دوشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الإثنين 15 شوال 1443

(۱۳۹۱/۱۲/۲۳) رسالت پرستار از دیدگاه اسلام

دعوت کننده : مدیریت بهداشت و درمان شرکت کنندگان : پرستاران و مدیران بیمارستانها و جمعی از مسئولان شهر مکان: سالن اجتماعات ارتش مناسبت: گرامیداشت روز پرستار موضوع: رسالت پرستار از دیدگاه اسلام   قالَ الصّادِقُ(ع): المؤمِنُونَ فی تبارِّهِمْ وَتَراحُمِهـِمْ وَتَـعاطُـفِهِمْ کَـمثلِ الْجَسَدِ اِذا اشتکی تَداعی لَهُ سائِرُهُ بِالسَّهَرِ وَالحُمّی(۱)   ترجمه: مؤمنان در احسان […]

دعوت کننده : مدیریت بهداشت و درمان

شرکت کنندگان : پرستاران و مدیران بیمارستانها و جمعی از مسئولان شهر

مکان: سالن اجتماعات ارتش

مناسبت: گرامیداشت روز پرستار

موضوع: رسالت پرستار از دیدگاه اسلام

 

قالَ الصّادِقُ(ع):

المؤمِنُونَ فی تبارِّهِمْ وَتَراحُمِهـِمْ وَتَـعاطُـفِهِمْ کَـمثلِ الْجَسَدِ اِذا اشتکی تَداعی لَهُ سائِرُهُ بِالسَّهَرِ وَالحُمّی(۱)

 

ترجمه:

مؤمنان در احسان و نیکی به یکدیگر و مهر ورزیدن و مهربانـی به هم مانند پیکری هستند که هر گاه عضوی از آن به درد آید اعـضای دیگر نیز به بی خوابی و تـب با او هـمدردی می کنند.

 

جایگاه پرستار در اسلام:

همه میدانیم که تاریخ پرستاری همان تاریخ زندگی انسان در ایـن کـره خـاکی است چون بشر مدام در معرض تهدیدات و آسـیبهاسـت لـذا پرستـاری هـمیشـه با بشر وجود داشته و اختصاص به ملت یا کشور خاص و یا زمان خـاصی نـدارد لکن نوع نگاه به رسالت و مسئولیت پرستار از دید مکاتیب کاملا متفاوت است.امروز در کشورهای غربی و اروپایی نگاه به این مسئولیت کاملا مادی است لذا اگر پرستار تلاش می کند ،بـی خـوابـی مـی کـشـد،به مـریـض خدمات ارائه می کند بخاطر ایـن اسـت کـه پـول دریـافــت مـی کنـد

 

اما از دیدگاه اسلام:

برای هر چه بهتر روشن شدن دیدگاه اسلام در زمینه رسالت پـرستـار وارزش و قداسـت کـار او بـه تـرجمه چـند روایـت بعـنوان نـمونه بـسنده می کـنیم

 

۱-رسولخدا(ص) فرمود:

مَنْ قامَ عَلی مَریضٍ یَوْماً وَ لَیْلَهً بَعثه اللهُ مَعَ ابراهیمَ الْخَلیلِ(ع) فَـجازَ عـلی الصِّـراطِ کالبـَرقِ الْلّامِعِ(۲)

 

ترجمه:

کسیکه یک شبانه روز پرستاری بیماری را به عهده بگیرد خداوند او را با ابراهیم خلیل محشور می کند و همچون درخـشش بـرقی از صـراط عبـور خـواهد کـرد

 

۲-پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

مَن أطعَمَ مَریضاً شَهوَتَهُ ، أطعَمَهُ اللّه‏ُ عز و جل مِن ثِمارِ الجَنَّهِ ؛

هر کس غذایى را که بیمار هوس کرده است، به او برساند، خـداونـد از میـوه‏هـاى بهشـتـى بــه او خـواهـد خـورانـد(۳)

 

 3- مرازم بن حکیم می گوید:

با محمّـد بن مصـادف همسـفر شـدم . چون بــه مـدیـنه وارد شـدیـم،بیـمار شدم .او [در این مدّت] به مسجد مى‏رفت و مرا تنها مى‏گذاشت. از این کار به مصادف،گلایه کردم. او هم امام صادق(عـلیه‏السـلام) را از ایـن جـریـان آگاه کـرد. امـام صـادق(عـلیـه‏السـلام)بـرایـش چنیـن پاسـخ فــرسـتادنـد:

قُعودُکَ عِندَهُ أفضَـلُ مِـن صَلاتِـکَ فِــی المَسجِدِ(۴)

یعنی نشـستـن تـو نـزد او، از نـماز خـواندنـت در مسـجد برتر اسـت

۴-پیامبر اکرم(ص)فرمودند:

مَن سَعى لِمَریضٍ فی حاجَهٍ قَضاها أولَم یَقضِها خَرَجَ مِن ذُنوبِهِ کَیَومٍ وَلَدَتْهُ اُمُّهُ(۵)                     

هر کس براى بر آوردن نیاز بیمارى بکوشد، چـه آن را بـرآورده سـازد و چه نسازد، ماننـد روزى که از مادرش زاده شد، از گناهانش پاک مى‏شود

 

نمونه هایی از پرستاری بزرگان:

لازم میدانم برای اینکه پرستاران عزیز متوجه باشند که چه مسئولیت شریف و بزرگی را بر عهده دارند نمونه هایی از پـرسـتـاری بـزرگـان و اولیـای الهـی را یــادآوری کـنـم

۱-پرستاری حضرت یوسف(ع)

●امام صادق(ع) فرمود:

کانَ یَـقـومُ عَـلَی الْـمَـریـضِ (۶)

یعنی حضرت یوسف از زندانیان مریض پرستاری میکرد

 

۲-پرستاری رسولخدا(ص)

●امیرمؤمنان(ع) فرمود:

شبی تب وجودم را گرفت و خواب را از من ربود لذا رسولخدا(ص) تـا صبح بیدار بود و شب را میان پرستاری من و اقامه نماز تقسیم می فرمود:و بعد از نماز صبح با اصـحاب خـود بـرای شـفای من دعـا فـرمودنـد(۷)

 

۳-پرستاری امیرمؤمنان(ع)

●امام حسین(ع) فرمود:

چون حضرت زهرا بیمار شد به علی (ع) سفارش نمودبیماری او را پنهان کند و اجازه ملاقات به کسی ندهد حضرت نیز چنیـن کـردو پرستـاری حضرت فاطمه را خود بر عهـده گرفـت و اسـمـا نیز یـاری می کـرد(۸)

 

۴-پرستاری حضرت زهرا(س)

در کتب تاریخی نقل شده است در جنگ احد حضرت زهرا(ع) از رسولخدا(ص) که زخمی شده بود پـرستـاری می کرد و بـاهمراهی سـایـر زنـان بـه مـجـروحـان غـذا و آب می دادنـد(۹)

 

۵-پرستاری حضرت زینب

امام زین العابدین فرمود:شبی که فردای آن پدرم (امام حسین(ع)) به شهادت رسید من نشسته بودم و عمه ام زینب نزد من بود و از من به زیبایی پرستاری می کـرد(۱۰)

 

 

وظایف و رسالت پرستاران:

از نظر قانونی پرستاران عزیز وظایف و مسئولیتهای سنگینی را بر عهده دارند فعلا ما با این موضوع کاری نداریم و وارد این بحث نمی شـویم لکن یک نکته اساسـی را بـه پـرستـاران بـزرگوار یـادآوری مـی کنیم و آن اینکه نـوع مـردم و مـریـضان بـستری شــده در بیـمارسـتانـها از طبـقـاتی هـستندکه اطلاعات لازم را از وظـایـف و مسئـولــیت های سنـگیـن و قانــونـی پرستاران ندارند لذا به حداقل قانع هستند که عبارت است از اینکه پرستار محترم

۱-اعتماد مریض را با برخوردهای خود جلب کند

۲-با مریض خود ارتباط عاطفی برقرار سازد

۳-نیازهای جسمی ،روانی و درمانی او را تأمین کند

 

آفت های کاری پرستار:

معمولا هر انسان مسئولی در حوزه کاری خود با آفت هایی مواجه هست اگر بخواهد خودش را در برابر این آفت ها واکسینه کند لازم است مدام رسالت الهی خود و تعهدات قانونی خویش را به خودش یادآوری کند

 

چند نمونه از آفت ها :

۱-مدام خود را طلبکار دانستن

۲-کوتاهی در انجام کار با بهانه کردن کمی حقوق و مزایا

۳-تأثیر پذیری از بداخلاقی و بدرفتاری افراد پیرامونی

۴-تأثیر پذیری از تند مزاجی مریضان و یا بستگان آنان

 

 

 پی نوشت:

(۱)بحار الانوار ج۷۱ ص۲۷۴

(۲)بحار الانوار ج۷۶ ص۳۶۸

(۳) بحارالأنوار، ج ۸۱، ص ۲۲۴، ح ۳۲

(۴) اصول کافی، ج ۴ ، ص ۵۴۵ ، ح ۲۷

(۵) من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۶

(۶)بحار الانوار ج۱۲ ص۱۳۰

(۷)بحار الانوار ج۴۳ ص۱۷۳

(۸)همان ص۲۱۱

(۹)کتاب مغازی ج۱ص۲۴۹

(۱۰)ارشاد/شیخ مفید ج۱ ص۴۵