جمعه ۱ بهمن ۱۴۰۰ - الجمعة 18 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۱/۰۹/۰۱) روضه قطع آب(۱)

روضه قطع آب نوع مورخین و ارباب مقاتل قـطـع آب بر روی اباعبدالله الحسین(ع) و اصحاب او    را سه روز مانده به عاشورا نوشته اند   وَ ذلِکَ قَبْلَ قَتْلِ الْحُسَیْنِ(ع) بِثلاثَهِ اَیّامِ(۱)   دستور قطع آب: عُبَیْداله بن زیاد استاندار یزید در کوفه به عُمَرِبْنِ سَعْدْ فرمانده لشکریان او در سرزمـین کـربـلا چنین نوشت اِنّی […]

روضه قطع آب

نوع مورخین و ارباب مقاتل قـطـع آب بر روی اباعبدالله الحسین(ع) و اصحاب او    را سه روز مانده به عاشورا نوشته اند   وَ ذلِکَ قَبْلَ قَتْلِ الْحُسَیْنِ(ع) بِثلاثَهِ اَیّامِ(۱)

 

دستور قطع آب:

عُبَیْداله بن زیاد استاندار یزید در کوفه به عُمَرِبْنِ سَعْدْ فرمانده لشکریان او در سرزمـین کـربـلا چنین نوشت

اِنّی لَمْ أَجْعَلْ لَکَ عُذْرَاً              

من بر تو عذر باقی نگذاشتم

فی کَثْرَهِ الْخَیْلِ وَ الرِّجالِ          

در زیادی اسبان و مردان جنگی

حُلْ بَیْنَ الْماءِ وَ الْحُسَیْنِ وَ اَصْحابِهِ

میان حسین و اصحاب او با آب فاصله ایجاد کن

فَـلا یَـذُوقُـوا مِـنْهُ قَـطْـرَهً(۲)              

نباید حتی یک قطره از آن بوشند

 

تذکر:

نباید از این نکته غفلت کرد که این حکـم اسـتانـدار بـه اصـطلاح خلیفه المسلمین است که علیـه فرزندان رسولخدا صادر شده است

 

اجرای دستور:

عمربن سعد فردی را بنام عَمْرِوبن حَجّاج زُبیدی همراه با پانصد نفـر نـیروی سواره بسوی شریعه فرات روانه کرد تا امام و یاران او را از آب منع کنند(۳)

 

هدف از قطع آب:

ظاهر مطلب این است که هدف آنان از قطع آب وارد ساختن فشار مضاعف بر اباعبدالله (ع) و یـاران و اهـل بیـت او بـود کـه نــتواننـد مـقاومـت بـکننــد لکن از بعضی نقلها بدست می آید که دستور قطع کردن آب ریشه سیاسی داشته است چـون بـلاذری در انسـاب الاشـراف مـی نویسد عبیذالله بن زیاد در ذیـل نـامه دسـتـور قـطع آب چـنـین نوشتـه بـود

کَـما مُـنِعَ التّـَقِیُّ اَلـزَّکِیُ الْمَـظْلومُ اَمـیرُالْمُـؤْمِنینَ عُـثْمـانُ(۴)

 

تأثیرات قطع آب:

از روز هفـتـم بـه بـعـد مشکل اصلی اردوگاه اباعبدالله الحسین (ع)مـسئله آب و عطش اصحاب امام (ع)و اهل بیت آن بزرگوار بود

● عنوان سقّایی حضرت ابوالفضل (ع) از همین جا به وجود آمـد.

معروف است وقـتی وارد شـریـعـه شد و خواســت آب بنـوشـد:

فَذَکَرَ عَطَشَ الْحُسَیْن (۵)    

عطش اباعبدالله (ع) را یادآوری کرد

 

●وقتی حضرت علی اکبر(ع) از میدان جنگ بازگشت

خــطـاب بــه ابــاعبـدالله الـحـسین(ع) عــرض کـرد:

یا اَبَـهَ اَلْـعَـطَشُ قَـدْ قَـتَـلَنِی (۶)

ای پدر عطش مرا کشت

 

 

● اباعبدالله الحسین(ع) وقتی حضرت علی اصغر(س) را

   روی دست گـرفـت خـطاب بـه لشکریان یـزید فـرمود:

اَما تَـرَوْنَهُ یَتَـلَـظّی عَطَشاً؟ (۷)

آیا نمی بینید از عطش شعله می کشد؟

 

●حضرت زینب(س) از جمله مطالبی که در قـتلگاه در

حال ندبه خطاب به اباعبدالله (ع) گفت این جمله بود:

بِاَبِی الْـعَـطْشانَ حَتّی مَـضی (۸)

پدرم فدای آن حسینی که با لب تشنه شهید شد

 

● وقتی که امام زین العابدین(ع) با کمک بنی اسد شهداء را دفن

کـرد بـر روی قبـر اباعبدالله الـحسین (ع) ایـن جـمله را نـوشت :

هـذَا قَـبْرُ الْحُسَیْنِ بْنِ عَـلِّی بْنِ اَبی

طالِبٍ اَلَّذی قَتَلُوهُ عَطْشاناً غَریباً (۹)

 

●هنگامی که خبر بازگـشت اهـل بیـت(ع) از اسـارت بـه محمّد حنفیه

رسید، ایشان به استقبـال کـاروان آمدنـد واز امـام سجّـاد(ع) در مـورد

امام حسین سوال کرد، ایشان می فرماید: «یا عَمّاهُ! قَـتَـلُوهُ عَطشاناً(۱۰)

 

●بعد از جریان عاشورا در طول تاریخ هر کدام از اهل بیت (ع) که مصـائـب

عاشورا را یادآوری می کردند معمولاً به عطش شهداء تأکید می فرمودند.

۱- در حدیثی امام باقر (ع) فرمود :

اِنَّ الْحُسَیْنِ قُتِلَ مَظْلُوماً مَکْرُوباً عَطْشاناً(۱۱)

 

۲-امام صادق (ع) به یکی از یاران خود گفت:

إِذَا أَرَدْتَ أَنْتَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ(ع) فَزُرْهُ وَ أَنْتَ کَئِیبٌ حَزِینٌ

فَـإِنَّ الْـحُسَیْنَ(ع) قُـتِلَ وَ هُـوَ کَئِیبٌ حَزِینٌ عَطْشَانُ:(۱۲)

 

۳-امام رضا(ع) نیز با اشکهایی که بر قصیـده مـدارس آیــات دعـبـل، از

چشـمان مـبارک روان کـرده؛ مهـر تـاییدی بـر مساله عطش زده است.

أَفاطِمُ لَوْ خِلْتِ الْحُسَیْنَ مُجَدَّلا  

ای فاطمه اگر گمان می کردی که روزی حسین تو

وَقَدْ ماتَ عَطْشاناً بِشَطِّ فُراتِ(۱۳)

در کنار شط جاری فرات لب تشنه جان خواهد داد

اِذاًً لَلَطَمْتِ الْخَدَّ فاطِمُ عِنْدَهُ       

بی دریغ بر چهره میکوفتی

وَ اَجْرَیْتِ دَمْعَ الْعَیْنِ فِی الْوَجَناتِ

و سیل اشک از دیده جاری میساختی

وَ صَلّی عَلی روُحِ الْحُسَیْنِ وَ جِسْمِهِ  

درود خدا بر روح و جسم امام حسین باد

طَریحاً لَدی النَّهْرِیْنِ بالْفَلَواتِ     

در حالی که در کنار دو نهر در صحرا افتاده است

وَ قَدْ رَفَعوُا رَأْسَ الْحُسِیْنِ عَلی القَنا  

در حالیکه سر مبارک او را در نیزه بالا برده اند

وَ ساقـوُا نِساهُ حُـسَّراً وَ لِـهاتِ  

و این در حالیست که خاندان او را به اسیری میبرند

 

۴-امام زمان(ع)نیز در زیارت ناحیه نیز با غم و اندوه ندا سر میدهد:

فَمَنَعُوکَ المَاءَ وَ وُرودَهُ

و در جای دیگر می فرماید:

اَلسَّلامُ عَلَی الشِّفاهِ الذّابِلاتِ(۱۴)

سلام بر لبهای خشکیده


پی نوشت:

(۱)انساب الاشراف/بلاذری ج۲ص۴۸۱

(۲)کتاب الارشاد/شیخ مفید ج۲ص۸۶

(۳)کتاب الکامل/ابن اثیر ج۲ص۵۵۶

(۴)انساب الاشراف/بلاذری ج۲ص۲۸۱

(۵)بحارالانوار/ مجلسی ج۴۵ص۴۱

(۶)مقتل الحسین/مقرم ص۲۴۶

(۷)حیاه الامام الحسین ج۳ ص۲۷۵

(۸)بحار الانوار /مجلسی ج۴۵ ص۵۹

(۹)حیاه الامام الحسین ج۳ص۳۲۵

(۱۰) ناسخ التواریخ، ج۳، ص۱۷۸.

(۱۱)بحار الانوار /مجلسی ج۱۰۱ ص۴۶

(۱۲) وسائل الشیعه/حر عاملی ، ج۱۰، ص ۴۱۴؛

(۱۳)بحارالانوار/مجلسی، ج ۴۵، ص ۲۵۷.

(۱۴)المزار الکبیر/مشهدی ص۴۹۸