سه شنبه ۴ آبان ۱۴۰۰ - الثلاثاء 20 ربيع أول 1443

(۱۳۹۲/۰۱/۲۵) مروری بر خطبه حضرت فاطمه(س) در مسجد النبی(ص)

● محتوای خطبه مسجد النبی (ص) : خطبه فاطمه(ع) در مسجد النـّبـی(ص) از میراثهای ماندگار اهل بیت (ع) در میان امّت رسول خـدا (ص) می باشد علامه مجلسی ره در مورد جایگاه خـطبـه می نویسد : اَلَّتی تَحَیَّرَ مِنَ الْعُجْبِ مِنْها …أَحْلامُ الْفُصَحاءِ وَ الْبُلَغاء(۱)   ● سند خطبه : بسیاری از بزرگان دانشمندان شیعه […]

● محتوای خطبه مسجد النبی (ص) :

خطبه فاطمه(ع) در مسجد النـّبـی(ص) از میراثهای ماندگار اهل بیت (ع) در میان امّت رسول خـدا (ص) می باشد علامه مجلسی ره در مورد جایگاه خـطبـه می نویسد :

اَلَّتی تَحَیَّرَ مِنَ الْعُجْبِ مِنْها …أَحْلامُ الْفُصَحاءِ وَ الْبُلَغاء(۱)

 

● سند خطبه :

بسیاری از بزرگان دانشمندان شیعه و اهل سنّت این خطبه را نقل و یا به آن اشاره فرموده اند از آنجمله است شخصیتهای ذیـل :

۱- سید مرتضی علم الهدی / الشافی ج۴ ص۶۹          

۲- قاضی نعمان / شرح الاخبار ج۳ ص۳۴-۴۰                

۳- شیخ صدوق / علل الشرایع ص ۲۴۸                

۴- طبرسی /الاحتجاج ج۱ ص ۲۵۶(۱)           

۵- علامه مجلسی / بحارالانوار ج۲۲ ص۲۲۰             

۶- ابن ابی الحدید / شرح نهج البلاغه ج۶ ص۲۱۱            

۷- طبری/ دلائل الأمامه ص ۱۰۹

۸- احمد ابن ابی طاهر / بلاغات النساء ص ۲۳

۹- ثقه الاسلام کلینی / الکافی ج۸ ص۳۷۶

۱۰- مسعودی / مروج الذهب ج۲ ص۳۰۴

۱۱- ابن عبد ربّه / العقد الفرید ج۳ ص ۲۳۶

۱۲ – زمخشری / الفائق ج۳ ص۳۳۱

۱۳- ابن منظور / لسان العرب ج ۱۵ ماده (لمه)

۱۴- ابن درید / جمهره اللغه ج۱ ص۶۰۴ ماده (خلص)

۱۵- خلیل بن احمد / العین ماده (لَمَمَ)

 

 

●فهرست محورهای خطبه :

خطبه را می توان در محورهای زیر خلاصه و دسته بندی کرد :

۱- حمد و سپاس خداوند به خاطر نعم بی پایانش

۲- مباحثی در توحید و نبوت به صورت استدلالی

۳- تبیین ویژگی های عصر جاهلیّت

۴- توضیح فعالیتهای عصر رسولخدا (ص)

۵- بیان حوادث ایّام رسالت رسول اکرم (ص)

۶- تشریح موقعیت امیرالمؤمنین (ع) در پیشامدهای زمان پیامبر (ص)

۷- توضیح دگرگون شدن اوضاع بعد از رسولخدا (ص)

۸- مخاطب قرار دادن هیئت حاکمه در مورد فدک و اقامه برهان

۹- سرزنش مسلمانان به خاطر کوتاهی در حق خاندان پیامبر

 

 

●فرازهائی از خطبه :

الف : خطاب به حاضران در مسجد :

۱- شما پرچم داران امر به معروف و نهی خداوند هستید

۲- شما حاملان دین و وحی خدا هستید

۳- شما مسئولیت تبلیغ دین خدا به امتهای دیگر را برعهده دارید

۴- جانشین رسول خدا (ص) به عنوان رهبر در میان شماست

۵- قرآن امانت خداوند در میان شماست

 

ب : بیان فلسفه برخی از احکام :

در بخش دیگر خطبه به بیان فلسفه برخی از احکام خدا بـه ترتـیـب زیـر مـی پردازنـد :

۱- خدا ایمان را برای پاکسازی شما از شرک قرار داد

۲- و نماز را برای پاک کردن شما از تکبّر

۳- زکات را برای پاک کردن جان و روزیتان

۴- روزه را برای تثبیت اخلاص

۵- حج را برای استحکام دین

۶- عدل را برای تنظیم قلبها

۷- اطاعت ما را برای نظم یافتن ملت

۸- امامت را برای در امان ماندن از تفرقه

۹- جهاد را برای عزّت اسلام

۱۰- صبر را برای کمک به استحقاق پاداش

۱۱- امر به معروف را برای مصلحت عموم

۱۲- نیکی به پدر و مادر را سپر حفظ از خشم

۱۳- قصاص را وسیله حفظ خونها

۱۴- صله ارحام را وسیله ازدیاد عدد

۱۵- نهی از شراب خواری را برای پاکیزگی از کثافت

۱۶- شرک را حرام کرد برای اخلاص به ربوبیت خویش

 

ج : بیان خدمات رسول خدا(ص) :

حضرت خطاب به مردم ابتدا به معرفی خود می پردازدو می فرماید :

إعـلـمـوا انّـی فـاطمه و ابـی مـحـمّـد(ص)

اگر پدر مرا بشناسید مدانید که من پدری دارم که هیچ یک از زنان شما چنان پدری ندارند ، سپس فعـالیتهای رسولخدا (ص) را به ترتیب زیر یـادآوری فـرمودنـد :

●رسالت خویش را انجام داد

●سرآغاز نبوت را با انذار شروع کرد

●بت ها را در هم شکست  

●با زبان حکمت و موعضه حسنه به سوی خدا دعوت کرد .تا جمع (مشرکان) در هم شکست و آنان از میدان گریختند

●عربده های شیاطین خاموش شد

●گره های کفر و نفاق از هم گشوده شد

●و دهان شما به کلمه اخلاص باز باشد

 

د : یادآوری گذشته مسلمانان:

سپس حضّار مجلس را بصورت مستقیم مورد خطاب قرار داده و گذشته آنان را چنن یادآوری فـرمودنـد :

●و شما بر کنار پرتگاهی از آتش بودید

●مانند جرعه آب بودید ( که به سادگی شما می توانستند بنوشند )

●آنقدر ضعیف بودید که هر طمعکاری به سراغتان می آمد

●و آتش زنه ای بودید که بلافاصله خاموش می شدید

●و لگد کوب شده قدمـها بـودید

●آبهای جاده ها را می آشامیدید

●ذلیل شـده و درمـانـده بـودید

●می ترسیدید که مردمان ( اطرافتان ) شما را بربایند

●خدای تعالی به دست محمد(ص) شما را نجات داد

 

پی نوشت :

(۱) بحارالانوار ج ۲۲

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر