سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ - الثلاثاء 15 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۲/۰۲/۱۱) ریشه های مشکلات دینی جامعه از دیدگاه شهید مطهری

عَن علی (ع): اِعْلَمْ اَنَّ اَوَّلَ الدّینِ التَّسْلیمُ وَ آخِرَهُ الْاِخْلاصُ(۱) بدان اول دین تسلیم (در برابر خدا)و آخرش اخلاص است   با تسلیت روز شهادت استاد شـهـیدآیـه ا.. مطـهری و تبـریک روز معلم به همه حضار محترم و اساتید دانشگاه و دانـشـجویـان عـزیـز   بحثی که میخواهم در این اجتماع باشکوه علمـی مطـرح بکنـم […]

عَن علی (ع):

اِعْلَمْ اَنَّ اَوَّلَ الدّینِ التَّسْلیمُ وَ آخِرَهُ الْاِخْلاصُ(۱)

بدان اول دین تسلیم (در برابر خدا)و آخرش اخلاص است

 

با تسلیت روز شهادت استاد شـهـیدآیـه ا.. مطـهری و تبـریک روز معلم به همه حضار محترم و اساتید دانشگاه و دانـشـجویـان عـزیـز

 

بحثی که میخواهم در این اجتماع باشکوه علمـی مطـرح بکنـم تحت عنوان ریشه های مشکلات دینی جامعه از دیدگاه شـهـید مطهری می باشد البته همه عزیزان میدانند که این موضوع یـک موضوع گسترده و دامنه داری است و بحث در زمینه آن نیاز به پـژوهـش ،تـحـقـیـقـات و فـرصـت هـای گـسـتــرده ای دارد لکن در سالروز شهـادت آن بزرگوار لازم می دانـم حداقل فهرسـتـی از بـحـث را و زحـمـاتـی کــه آن بزرگوار دراین زمینه متحمل شده اند یادآوری کنم

 

 

مقدمه:

قبل از پرداختن به اصل موضوع لازم میدانم مقدمه ی کوتاهی را در ارتباط با تاریخچه و سـرنوشـت ادیان آسمانی ولـو بـصورت فهرست و گذرا مطرح کـنـم

●اگر مطالعاتی در ارتـباط با ادیـان آسمانـی همانـند مسیحیت،یهودیت و غیر اینها داشته باشیم خـواهیـم دید نوع آنان به دو بلای خانمان سوز مبتلا شده اند

الف: تحریف از ناحیه پیروان نادان

ب: تخریب از سوی دشمنـان دانـا

 

●مسیحیت که بیشترین پیروان را در کشورهای غربی و اروپایی را دارد بیشترین آسیب را از دو موضـوع مـذکـور دیـده اسـت

حاکمان کشورهای غربی و اروپایی همراه با دانشمندان لائیـک این کـشورها بـا بـهره گـیـری از خیره سری و هـوا پــرستـی روحانـیان کـلیـسا دین،مسیحیت را ابتدا تحریـف و مسخ کرده سپس از صـحنـه زندگی مسیحیان خارج ساخـتـه و مکتب های سـاختـه دسـت خـود را جـایـگزیـن آن نـمـوده و دیـن را بــه عـنـوان افــیـون جـوامـع بـشـری مـعــرفـی کـردنــد

 

 

خیانت ها در حق اسلام :

   تغییر دادن مـسیر رهـبـری صـحیـح اسـلامـی و بوجود آمـدن اختلاف در میـان مسـلـمانـان و حاکمیت ستمگران بنی امیـه و بنـی عـبـاس و بوجود آمدن مکتبهای کلامی،فقهی وسیاسی و سوء استفاده مسیحیان ،یهودیان ،مجوسیـان ، مانویان و زنـادقه و…ازاین اختلافات و انـحرافات تا برسد بـه استعمارگران شرقی و غربی و حاکمان آنان دریکصد سال اخیر از جریان انحرافی سقیفه شروع شد

 

● عده ای دین را از سیاسـت جـدا مـی دانـنـد طرفـداران این دیدگاه    روشنفکران متأثر از فرهنگ غربی ،متدینان خوش گـذران روحانـیـان    سـاده لـوح و… هستند و پشـتـوانـه این تفکر القاعات استکبار می باشد

 

●جمعی دیگر عقیده دارند دین یک موضوع شخصی بین خلق و خالق است نباید در امورات سیاسـی و اجـتماعی دخالت کند اینها متأثرین از تفکرات مارکسیستی هستند

 

●تعدادی آموزه های دینی را بر مبنای منافع شخصی خویش و عملکرد مسئولان می سنجنـد کسانی که روزی داخـل کشـور بـودند امروز در خارج علیه نظام و دین عربده می کشند از این قبیل هستند

 

۴-تعدادی از انسانها دینداری منافقانه دارند مثلا اعتقادی به نماز ندارد لکن برای اینکه شغل خود را و منبع درآمد و ارتزاق خود را در نظام جمهوری اسلامی از دست ندهند عمدی به اقامه نماز می پردازند

 

۵-عده ای علاقه دارند مسیر درست را طی کنند لکن به دلیل نداشتن تخصص در دین دچار خرافات شده اند وصله ها را به دین می چسبانند

 

 

● عده ای دین را از سیاسـت جـدا مـی دانـنـد طرفـداران این دیدگاه    روشنفکران متأثر از فرهنگ غربی ،متدینان خوش گـذران روحانـیـان    سـاده لـوح و… هستند و پشـتـوانـه این تفکر القاعات استکبار می باشد

 

●جمعی دیگر عقیده دارند دین یک موضوع شخصی بین خلق و خالق است نباید در امورات سیاسـی و اجـتماعی دخالت  کند اینها متأثرین از تفکرات مارکسیستی هستند

 

●تعدادی آموزه های دینی را بـر مبـنای منـافع شخـصـی خـویـش و عملکرد مسئولان می سنجند مانندکسانی که روزی داخل کشور سر در  آخور داشتند ولی امروز در خارج علیه نظام و دین عربده می کشنـد

 

●تعدادی از انسانها دینداری منافقانه دارند مثلا اعتقادی به نماز ندارد لکن برای اینکه شغـل ، مـنبـع درآمـد و ارتـزاق خـود را در نـظام جمهوری اسلامی از دست ندهند عمری بـه اقامه نماز مـی پردازنـد

 

●عده ای علاقه دارند مسیر درست را طی کنند لکن به دلیل نداشتن تخصص در دین دچـار خـرافـات شده و وصـله هـایی به معارف دینی می چسبانند

 

 

ابتکار و نقش شهید مطهری:

شهید مطهری در عصری به صحنه آمد که دین و دینداری در سطح جهان مورد حملات شـدیـد قـرار مـی گرفـت و مکتبهای ساخـتـه دسـت بــشـر مـیـدانـداری مـی کـردنـد ایشان با الهام از تفکرات سید جمال و سایر بیدارگران جهان اسلام بحثی را مطرح کردند تحت عنوان علل عقب ماندگی مسلمـانـان و دردهای جوامع اسلامـی را شـناسـایـی و مـورد بـررسـی قـرار داد و طرحی را در دفاع از دین اسلام و جهت پاسخگویی به شبهات و یاوه گویی های استعمارگران طراحـی کـردو در طـول حیـات خود در صحنه های مختلف به اجرایی کردن این طرح پرداخت و از سایر دانشمندان برای پیگیری ایـن طرح کمک خـواســت

 

●ایشان در مقدمه ی کتاب عدل الهی چنین می نویسد :

این بنده از حدود بیست سال پیش که قلم به دست گرفته ،مـقـاله یا کتاب نوشته ام تنها چیزی که در هـمه نوشته هایم آن را هـدف قرار داده ام حل مشکلات و پاسخگویی بـه سـوالاتـی اسـت کـه در زمـیـنـه مـسـائـل اســلامـی در عــصــر مــا مـطـرح اسـت.نوشته های ایـن بنده بـرخی فلـسفی،بـرخـی اجتـمـاعـی،برخـی اخلاقی،برخی فقهی و برخی تاریـخی اسـت.بـا اینکه موضوعـات این نوشته ها کاملا با یکدیگر مغایـراست هدف کلی از هـمه ایـنها یک چیـز بـوده و بـس.دین مقدس اسلام یک دین نـاشـنـاخـتـه اسـت.حقـایـق ایـن دیـن تدریجاً در نظر مـردم واژگـونه شـده اسـت و علـت اساسی گریزگروهی از مردم تعلیمات غلطی اسـت که به این نام داده می شود.این دین مقدس در حال حاضر بیـش از هر چـیز دیـگر از ناحـیه بـرخـی از کسانی که مدعی حمـایت از آن هسـتنـد ضـربـه و صـدمه مـی بـینـد.هجوم استعمار غـربی با عوامل مرئی و نامرئیش از یـک طـرف،و قصـور یا تقصیر بسیاری از مدعیان حمایت از اسلام در این عـصـر از طـرف دیـگـرسبـب شده که اندیشه های اسلامـی در زمـینـه هـای مخـتلف از اصول گرفته تا فروع مورد هجوم و حمله قرار گیرد.بدیـن سبـب ایـن بنده وظیفه خود دیده است که در حدود توانایی در این میدان انجام وظـیفه نماید.(۲)

 

 

●ایشان در مقدمه ی کتاب انسان و سرنوشت پس از بیان خـیانـت هـای حاکمان و استعمارگران به دین اسلام و مسلمانان مـبـاحـث زیـر را بـه عنوان موضوعات اولویت دار جهت بحث و بررسی مطرح می فرمایند

۱-عظمت و انحطاط مسلمین

این مبحث مقدمه ای است برای سایر مباحث

۲-اسلام و مقتضیات زمان

این مبحث شامل دو قسمت است قسمت اول مربوط به فلسفه تاریخ

است در قسمت دوم کیفیت انطباق قوانین اسلامی با عـوامـل متغـیر

زمان بیان می شود این بحث نـیـز جـنـبه مقـدمـی و تمـهـیدی دارد.

۳-سرنوشت و قضا و قدر

۴-اعتقاد به معاد و اثر آن در ترقی یا انحطاط اجتماع

۵-شفاعت

۶-تقیّه

۷-انتظار فرج

۸-سیستم اخلاقی اسـلام

۹-حکومت از نظر اسلام

۱۰-اقتصاد اسلامی

۱۱-قوانین جزایی اسلام

۱۲-حقوق زن در اسلام

۱۳-قوانین بین المللی اسلام

۱۴-نقاط انحراف

۱۵-جعل و تحریف و وضع حدیث

۱۶-اختلافات شیعه و سنی و اثر آن در انحطاط مسلمین

۱۷-اشعریّت و اعتزال

۱۸-جمود و اجتهاد

۱۹-فلسفه و تصوّف

۲۰-زمامداران جهان اسلام

۲۱-روحانیت

۲۲-فعالیتهای تخریبی اقلیتها در جهان اسلام

۲۳-شعوبیگری در جهان اسلام

۲۴-جنگهای صلیبی

۲۵-سقوط اندلس

۲۶-حمله مغول

۲۷-استعمار(۳)

 

 

چـند یادآوری:

در پایان بحث ضمن سپاس از توجه هـمه عـزیزان لازم میدانم چـند مطـلب را به استحضار اسـاتید بـزرگـوار و مدیریت محترم دانشگاه در بخش های مختلف برسانم

 

●در ارتباط با انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی آینده اساتید بـزرگـوار و دانشـجویـان محتـرم در جـهت روشنگری جامعه بویـژه در ارتبـاط با تـوطئه های استکـبار و عـوامـل داخلی او رسـالـت سـنگینـی را بر عهده دارند

 

● با توجه به قرار گرفتن نظام جمهوری اسلامی در شرایط ویژه بین المللی و رسالت جهانی آن توجه هر چه بیشتر اساتید محترم بربالا بردن سطح دانش دانشجویان از ضرورت های اجتناب ناپذیر است

 

● ضرورت برجسته سازی واحد حداقل در بـعضـی از رشته های علوم از رسالت های مهم دیگری است که بر عهده اساتید بزرگوار و مدیریت واحد می بـاشـد

 

● طبیعی است که مواضع و نصایح اساتید محترم بویژه اساتید رشته های فنی در حفاظت از عفت عمومی و رعایت ظواهـر اسلامـی از سـوی دانشجویان مؤثر خواهد بود امید است مورد عنایت ویژه قـرار بگیرد

 

پی نوشت:

(۱)غرر الحکم/آمدی ۲۳۳۸

(۲)کتاب عـدل الـهی/شهید مطهری ص۳۸

(۳)مجموعه آثار ج۱ ص۳۵۷