شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۹۲/۰۳/۱۵) ضرورت تبیین مبانی فقهی مبارزات امام ره در حوزه ها

موضوع: زندگی سیاسی ائمه – حماسه ۱۵ خرداد۴۲ مکان: مسجد جامع ملا احمد مناسبت: شهادت امام کاظم(ع) – سالگرد شهدای ۱۵ خرداد   عَنِ الْکاظِمِ(ع):(عِنْدَ قَبْرِ حَضَرَهُ) اِنَّ شَیئاً هـذا آخِـرِهُ لَـحَـقـیقٌ أَنْ یُـزْهَـدَ فـی اَوَّلِــهِ وَ اِنَّ شیئاً هـذا اَوَّلُهُ لَـحَـقیقٌ اَنْ یُــخـافَ آخـِرِهُ(۱) چیزی که این آخر اوست سزاوار است که میل و […]

موضوع: زندگی سیاسی ائمه – حماسه ۱۵ خرداد۴۲

مکان: مسجد جامع ملا احمد

مناسبت: شهادت امام کاظم(ع) – سالگرد شهدای ۱۵ خرداد

 

عَنِ الْکاظِمِ(ع):(عِنْدَ قَبْرِ حَضَرَهُ)

اِنَّ شَیئاً هـذا آخِـرِهُ لَـحَـقـیقٌ أَنْ یُـزْهَـدَ فـی اَوَّلِــهِ وَ اِنَّ شیئاً هـذا اَوَّلُهُ لَـحَـقیقٌ اَنْ یُــخـافَ آخـِرِهُ(۱)

چیزی که این آخر اوست سزاوار است که میل و رغبتی نشود به اول آن و چیزی که این اول آن است (یعنی آخرتی که قبر منزل اول آن است)سزاوار است که تـرسـیده شـود از آخر آن

 

توضیح:

براء بن عازب یکی از معروفین صحابه رسول خدا(ص)گفت خدمت پیامبر بودیم که نظرش افتاد بر جماعتی که در محلی جمع شده بودند پرسید برای چه چیزی جمع شده اند گفته شد قبر می کنند چون حضرت اسم قبر شنید خود را به قبر رسانید و به زانو کنار قبر نشست من رفتم طرف مقابل روی آن حضرت دیدم گریه میکند و رویکرد به ما و فرمود :

اِخــْوانــی لِـمِـثْــلِ هــذا فَـاَعِــدّوا

برادران من از برای مثل این مکان آماده شوید(۲)

 

مشترکات زندگی ائمه (ع):

اگر زندگی هر کدام از ائمه اهل بیت(ع) را مورد بررسی قرار بدهیم خواهیم دیـد همـه آنـان در زنـدگی سیاسـی خود مشترکاتی دارند از جمـله آن مشـترکات عبارتند از:

 

 

۱-همه ائمه(ع) در راه دین اسلام به شهادت رسیده اند

●از رسول خدا(ص) نقل شده :

ما مِنْ نَبِیٍّ اُوْ وَصِیٍّ اِلّا شَهیدٌ(۳)

●در حدیثی دیگر فرمود:

ما مِنّا اِلّا مَسْمومٌ اُوْ مَقْتولٌ(۴)

 

۲-همه آن بزرگواران از سوی خلفای جور اعم از بنی امیه و    بنی عباس و دیگران تحت کنترل و تعقیب قرار گرفـته اند

 

۳-همه آنان از ناحیه خلفا و عمال آنان و سایر مخالفان و دشمنان مُدام مورد آزار و شکـنجه روحـی و جسمـی قـرار گرفته اند

 

۴-ائمه خلفای زمان خویش را اعم از بنی امیه و بنی عباس  غاصب معرفی کرده و با انان و عواملشان درگیر شده اند

 

۵-بعضی از ائمه از سوی خلفای زمان خود تبعید شده اند

 

۶-بعضی از آن بزرگواران مانند امام کاظم(ع) و امام عسگری(ع) از ناحیه خلفای جـور زمـان خویش(بنی عباس) زندانی شده اند(۵)

 

 

سئوال:

ریشه این همه بی عدالتی و ستمگری خلفا در حق ائمه (ع) شیعیان و پـیروان آنـان چـه بـوده اسـت؟

 

پاسخ:

همه این ستم ها و بی عدالتی های خلفا ریشه در مواضع سیاسی ائمه (ع) دارد میتوان همه مواضع و اقدامات سیاسی اهل بیت(ع) را در سه محور اساسی خلاصه و دسته بندی کرد و لازم به یادآوری است که همه ائمه (ع) در این مواضع باز مشترک هستند.

الف:تبیین اسـلام نـاب و زدودن پیـرایـه ها از چـهره دیـن

ب:تبیین موضـوع امامـت و زمامـداری در جامـعه اسـلامی

ج:اقدمات زیرزمینی همه جانبه برای قبضه کردن حکومت(۶)

 

چند نمونه از اقدامات سیاسی امام کاظم(ع):

۱-هارون الرشید روزی وارد مدینه شد و در حضور جمع کثیری به زیارت قبر پیامبر رفت و رو به قبر گفت:السلام علیک یا رسول الله،السلام علـیک یابـن عـم

امام کاظم (ع) متوجه هدف سیاسی هارون شد بلافاصله جلو آمد و خطاب به قبر پیامبر گفت: السلام علیک یا رسول الله،السلام علیک یا ابه(۷)

 

 

۲- نوع مورخین از جمله خطیب بغدادی در تاریخ بغداد ، ابن جوزی در تذکره الخواص ،ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین(۸) ابن شهر آشوب در مناقب(۹) نقل کرده اند.روزی هارون الرشید به منظور آزمایش و کسب آگاهی از آرمان امام کاظم(ع) خطاب به آن بزرگوار گفت :حاضر است فدک را به او برگرداند.

 

امام فرمود:

در صورتی حاضرم فدک را تحویل بگیرم که آن را با تمام حدود و مرزهایش پـس بـدهی هارون پرسید:حدود و مرزهای ان کدام است؟
امام فرمود:اگر حدود آن را بگویم هرگز پس نخواهی داد .هارون اسرار کرد و سوگند یاد نمود که این کار را انجام خواد داد .امام حدود فدک را چنین تعیین فرمود:

امَّا الْحَدُّ الْاَوَّلُ فَعَدَنْ   

حد اولش منطقه ادن است

وَ الْحَدُّ الْثّانِی سَمَرْقَنْد       

حد دوم آن سمرقند می باشد

وَ الْحَدُّ الْثالِثُ اَفْریقیَّه

حد سوم ان آفریقا است

وَ الْحَدُّ الْرّابِعُ الْبَحْرُ الْخَزَرْ وَ الَاَرْمینِیَّه

حد چهارم آن مناطق دریای خزر و ارمنستان است

 

هارون با عصبانیت گفت :

فَلَمْ یَبْقَ لَنا شَیْیٌ فَتَحَوَّلْ اِلی مَجْلِسی(۱۰)

پس چیزی برای ما باقی نمی ماند پس در جای من بنشین

امام فرمود : گفتم که اگر حدودش را مشخص کنم برنمی گردانی .

مورخین می نویسند:فَعِنْدَ ذِلکَ عَزَمَ الرَّشیدُ عَلی قَتْلِهْ(ع)(۱۱)

 

 

 

امر به معروف و نهی از منکر مبنای قیام ۱۵ خرداد ۴۲:

با توجه به محدودیت فرصت فهرست مطالـب را مطـرح می کنـیم انشاا… در جلسات دیگر مورد تحلیل و بررسی قرار خواهد گرفت

 

دیدگاه های امام ره:

دیدگاه های امام را در چهار محور مورد اشاره قرار میدهیم :

 

●مـحـور اول :کلیات:

۱-در نهی از منکر اگر اقدام گروهی و جمعی لازم باشد واجب است

۲-ظن به عدم تأثیر در نهی از منکر کافی نیست ،علم لازم است

۳-دانشمندان برای اینکه متهم به اعوان ظلمه نشوند وظایف ویژه دارند

۴-شرط عدم ضرر در صورت تهدید اصول و شعائر اسلام ساقـط اسـت

۵-لزوم امر و نهی حاکمان امری است که اتلاقات ادله بر آن دلالت دارد

 

●مـحـور دوم: مصادیق جدید منکرات:

۱-سلطه اجانب بر کشورهای اسلامی-کاپیتولاسیون،اصلاحات ارضی و…

۲-هم پیمانی شاه با اسرائیل – واگذاری پایگاه ها ،فروش نفت

۳-استبداد و جلوگیری از آزادی و مشارکت مردم در سرنوشت خویش

۴-نقض قوانین اسلام – حذف شرط رجولیت در قاضی – تساوی حقوق مرد و زن

۵-اسلام زدائی رژیم شاه – جشن های دو هزار پانصد ساله ،تغییر تاریخ

۶-حیف و میل بیت المال – ریختن بخشی از درآمد نفت به حساب محرمانه شاه

 

 

●مـحـور سوم :رعایت امر به معروف و نهی از منکر:

مراحل قبل از تبعید یعنی از مهر ماه ۴۱ الی آبان ۴۳

۱-موعظه و نصیحت کردن – لغو کردن شرط سوگند به قرآن لغو شرط اسلام از انتخاب شوندگان

۲-تهدید و هشدار – عَلَمْ باید به خاطر توهین به قرآن استغفار کند

۳-تشدید لحن هشدارها – تعبیر به دستگاه جبّار

۴-تحریم تقیه – بعد از حمله به فیضیه

۵-صلب مشروعیت از دولت و مجلس – بعد از تصویب کاپیتولاسیون

 

●مـحـور چهارم:امر به معروف و نهی از منکر بعد از تبعید:

۱-زمینه سازی در دو محور:

الف:تغییر بینش سیاسی حوزه های علمیه

ب:آگاه سازی عمومی- تبیین رابطه دین و سیاست

۲-طرح انقلاب اسلامی – در حلقه درس فقه استدلالی نجف

۳-مطرح کردن لزوم براندازی رژیم- طرح براندازی رژیم در پی قیام ۱۹ دی

۴-دعوت به قیام عمومی – بعد از قیام ۱۹ دی

۵-دعوت به اعتصاب عمومی- بعد از حادثه ۱۷ شهریور

۶-تحریم همکاری با رژیم- بعد از مراجعت به کشور

۷-تحریم اطاعت از شاه و دولت – در جریان درگیری های بهمن ماه ۵۷

۸-مطرح ساختن دفاع محدود(۱۲)- در مقابل چماق به دستان شاه

 

پی نوشت:

(۱)تحف العقول/حرانی ص۳۰۶                                                           

(۲)المستدرک الوسائل /محدث نوری ج۲ ص۴۶۵

(۳)بـصائـر الـدرجـات/ص ۱۴۸                        

(۴)وسائل الشیعه/حر عاملی ج ۱۴ ص۱۸                        

(۵)یادداشتهای شخصی

(۶)انسان ۲۵۰ ساله /آیت ا.. خامنه ای ص۱۹     

(۷)الارشاد/شیخ مفید ص۲۹۸چ بصیرتی              

(۸)مقاتل الطالبیین ص۳۵۰                  

(۹)المناقب/ج۴ ص۳۲۰

(۱۰) تذکره الخواص /ابن الجوزی ص۳۵۰                                                       

(۱۱) اعـلام الـهدایـه ج ۹ ص ۱۴۰

(۱۲) فصلنامه حکومت اسلامی ۵۴

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر