دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ - الإثنين 12 ربيع أول 1443

(۱۳۹۱/۰۵/۲۸) سخنرانی شب بیست و نهم ماه مبارک رمضان۹۱

جلسه بیست و نهم   بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ الحمد لله رب العالمین الصلاه والسلام علی محمد و آله الطاهرین مسئله: اگر انسان نان خور کسی باشد و پیش از غروب نان خور کسی دیگر شود فطره او بر کسی که نان خور او شده واجب است مثلاً اگر دختر پـیـش از غروب به خانه […]

جلسه بیست و نهم

 

بِسْمِ اللهِ الرَحْمنِ الرَحیمْ

الحمد لله رب العالمین الصلاه والسلام علی محمد و آله الطاهرین

مسئله:

اگر انسان نان خور کسی باشد و پیش از غروب نان خور کسی دیگر شود فطره او بر کسی که نان خور او شده واجب است مثلاً اگر دختر پـیـش از غروب به خانه شوهر رود شوهرش باید فطره او را بدهد

مسئله:

کسی که دیگری باید فطره او را بدهد واجب نیست فطره او را بدهد

مسئله:

اگر فطره انسان بر کسی واجب باشد و او فطره را ندهد بر خود انسان واجب نمی شود

مسئله:

اگر کسی که فطره او بر دیگری واجب است خودش فطره را بدهد از کسی که فطره بر او واجب شده ساقط نمی شود(۱)

ضرورت پرهیز از مواضع تهمت:

از جمله موضوعاتی که در روایات روی آن بسیار تأکید شده است پرهیـز از انـجـام کـارهـایـی است که انسان را در موضع تهمت قرار می دهد چون بطوریکه مسلمانـان از سـوءظـن نـسـبـت به هم دیگر پرهیز داده شده اند همچنین از انجام کارهای تهمت آور که زمینه را برای سوءظن و بدگمانی دیگران فراهم می سازد نیز پرهیز داده شده اند لذا در این زمینه لازم است مقداری توضیح بدهیم

قالَ عَلیٌ (ع)

مَنْ وَضَعَ نَفْسَهُ مَوَاضِعَ التُّهَمَهِ فَلا یَلُو مَنَّ مَنْ أَساءَ بِهِ الظَّنَّ(۲)

امیرمؤمنان (ع) فرمود کسی که خود را در مواضع تهمت قرار دهدنباید کسی را ملامت کند که به او سوءظن پـیـدا می کند(بلکه باید خـود را سـرزنـش کنـد که اسباب سـوءظـن را فراهم کرده است)

توضیح:

در ارتباط با مفاد کلام امیرمؤمنان(ع) چند نکته لازم به یادآوری است

۱- نهی از سوءظن:

قرآن مجید از جمله مسائلی که بر آن تأکید ورزیده ایـن اسـت کـه مـسلمانان

نباید به یکدیگر سوء ظن داشته باشند بطوریکه در سوره حجرات می فرماید:

یا اَیُّها الَّذینَ آمَنُوا اِجْتَنِبُوا کَثیراً مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمُ(۳)

ای کسانی که ایمان آورده اید از بسیاری از گمان ها بپرهیزید چرا که بعضی از گمان ها گناه است

باز دستورات مؤکدی بر حمل کردن فعل برادر مسلمان بر صـحـت داده شـده در عین حال این دسـتـورات مـوجـب نمی شود که ما بگوییم چون شــریـعـت اسلام سوءظن وتجسس را حرام کـرده مـثلاً رفـتـن در مـواضــع تـهمت مانعی ندارد و مـردم بـایـد بـه وظیفه خود عمل کنند و با حسن ظن به همه چیز بنگرند زیرا تظمینی نیست که همه به این دستورات اسلامی بدون کم و کـاست عمل نمایند بنابراین سـایـر مـردم تـکلیفی دارندو ما هم وظیفه ای داریم و اگـر بخواهیم این موضوع را در جامعه گسترش دهیم می توان گفت :

 

همان گونه که ارتکاب گناه ممنوع است فراهم کردن زمینه های گـنـاه بـرای دیـگـران نیز مـمـنـوع است

۲-در ارتباط با پرهیز از مواضع تهمت روایات متعددی وارد شده است از آنجمله می باشد

الف:از امام صادق(ع) نقل شده:

أَوْلَی النّاسِ بِـالتُّـهَمَـهِ مَنْ جـالَسَ أَهْلَ التُّـهَمَـهِ(۴)

سزاوارترین مردم به اتهام کسی است که با افراد متهم هم نشین گردد

ب:مرحوم علامه مجلسی از امام صادق(ع) نقل می کند

اتَّـقُوا مَواضِعَ الرَّیْبِ وَ لا یَـقِـفَنَّ أَحَدُکُمّْ مَعَ

أُمَّهِ فِی الطَّریقِ فَانَّهُ لَیْسَ کُلُّ أَحَدٍ یَعْرِفُها(۵)

از جاهای تهمت خیز پرهیز کنید حتی یکی از شما با مادرش در کنار جاده (به صورت

تهمت برانگیز) نایستد زیرا همه او را نمی شناسند(و مـمکن اسـت شمـا را مـتهـم کنند)

ج:در حدیثی که ابن ابی الحدید نقل کرده

یکی از صحابه رسولخدا(ص) درکنار کوچه ای از کوچه های مدینه مشاهـده کرد

که زنی با رسولخدا(ص) است او به پیامبر سلام کرد و رسولخدا پاسخش را گفت

هنگامی که آن شخص عبور کرد پیامبر وی را صدا زد و فرمود:

هِذِهِ زَوْجَتی فُلانَهٌ یعنی این زن را که دیدی همسرم فلانی است

آن مرد گفت:

ای رسولخدا مگر ممکن است کسی درباره شما سوءظنی ببرد

رسولخدا(ص) فرمود:

اِنَّ الشَّیْطانَ یَـجْـری مِنِ ابْـنِ آدَمَ مَـجْـری الـدَّم(۶)

شیـطان در وجود انـسانـها همچون خونی که در رگهاست جریان دارد(اشاره به اینکه شیطان بی سر و صدا در همه جای بدن انسان نفـوذ می کـنـد در فـکـر ، چشم ،گـوش ، دست و زبـان او) از سعدی علیه الرحمه است که می گوید

هر که با بدان نشیند اگر طبیعت ایشان در او اثر نکـند به طریقت ایشان متهم گردد و اگر به خراباتی رود به نماز کردن ، منسوب شود به خمر خوردن(۷)

 

پی نوشت:

(۱)رساله توضیح المسائل ۱۰ مرجع ج ۲ ص ۱۵۸

(۲)نهج البلاغه حکمت ۱۵۹

(۳)سوره حجرات آیه ۱۲

(۴)بحارالانوار / مجلسی ج ۷۲ ص ۹۰ ح ۳

(۵)بحارالانوار / مجلسی ج ۷۲ ص ۹۱ ح ۷

(۶)شرح نهج البلاغه / ابن ابی الحدید ج ۱۸ ص ۳۸۰

(۷)کتاب کلیات سعدی

پر بازدیدترین ها

بیشتر