جمعه ۲۴ دی ۱۴۰۰ - الجمعة 11 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۱/۰۶/۱۶) هدف ، شرایط و احکام اعتکاف

مکان:دفتر امام جمعه دعوت کننده : ستاد اعتکاف شرکت کنندگان : اعضای ستاد اعتکاف مناسبت : فرا رسیدن ایام اعتکاف موضوع : هدف ، شرایط و احکام اعتکاف     چند یادآوری به ستاد اعتکاف شاید در صورت عدم توجه به موضوعاتی موجب گردد با مرور زمان برخی از اقدامات به بدعت تبدیل گردد.لذا چند […]

مکان:دفتر امام جمعه

دعوت کننده : ستاد اعتکاف

شرکت کنندگان : اعضای ستاد اعتکاف

مناسبت : فرا رسیدن ایام اعتکاف

موضوع : هدف ، شرایط و احکام اعتکاف

 

 

چند یادآوری به ستاد اعتکاف

شاید در صورت عدم توجه به موضوعاتی موجب گردد با مرور زمان برخی از اقدامات به بدعت تبدیل گردد.لذا چند نکته اساسی را در محورهای مختلف لازم به یادآوری میدانم

۱-از آیات روایات،سیره پیامبر(ص) و کتب فقهی استدلالی و منابع تاریخی موارد زیر در زمینه اعتکاف استفاده می شود

۱-معنی اعتکاف:

هو اللبث فی المسجد بقصد العباده (به کلمه عبادت توجه شود)

۲-زمان اعتکاف:

یصّح فی کل وقت یصح فیه الصّومُ و افضل اوقاته شهر رمضان و افضله العَشرُ الأواخر منه

۳-حکم اعتکاف:

ینقسم الاعتکاف الی واجب و مندوب والواجب منه ما وجب بنذرٍ او عهد او یمین او شرط فی ضمن عقد او اجاره او نحو ذلک والا فقی اصل الشرع مستحبً

۴-شرایط صحت اعتکاف:

الاوّل:الایمان

الثانی :العقل

الثالث:نیه القربه

الرابع:الصوم

الخامس:

ان لایکون اقل من ثلاثه ایام و امّا الاریذ ملابأس به أن یکون فی المسجد الجامع فلا یکفی فی غیر المسجد ولافی مسجد القبیله والسوق ولو تعدد الجامع تخیر بینهما ولکن الاحوط مع الامکان کوفه فی احد المساجد الاربعه مسجدالحرام و مسجدالنبی (ص) و مسجد الکوفه و مسجد البصره

السابع:

یعتبر ..اذن الزوج بالنسبه الی الزوجه اذا کان منافیاً بحقه و اذن الوالدا و الوالده بالنسبه الی ولدهما اذا کان مستلزماً لایذائهما

الثامن:

استداته اللبث فی المسجئ

 

۵-سابقه تاریخی اعتکاف:

اعتکاف از جمله عبادتهایی است که سابقه تاریخی طولانی دارد همواره پیامبران و موحدین برای راز و نیاز با خداوند و تقویت روح خود مدتها در یک جای معین و بدور از زندگیمادّی اقامت می کردند از آنجمله است عبادت رسولخدا (ص) در غار حرا که در نهایت وحی خداوند همکانجا بر آنحضرت نازل شد و بعد از بعثت رسولخدا(ص) همان اعمال و عبادات را با تفسیرانی انجام میدادند در روایات وارد شده همه ساله در دهه سوم ماه رمضان برای رسولخدا(ص) در مسجد النبی چادری بر پا می کردند و ایشان اعتکاف نگه میداشت.

 

۶-احکام اعتکاف:

چند چیز بر معتکف حرام است باید از آنها اجتناب کند

 

۱-مباشرت با زنان

۲-استعمال عطر و یا بوی خوش

۳-خرید و فروش غیر ضروری و بیش از مصرف روزانه

۴-مشاجره و نزاع در مسائل دنیوی

۵-انجام هر چیزیکه روزه را باطل می کند

 

تذکر:

موارد زیر از دایره محرمات خارج شده اند و میتوان برای انجام آنها از مسجد خارج شد

۱-حضور در نمازهای جمعه

۲-حضور در تشییع جنازه

۳-عیادت کردن بیمار

۴-اقامه شهادت

۵-قضای حاجت

۶-تهیه احتیاجات روزانه از خوراک

در این موارد مهم نباید در جایی بنشیند و نباید در سایه راه برود

 

۷-برداشتها:

از کلّ مطالب مطرح شده چند نکته اساسی برداشت می شود لذا ضرورت دارد در مراسم اعتکاف مورد توجه قرار بگیرند

۱-هدف اصلی از اعتکاف عبادت و خلوت با خداوند است لذا سایر موضوعات حواشی هستند لذا باید دقت کرد تا به بدعت تبدیل نشود

۲-در صورت عدم توجه معتکف به شرایط و احکام اعتکاف عمل او باطل و بعضاً باید کفّاره بپردازد

۳-اگر زنان و یا فرزندان معتکف می شوند رضایت زوج و اولیاء ضرورت دارد

۴-در صورت توجیه نشدن معتکف قبل از اعتکاف در زمینه هدف ،شرایط و احکام اعتکاف مشکلات عدیده بوجود خواهد آمد بطوریکه بعضاً در خصوص اعتکاف دانش آموزان مشاهده می شود

۵-ارزیابی مسائل پیرامونی اعتکاف سالهای گذشته برای امسال ضرورت دارد تا مشکلات برطرف شوند

۶-تلاش گردد با مسئله اعتکاف که یک موضوع عبادی و مربوط به تهذیب نفس و خودسازی است برخورد عاطفی و شعاری بشود و نباید کیفیت فدای کمیت بشود و در نهایت افکار عمومی علیه این عمل تحریک گردد

 

منابع:

۱-عروه الوثقی/مرحوم سید کاظم یزدی

۲-شرایع الاسلام / محقق حلّی

۳-تحریرالوسیله / امام خمینی

۴-جواهر الکلام / شیخ محمد حسن نجفی

۵-مستمسک العروه / سید محسن حکیم

۶-دایره المعارف بزرگ اسلامی

۷-دایره المعارف تشیع