یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۱/۰۵/۲۵) سخنرانی شب بیست و ششم ماه مبارک رمضان ۱۳۹۱

جلسه بیست و ششم بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ الحمد لله رب العالمین الصلاه والسلام علی محمد و آله الطاهرین   احکام زکات فطره: مسئله: مقدار زکـات هـر نـفـر یـک صـاع یـعـنی تـقریـباً ۳ کیلو گندم یا جو یا خرما، یا کشمش یا برنج یا ذرت است و اگر پول اینها را نیز به مستحق بدهد […]

جلسه بیست و ششم

بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ

الحمد لله رب العالمین الصلاه والسلام علی محمد و آله الطاهرین

 

احکام زکات فطره:

مسئله:

مقدار زکـات هـر نـفـر یـک صـاع یـعـنی تـقریـباً ۳ کیلو گندم یا جو یا خرما، یا

کشمش یا برنج یا ذرت است و اگر پول اینها را نیز به مستحق بدهد کـافی است

مسئله:

کسی که مخارج سال خـود و عـیـالات خـود را نـدارد و کـسـبی هـم ندارد که بتواند

مخارج خود و عیالاتش را بگذراند فقیر است و پرداخت زکات برایش واجب نیست

مسئله:

انسان باید فطره کسانی را که در غروب شب عید فطر نان خور او حساب

می شوند بدهد کوچک باشد یا بزرگ، مسلمان باشد یا کـافر دادن خرج

آنـان بـر او واجـب بـاشد یـا نـه در شـهـر خود او بـاشنـد یا در شهر دیگر(۱)

تذکر:

۱-به کسیکه هزینه تغذیه او هر چند برای مدتی کم به عهده انسان باشد مانند افراد تحت

سرپرستی شخص مثل زن،فرزندان، خدمت کار و مهمان(با شرایطی) نان خور میگویند

۲-مجرد مهمانی دادن به کسی در شب عید فطر عائله حساب نمی شود لکن اگر مهمان شب

نیز در خانه بماند نان خور حساب می شود و فطره او به صاحب خانه واجب می شود

عوامل پیشرفتهای اجتماعی :

از جمله موضوعاتی که در جـامـعـه انـقـلابـی ایـران اسـلامـی نیاز مضاعف به بـررسـی

و تحلیل دارد عوامل و ریشه های پیشرفت و تعالی اجتماعی است چون قبل از پـیروزی انقلاب اسلامی به دلیل حاکمیت پادشاهان مستبد و سلطه استعمار گران بحث از پیشرفت، ترقی و تعالی جامعه اصلاً امکان نداشت تا برسیم به خود توسعه و پیشرفت اجـتماعی لکن خدار را شاکریم به برکت انقلا ب اسلامی عملاً جامعه مـا در مـسـیـر پیشرفـت وتوسعه در تمامی ابعاد و زمینه ها قرار گرفته است

لذاتوجه به آیات وروایات در این زمینه از جمله رسالت های مردم مـومـن و انـقـلابـی

ایران است چون در یک جامعه اسلامی و مـکـتبـی بـایـد تـمـامـی مـوضوعات حـتـی

پیشرفت و توسعه در چـار چـوب مـقـررات و ضوابـط دیـنی باشد در غیر این صـورت

مسیر جامعه با مرور زمان انحراف پیدا خواهد کرد لذا در این فرصت مـحدود مواردی

از علل پیشرفت های اجتماعی را از دید گاه قرآن وروایات مورد توجه قـرار می دهیم

۱-وجود حاکمان شایسته

بر اساس مفاد تعداد زیادی از آیات و روایات وجود حاکمان

لایق ، کاردان و متعهد موجب رشد و توسعه جامعه می شود

۱-خداوند میفرماید

وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا(۲)

هنگامی که خدا ابراهیم را با وسایل گوناگونی آزمود و او به خوبی از عهده

این آزمایش ها برآمد خداوند به او فرمود من تورا پیشوای مردم قـرار دادم

توضیح :

خداوند قبـل از ایـنـکه حـضـرت ابـراهـیم را به امامت و زعامت جامعه منصوب کند او را

بـا کلماتی مورد آزمایش قرار داد مفسران میفرمایند : آزمایشات حضرت ابراهیم عبارت بود از:

•بردن فرزندش اسماعیل به قربان گاه برای قربانی

•بردن خانواده به سرزمین کویر وخشک مکه

•قیام در مقابل بت پرستان وشکستن بت ها

•مهاجرت کردن از سرزمین بت پرستان

تذکر:

مقام امامت از مقام رسالت و نبوت بالا تر است چون رسالت و نبوت صرف اخبار

از سوی خدا و ابلاغ بشارت ها و انذارهای خداوند است اما در امات ضمن وجود

اینها اجرای احکام ،تربیت نفوس نیز وجود دارد لازم به یادآوری است که بسیاری

از پیامبران دارای مقام امامت نیز بودند(۳)

۲-رسولخدا (ص) می فرماید:

لَنْ تَهْلِکَ الْأُمَّهُ وَ اِنْ کانَتْ ضالَّهً اِذا کانَتْ الْأئِمَّهُ هادِیهً مَهْدیَّهً(۴)

هر گاه پیشوایان هدایت گر و هدایت شده باشند امت هرگز هلاک نخواهد شد حتی اگر گمراه باشد

۲-وحدت مردم

در دوران حاکمیت امیرمؤمنان (ع) مردم کوفه گرفتار مفاسدی شده بودند

از جـملـه عـوامـل و ریـشـه های ایـن مـصـائب و مـفاسد عبارت بودند از :

۱-فراروانی ثروت و مادیات دنیوی در اثر فتوحات

۲-فرهنگ های وارداتی از طریق کشورهای همسایه

۳-وجود انحرافات و بدعت های خلفای قبلی

۴-تعصبات دوران جاهلیت و برتری جوئیهای قبایل

امیرمؤمنان (ع) در جهت مقابله و مبارزه با چنین انحرافاتی یک خطبه مفصل و بسیار

کوبنده و تکان دهنده ای ایراد فـرمـود کـه در تـاریـخ بـه نـام خطبه قاصعه(کوبنده)

معروف گردیدبعضی از شـارحـیـن خـطـبـه آن را بـه ۲۰ بخـش تـقـسیـم کـرده(۵)

در بخشی از خطبه خطاب به مردم می فرماید

وَ احْذَ رُوا ما نزلَ بِالاُمَمِ قَبلَکُمْ

بر حذر باشید از چیزهایی که بر امتهای گذشته نازل شده

مِنَ الْمَثُلاتِ بِسُوءِ الأفْعالِ

از عقوبتها در اثر اعمال زشت

فَتَذکَّرُوا فی الْخَیْرِ وَالشَّرِ أَحْوالَهُمْ

حالات آنان را در خوبی و بدی به یاد آورید

وَ احْذَ روا أَنْ تَکونُوا أَمْثالَهُمْ

بترسید از اینکه همانند آنان شوید

در ادامه می فرماید

فَانظُرُوا کَیْفَ کَانُوا حَیْثُ کَانَتِ الْأَمْلَاءُ مُجْتَمِعَهً ،

بنگرید (اقوام پیشین در آن هنگام که جمعیتها متحد

وَ الْأَهْوَاءُ مُؤْتَلِفَهً ، وَ الْقُلُوبُ مُعْتَدِلَهً، وَ الْأَیْدِی مُتَرادِفَهً،

خواسته ها هماهنگ، اندیشه ها معتدل، دستها پشتیبان هم

وَ السُّیُوفُ مُتَنَاصِرَهً، وَ الْبَصَائِرُ نَافِذَهً، وَ الْعَزَائِمُ وَاحِدَهً.

شمشیرها یاری کننده یکدیگر،دیده ها نافذ و تصمیم ها یکی بود

أَلَمْ یَکُونوا أَرْبَاباً فِی أَقْطارِ الْأَرَضِینَ، وَ مُلُوکاً عَلَی رِقابِ الْعَالَمینَ!

چگونه بودند آیا (در آن روز) آنها زمامدار اقطار زمین نبودند و بر مردم جهان حکومت نمی کردند

فَانْظُروا اِلَی مَا صَارُوا اِلَیْهِ فِی آخِرِ أُمُورِهِمْ

حال بنگرید که پایان کارشان به کجا کشیده شد

حِیْنَ وَقَعَتِ الْفُرْقَهُ، وَ تَشَتَّتَتِ الْأُلْفَهُ، وَ اخْتَلَفَتِ الْکَلِمَهُ وَ الأَفْئِدَهُ

در آن هنگام که در میان آنها جدایی افتاد، الفتشان به پراکندگی و اهداف و دلهایشان از هم دور شد

وَ تَشَعَّبُوا مُخْتَلِفِینَ، وَ تَفَرَّقُوا مُتَحارِبِینَ، قَدْ خَلَعَ اللهُ عَنْهُمْ لِباسَ کَرَامَتِهِ،

و به گروه های مختلفی تقسیم شدند و در پراکندگی بـه نـبـرد با هم پرداختند خدا لباس کرامت خود را از تنشان بیرون کرد

وَ سَلَبَهُمْ غَضارَهَ نِعْمَتِهِ، وَ بَقِیَ قَصَصُ أَخْبارِهِمْ فیکُمْ عِبَراً لِلْمُعْتَبِرینَ(۶)

و وسعت و شادابی نعمت را از آنها گرفت ، تنها چیزی که از آنها باقی ماند

سرگذشتگان در میان شما بود که درس عبرتی است برای عبرت گیرندگان

پی نوشت:

(۱)رساله عملیه ۱۰ مرجع

(۲)سوره بقره آیه شریفه ۱۲۴

(۳)تفسیر نمونه/ مکارم شیرازی ج ۱ ص ۴۹۹

(۴)کنز الاعمال / متقی هندی ج ۶ ص ۳۱

(۵)شرح نهج البلاغه/ مکارم ج ۷ ص ۳۵۳

(۶) نهج البلاغه خطبه ۱۹۲

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر