شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۹۱/۰۸/۱۶) درس کفایه الاصول ۹۱/۸/۱۶

اگر جامع بسیط باشد: این جامع بسیط از دو فرض خارج نخواهد بود الف:أَنْ یَکُونَ هو=بسیط=عنوانُ الْمَطلُوبِ یعنی جامع عبارت از عنوان مَطْلوبٌ و امثال آن مسمای امثال صلاه ،صوم و… باشد چون تمامی عبادات صحیح مطلوب هستند. مرحوم شیخ انصاری بر این فرض سه اشکال وارد ساخته است. اشکال اول تقدم شیئی بر نفس […]

اگر جامع بسیط باشد:

این جامع بسیط از دو فرض خارج نخواهد بود

الف:أَنْ یَکُونَ هو=بسیط=عنوانُ الْمَطلُوبِ

یعنی جامع عبارت از عنوان مَطْلوبٌ و امثال آن مسمای امثال صلاه ،صوم و… باشد چون تمامی عبادات صحیح مطلوب هستند.

مرحوم شیخ انصاری بر این فرض سه اشکال وارد ساخته است.

اشکال اول تقدم شیئی بر نفس خود

یعنی اگر قدر جامع عنوان مَطلوبٌ باشد دستور خداوند با صَلِّ باید به این قدر جامع یعنی مطلوبٌ متعلق گردد و این موجب تقدم شیئی بر نفس خواهد شد.

توضیح:

از یک طرف طلب که از عنوان مَطلوبٌ استفاده می شود از امر صَلِّ پیدا شده است چون اگر امری نباشد طلب وجود نخواهد داشت لذا طلب متأخر از امر صَلِّ است.از سوی دیگر خود امر صَلِّ متأخر از متعلَّق است چون تا متعلَّقی همانند صلاه نباشد تعلُّق امر صلِّ معنی نخواهد داشت حال که امر صَلِّ متأخر از متعلَّق (صلاه) است و طلب هم متأخر از امر است نتیجه این خواهد شد که طلب دو مرتبه از متعلَّق امر متأخر باشد و قهراً اگر مَطلوبٌ متعلَّق امر قرار گیرد لازم می آید چیزی که باید متأخر باشد یعنی طلب مقدم و در رتبه متعلَّق شمرده شود.

اشکال دوم:لغوی و لزوم ترادف

اگر جامع عنوان بسیط مَطلوبٌ باشد لازم خواهد شد دو عنوان صلاه و مطلوبٌ مترادف شوند چون فرض شده که مثلا صلاه برای عنوان مطلوبٌ جعل شده است پس علی القاعده باید استعمال کردن هر کدام به جای دیگری صحیح باشد در حالی که این استعمال صحیح نمی باشد چون در لغت صلِّ بمعنای طلب و طلب بمعنای صلِّ وضع نشده است.

اشکال سوم:عدم جریان برائت

ابتدا لازم به یادآوری است که مشهور اصولیان صحیحی هستند و باز مشهور در دوران امر بین اقل و اکثر ارتباطی به اصاله البرائه تمسک می کنند نه به اصاله الاشتغال.

بعنوان مثال:می دانیم نماز دارای ۹ جز است لکن در سوره بعنوان جز دهم تردید داریم مشهور می گویند اگر دلیلی نداشته باشیم جزئیت سوره را با اصاله البرائه کنار می گذاریم.

مرحوم شیخ انصاری می فرماید:با توجه به دو مطلب مذکور اگر جامع عنوان مطلوبٌ باشد دیگر در موقع شک در اقل و اکثر ارتباطی نمی توان اصاله البرائه جاری کرد بلکه لازم است اصاله الاشتغال جاری ساخت چون خداوند می فرماید:اقیمواالصلاه یعنی نماز مطلوب من است و باید تحقق پیدا کند حالا اگر شما نماز ۹ جزئی را بجا آوردید و جزئیت سوره را اتیان نکردید نمی دانید آیا مطلوب خدا در خارج محقق شده یا خیر؟لذا باید اصاله الاشتغال جاری کنید در حالی که مشهور اصاله البرائه جاری می کنند.

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر