ها تین اللیلتین بِمُذاکَرَهِ الْعِلْمِ فَهُو افضل(۱۴)

یادآوری: لازم به ذکر است که مستند فرمایش صدوق روایت جامع الاخبار است

یا اباذرُّ اَلْجُلُوسُ ساعَهً عِنْدَ مُذاکَرَهِ الْعِلْمِ خَیْرٌ

لَکَ مِنْ عِبادَهِ سَنَهٍ صِیامِ نَهارِها وَ قِیامِ لَیْلِها (۱۵)

پی نوشت:

(۱) بحارالانوار ج ۴۰ ص ۵۴

(۲) فروع کافی کلینی ج ۴ ص ۱۵۷

(۳) کمال الدین صدوق ص ۲۸۱

(۴) کتاب ماه خدا /ری شهری ج ۲ ص ۷۴۸

(۵) بصائر الدرجات ص ۲۲۱

(۶) فروع کافی کلینی ج ۴ ص ۱۵۸

(۷) دعائو الاسلام / تمیمی ج ۱ ص ۲۸۴

(۸) مجمع البیان ج ۱۰ ص ۷۸۲

(۹) الاقبال / سید بن طاووس ج ۱ ص ۳۵۶

(۱۰) تفسیر التبیان / شیخ طوسی ج ۱۱ ص ۶۴۷

(۱۱) فروع کافی /کلینی ج ۴ ص ۱۵۶

(۱۲) تهذیب الاحکام/شیخ طوسی ج ۳ ص ۵۸

(۱۳) مفاتیح الجنان / محدث قمی (اعمال شبهای قدر)

(۱۴) الامالی / صدوق ص ۶۴۹

(۱۵) بحار الانوار / مجلسی ج ۱ ص ۲۰۳

پر بازدیدترین ها

بیشتر