یکشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۰ - الأحد 13 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۱/۱۰/۰۳) شخصیت علمی ،خدمات و مبارزات آیت ا.. خویی

دعوت کننده : جامعه روحانیت و تشکل های مذهبی خوی شرکت کنندگان : روحانیت ،طلاب،مسئولان و اقشار مختلف مردم مکان: مسجد حاجی بابا موضوع: شخصیت علمی ،خدمات و مبارزات آیت ا.. خویی   قالَ عَلیٌ (ع): فَاِنَّ الْعَالِمَ أَعْـظَمُ أَجْراً مِـنَ الصَّـائِمِ الْقَائِمِ الْمُجاهِـدِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ إِذَا مَاتَ الْعالِمُ ثَلُمَ فِی الْإِسْلَامِ ثُلْمَهٌ […]

دعوت کننده : جامعه روحانیت و تشکل های مذهبی خوی

شرکت کنندگان : روحانیت ،طلاب،مسئولان و اقشار مختلف مردم

مکان: مسجد حاجی بابا

موضوع: شخصیت علمی ،خدمات و مبارزات آیت ا.. خویی

 

قالَ عَلیٌ (ع):

فَاِنَّ الْعَالِمَ أَعْـظَمُ أَجْراً مِـنَ الصَّـائِمِ الْقَائِمِ الْمُجاهِـدِ

فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ إِذَا مَاتَ الْعالِمُ ثَلُمَ فِی الْإِسْلَامِ ثُلْمَهٌ

لَا یَسُدُّهَا شَیْ‏ءٌ اِلّا خَلَفٌ مِنْهْ وَ طـالِبُ الْعِـلمِ یَسْتَـغْفِرُ

لَهُ الْـمَلائِکَه وَ تَـدْعـوا لَـهُ فِـی السَّمـاءِ وَ الْاَرْضِ(۱)

دانشمند در پاداش از روزه داری که شبها روی پا به عبادت بـایسـتد و در راه خدا جهاد کند بزرگتر است و هر گاه دانشمند از دنیا برود رخنه ای در اسلام پدید آید چیزی جز جانششین او در علم و دانش آن را پـر نکـند و آن کـس کـه دانــش بـیامـوزد فـرشتگان برایـش آمرزش خواهـی کـنند و در زمیـن و آسـمـان بــرای او دعـا کنـنـد

 

 

مقدمه:

در ارتباط با مرحـوم آیـت ا.. العـظمی خـویی موضوعـات مـتعـددی جهت تحقیق و پژوهـش وجـود دارد کـه حـوزه های عـلمیه به ویژه شاگردان آن بزرگـوار در ایـن زمـینه مسئـولیت سنگـینی بـر عـهـده دارند لازم می دانم مواردی را در این جلسه باشکوه یادآوری کـنم:

۱-سوابق فرهنگی و حوزوی شهرستان خوی به عنوان محل تولد آیت ا.. خویی

۲-موقعیت و شرایط حاکم بر حوزه علمیه نجف در دوران تحصیلات آیت ا.. خویی

۳-سیره علمی و عملی آیت ا.. خویی

۴-ویژگی های تعلیم و تربیت در مکتب علمی آیت ا.. خویی

۵-نقش ایشان در حفظ و صیانت حوزه نجف در برابر حوادث

۶-تحلیل نقش اساسی و محوری ایشان در تحولات علمی حوزه های شیعه

۷-تشریح و تبیین مبانی فقهی و اصولی و نو آوری های ایشان

۸-تبیین دیدگاه های کلامی ،رجالی و تفسیری ایشان

۹-تحلیل در زمینه شرایط فرهنگی و سیاسی حاکم بر عراق

 

 

محورهای مبارزاتی :

●فتوای تاریخی در مـبارزه بـا کمونـیسم

●حکم به حرمت شرکت در حزب تـوده

●مــبـارزه بـا نـفوذ صهیونیـسم در ایـران

●استقامت در برابر فشارهای حـزب بعث

پس از کودتای بعثی ها در سال ۱۹۶۳٫م علیه حکومت عبدالکریم قاسم و روی کار آمدن حـسن البکر سپـس صـدام بـرای کوبیـدن حوزه هـای علمیه و شیعه در عراق اقدامات متعـددی را بـه اجـرا درآوردند از جمله :

۱- تحت فشار قرار دادن حوزه های نجف ، کربلا ، کاظمین و سامرا

۲- جلوگیری از برگزاری آئین های عزاداری ماه محرم الحرام

۳- تحت فشار قرار دادن مرحوم آیت ا… حکیم و متهم ساختن ایشان

۴- اخراج صدها روحانی برجسته غیر عراقی از آن کشور

۵- اعدام و شکنجه تعداد زیادی از فقهاء و علمای نجف از جمله آیه الله

   صدر و فرزندان آیه الله حکیم و بسیاری از شاگردان آیه الله خویی(۲)

 

در یک چنین شرایطی حضـرت آیـت الله العظـمی خـویی بزرگتـرین وظیفه خود را حفظ شاکله حوزه علمیه هزار ساله نجف می دانستند .

 

ایفای نقش در مبارزات ملت ایران از سال ۴۲:

۱-مقام معظم رهبری،می فرمایند:

ایشان یکی از نخستین کسانی بود که پس از شروع نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) ، حوزه علمیه نجـف را بـه اهـمیت حـوادث ایران متـوجه ساخـت و سعـی و کوششـی ارجــمند در هم راهـی با حــرکـت عـظیـم روحـانــیــت و مـردم ایـران مـبـذول داشــتـند. (۳)

 

۲-مرحوم آیت ا.. خویی به مناسبت حادثه خونین مدرسه فیضیه در سـال ۴۲ اعلامیه ای صادر فرمودند بخش هایی از آن چنین است

 

 

ما ملّت ایران را … دعوت می کنیم با دشمنان دیـن و وطـن به طرق مقتضی … بجنگند و بر عهده علمای عالی قدر است که مسلمانان رادر وظیفه مقدسی که در پیش دارند رهبری کنند که إِذا ظَهَرَتِ الْبـِدَعُ فِى أُمَّتِى فَلْیُظْهِرُ الْعـالِمُ عِلْمَـهُ، فَمَنْ لَـمْ یَفْـعَلْ فَعَـلَیْهِ لَـعْنَهُ اللّهِ‏ (۴)

 

در بخش دیگر می نویسد :

من افتخار می کنم که خون ناچیز خود را به عنوان قربانی در راه حفـظ دین و قرآن و نابودی ستمکاران تقدیم کنم زیرا زندگی با فشارستمگران و دشمنان اسلام برای مـن چیزی جـز مـرگ یـا بـدتر از مرگ نیست.(۵)  

 

 

 

●حمایت از قیام شیعیان عراق:

یکی از اتهاماتی که به مرحوم آیـت ا.. العظـمی خـویی وارد مـی کـنند اینکه ایشان ولایت فقیه را قـبول نـدارد در عیـن حـال که ایـن مـوضوع یک بحث علمی است و باید در جای خود مـطرح گردد لازم می دانـم مطلبی را به عنوان مثال مطرح کرده و از این قبیل افـراد سوال بکنم که اگرایشان ولایت فقیه را قبول نداشتنداین موضوع چگونه توجـیه میشود.

 

پس از اینکه آمریکا و متحدانش حزب بعث را از کویت بـیرون رانده وضربـه های جبران ناپذیری بر ارتش عراق وارد کردنـد مـردم کشور عـراق دسـت بـه قـیـام زدنـد کـه بـه عنـوان انتفاضـه شعبـانیه ۱۹۹۱م مـعروف شـد در ایـن قــیام مرحـوم آیــت ا.. العـظمـی خـویـی یـک کمیـته ۹ نفـره تـشکیـل دادنـد تـا انتـفاضـه مـردم را مـدیریت کـنند.

 

در این قیام ۱۴ استان از ۱۸ استان عراق توسط انتفاضه سقوط کرد لکن آمریکا احساس کرد در این قیام شیعـیان بـه عـراق مسـلط خـواهد شـد صدام را تقویت کرد در نهایت انتفاضه شکست خورد بر اساس آمارها در ایـن زمـینه ۳۰۰ الـی ۵۰۰ هـزار نفـر کـشته و تـیر بـاران شـدند .سوال این است که اگر آیت ا.. خویی ولایـت فـقیه راقبول نداشت این انتفاضه را چگونه رهبری می کردند؟

 

 

تألیفات در زمینه علوم قرآن:

ابتدا لازم به یادآوری است که تألیـفات مرحـوم آیت ا.. العـظمی خـویی در زمینه علوم فقه ،اصول ،کلام ،رجال و تـفسیر و تقریـرات درس هـای آن مرحوم متجاوز از یکصد جلد بارها چاپ شده است و به مراتب بیـشتر از اینها که شاگردان آن بزرگوار نوشته اند هنوز بـه چاپ نـرسیده انـد لازم مـی دانـم بـه سـه تألیـف آن بزرگـوار در زمینـه عـلوم قـرآن اشـاره کنم

 

۱-نفحات الاعجاز فی ردّ حسن الایجاز

این کتاب را در ۲۵ سالگی در رد کتاب حسن الایجاز فی ابطال الاعجاز نوشته اند که از طریق یـک نویسنده آمـریـکایـی بنـام نصـیر الدیـن ظـافر نوشـته شـده بـود

 

۲-البیان فی تفسیر القرآن

آن بزرگوار در این کتاب بخـش مهـمی از عـلوم قـرآن را مطرح و نوآوری های زیادی را به ارمـغان آورده انـد جای بسی تأسف است که این تفسیر تکمیل نشده است.

 

۳-فقه القرآن علی المذاهب الخمسه

این کتاب در زمینه آیات الاحکام از دیدگاه مذاهب پنجگانه است که متأسفانه تا کنون چاپ نشده اسـت

 

درسهایی از زندگی:

۱-از سن ۲۵ سـالگی تـدریس درس خـارج فـقـه و اصـول را شـروع کـرده

 

۲-خودشان فرمودند جلد دوم لمعه میخواندم جلد اول را تدریس می کردم

 

۳-تا حد امکان از استفاده وجه شرعی در مصارف شخصی خودداری می کرد

 

۴- ۲۸ روز با فشاراقتصادی زندگی میکنندبعدنامه برادر خانم ایشان از جیب لباس او بیرون می آید که به دلیل اشتغال بـه علـم بـاز نکـرده بـود کـه ۸۰۰ روپیه حواله شده بود

 

۵-به فـرزند خود می فرماید:موفقیت من دو علت دارد یکی صله ارحام دیگری بـه دل نگرفـتن کینه دیگران

 

۶-در طول ۸۰ سال سه بار از عراق خارج شدند یکی برای حجّ دیـگری زیـارت امـام رضـا(ع) سومی سفر علاجی

 

۷-آقا در مسیر بغداد به سید محمد تقی فرموده بود دلم می خواهد آخر عـمری شهید شوم

 

۸-یک روز بعد از بردن آیت ا.. خویی به بغداد همـسایه هـا به خانه حـمله کرده تمامی وسـایل منزل را غارت کرده بودند

 

۹-شیـخ محـمد اسـحاق فیاض در طـول ۳۵ سـال در حضور آیت ا.. خویی بودم یکبار ندیدم علیه کسی بدگویی کند(۶)

 

 

پی نوشت:

(۱)الارشاد/ شیخ مفید(ره) ص ۱۱۷

(۲) اندیشه سیاسی آیت الله خویی (ره)/ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ص ۳۷-۲۳

(۳) سایت تبیان

(۴) الحیاه / ترجمه احمد آرام ج ۲ ص ۴۶۷

(۵) اسناد انقلاب اسلامی / مرکز اسناد انقلاب اسلامی ج ۱ ص ۸۹

(۶)الامام الخویی المرجع الدینی ص۵۲