شنبه ۲۵ دی ۱۴۰۰ - السبت 12 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۲/۰۵/۰۲) سخنرانی جلسه چهاردهم(مروری بر زندگی امام حسن(ع))

مسئله: اگر روزه دار به چیز حرامی روزه خود را باطل کند: خواه حرام اصلـی باشـد ماننـد شـراب خـواری و یـا زنـا کـردن یا به علتی حرام باشد مانند مباشرت با عیال خود در حـال عـادت نوع فقها می فرمایند کفاره جمع بر او واجب می شود یعنی: ۱-آزاد کردن یک بنده ۲-گرفتن دو ماه […]

مسئله:

اگر روزه دار به چیز حرامی روزه خود را باطل کند: خواه حرام اصلـی باشـد ماننـد شـراب خـواری و یـا زنـا کـردن یا به علتی حرام باشد مانند مباشرت با عیال خود در حـال عـادت نوع فقها می فرمایند کفاره جمع بر او واجب می شود یعنی:

۱-آزاد کردن یک بنده

۲-گرفتن دو ماه روزه

۳-سیر کردن ۶۰ فقیر(۱)

 

فراموشی غسل جنابت:

سوال(۱):

اگر در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کنیم و پس ازچند روز یادمان بیاید چـه تکلـیفی داریـم؟

 

پاسخ(همه مراجع):

باید نمازها و روزه آن چند روز را قضا کنیم ولی کفاره ندارد(۲)

 

سوال(۲):

کسی که مدتی نماز خوانده و روزه گرفته است و بعد بفـهـمد جنـب بـوده تکلـیف او چـیست؟

 

پاسخ(همه مراجع):

اگر متوجه اصل جنابـت نبـوده روزه هـای او صحیح است ولی نمازهای او قضا دارد(۳)

 

جلسه سیزدهم:

مروری بر زندگی امام مجتبی(ع):

قالَ رَسُولُ الله(ص):

هُوَ سَیِّدُ شَبابِ أَهْلِ الْجَنَّهِ          

(امام حسن) سالار جوانان اهل بهشت

وَ حُـجّـَهُ اللهِ عَـلـَی الْأُمَّـهِ            

حجت الهی بر مردم است

أَمـْرُهُ أَمْـری وَ قَـوْلُهُ قَـوْلـی

فرمان او فرمان من،سخن او سخن من است

مَـنْ تَـبِـعَــهُ فَـاِنَّــهُ مِــنّــی           

هر کس از او پیروی کند از من است

وَ مَنْ عَصاهُ فَاِنَّهُ لَیْسَ مِنّـی(۴)    

و آنکـه از فرمانش سرپیـچی کند از من نیسـت

 

 

مقدمه:

۱۵ رمضان مصادف با فرخنده میلاد امام حسن مجتـبی(ع) و روز اکـرام و از همین روز تا ۲۱ رمضان هفته اطعام نیازمندان و اکرام یتیمان میباشداین جلسه بحث خود را بر محور همین سه موضوع مهم قـرار می دهیـم

 

 

الف:ادوار زندگی امام مجتبی(ع)

امام مجتبی(ع) روز ۱۵ رمضان سال سوم هجرت در شهر مدینه النبی (ص) دیده به جهان گشود و در سال ۵۰ هجری در اثـر مسـمومیـت در مدیـنه به شـهـادت رسـید و در قـبـرسـتان بـقـیع مـدفـون گـشت(۵)

 

ب:بخش های زندگی امام مجتبی(ع):

زندگی امام مجتبی(ع)بر دو بخش قابل تقسیم است:

 

بخش اول:

زندگی ایشان قبل از امامت که بر سه مرحله تقسیم می شود:

● حدود ۷ سال در محضر جد بزرگوارش حضرت محمد بن عبدا..(ص)

● ۲۵ سال دوران خلافت خلفاءثلاثه

● حدود ۵ سال دوران خلافت پدر بزرگوارش امیرمؤمنان(ع)

 

 

بخش دوم:

زندگی آن حضرت بعد از شهادت پدر بزرگوارشان که عصر امامت آن امام نیز می باشد که به دو مـرحله تقـسیم می شـود:

الف: از ابتدای بیعت مردم با آن بزرگوار تا دوران صلح

ب: پـس از صـلـح تـا زمــان شـهـادت آن بـزرگــوار(۶)

 

مهمترین حوادث زندگی امام مجتبی(ع):

۱-رحلت پیامبر بزرگوار اسلام

۲-شهادت مادر بزرگوارش حضرت فاطمه(ع)

۳-جنگهای صفین،خوارج و جمل

۴-ضربت خوردن و شهادت امیرمؤمنان(ع)

۵-پذیرش صلح با معاویه(۷)

 

امام مجتبی(ع) و حمایت از نیازمندان و ایتام

قبل از پرداختن به مواضع و اقدامات عملی امام مجتبی(ع) در مورد نیازمندان و یتیمان جامعه لازم میدانم این نکته اساسی را یـادآوری کنم که دیـن اسـلام مخالـف فـقر و اختـلاف طبقاتـی در جـامـعه است روایات اهل بیت(ع) نیز نوعا در این راستا صادر شـده اسـت

 

●امام صادق(ع) فرمود:

روزی رسولخدا(ص) دستور داد مردم (مهاجر و انصار) در مسجد جمع شدند

فَصَعِدَ النَّبِیُّ الْمِنْبَرَ فَنَعی اِلَیْهِمْ نَفْسَهُ فـَقـالَ اُذَکِّـرُ اللهَ الْوالِیَ مِنْ بَعْدی عَلی اُمَّتی… وَلَمْ یُفْقِرْهُمْ فَیُکْفِرَهُمْ(۸)

پیامبر بر منبر بالا رفت و خبر نزدیک شدن مرگ خویش را به ایشان داد و فرمود:خدا را به یاد هر حاکم اسلامی پس از خود می آورم …(درباره عمل به وظایفش از جمله اینکـه)مـردمـان را فـقیـر نکـننـد که در نـتیجـه کافرشـان خواهـند کرد

 

●باز رسولخدا(ص) فرمود:

لَوْلا رَحْمَهُ رَبّی عَلی فُقَراءِ اُمَّتی کادَالْفَقْرُ اَنْ یَکُونُ کُفْراً(۹)
اگر رحمت خدا شامل حال فقرای امتم نمی شد نزدیک بود که فقر به کفر بینجامد

 

شیوه کمکهای امام مجتبی(ع)

بر اساس مفاد روایات و گذارشات منابع تاریخی کمکهای امـام حـسـن(ع) به نـیـازمـندان و ایـتـام بـه دو شـکـل بـود

 

الف:کمک های مستمر و همیشگی

عده ای از نیازمنمدان بـه صـورت مستـمر به امـام مـراجـعه میکردند و مستمری خود را دریافت می کردند منابعـی که امام جهت رفع نیاز فقرا استفاده می کردند عبارت بودند از:

●موقوفات پیامبر(ص) ،امیرمؤمنان(ع) و حضرت فاطمه(س)

●اموال شخصی خود امام مجتبی(ع)

●از طریق صدقات

 

 

ب:کمک های مقطعی

این قسم از کمک های امام در میان مردم زبان زد بود از امام مجتبی(ع) پرسیدند چگونه است که هر سائلی که بر در خانه شما می آید ناامیدش برنمی گردانید؟امام فرمود:من هم نیازمنـد و مـحتاجی هستم به درگاه خـداوند متعـال که دوست نـدارم او مـرا دسـت خـالی برگرداند …میترسم اگر سائلی را رد کنم او هم مرا دست خالی برگرداند(۱۰)

 

گروه هایی که امام مجتبی به آنها کمک می کرد :

۱-سالمندان نیازمند

۲-یتیمان مدینه

۳-خانواده های شهداء

۴-اصحاب صفّه مدینه

۵-فقرا و مساکین

۶-نیازمندان اطراف مدینه

۷-مسافران در راه مانده

۸-هزینه ازدواج

۹-هزینه مداوای مریضان و…

 

ترک طواف برای حل مشکل

ابن عباس می گوید امام مجتبی در مسجد الحرام معتکف بود در حال طواف یکی از شیعیان به او مراجعه نمود و گفت به فلانی بدهکارم اگر صلاح می دانی قـرض مرا ادا کن .امام در پاسخ فرمود به خدای این خانه قسم چیزی نـزد مـن نیـست .بدهکار گفت پس از او برای من مهـلت بـگیر چون مـرا به زنـدان تـهدید کرده .امام طوافش را رها نموده و به دنبـال آن شخـص رفـت .ابـن عـباس می گـوید به آن حضرت عرض کردم آیا فراموش کردید که معتکف هستید؟در پاسخ فرمود:

 

بَلَی وَ لَکِنْ سَمِعْتُ ابی یَقُول:سَمِعْتُ رَسُولُ الله(ص)یَقُولُ:مَنْ قَضَی أخَاهُ الْمُؤْمِنْ حاجَهً کانَ کَمَنْ عَبَدَاللهَ تَعالی تِسْعَهَ آلافْ سَنَه صائِماً نَهارَهُ وَ قائِماً لَیْلَهُ(۱۱)

بلی میدانم ولی از پدرم شنیدم که می فرمود:از رسولخدا(ص) شنـید کـه فرمـود هر کـس بـرای برادر مؤمن خویش یک نیاز برآورده کند همچون کسی خواهـد بـود کـه خـدای بـزرگ را نـه هزار سال عبادت کرده است در حالی که روزها روزه و شب ها تا به صبح در حال عبادت باشدن حح

 

 

ضرورت پیروی از امام مجتبی(ع):

با توجه به اینکه داخل سال حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی هستیم و همچنین داخل هفته اطعام نیازمندان و اکرام ایتام و همچنین در محاصره استکبار جهانی قرار داریم ضرورت دارد در کمک به نیازمندان و مبارزه با محاصره اقتصادی و لبیک گویی به درخواست ولی امر مسلمین موارد زیر را مورد توجه قرار بدهیم

۱-رعایت کردن دستورات دینی و مقررات نظام در ثروت اندوزی

۲-پرداختن مالیات طبق ضوابط نظام جمهوری اسلامی

۳-مبارزه عملی با اسراف در مصرف کردن اموال

۴-پرداخت کـردن حقـوق واجـبه

۵-اجتناب از اهتکار و گران فروشی

۶-احیای سنت اسلامی قرض الحسنه

۷-صله ارحام و رسیدگی به نیازمندان و یتیمان جامعه

 

پی نوشت:

(۱)توضیح المسائل مراجع ج۱ص۹۳۱                       

(۲)توضیح المسائل مراجع م۱۶۲۲                               

(۳) استفتائات امام – ج۱ س۳۱

(۴)کتاب الامالی/صدوق ص۱۰۱                                                           

(۵)مسّار الشیعه/شیخ مفید ص۲۷

(۶)اعلام الهدایه /المجمع العالمی لاهل البیت ج۴ص۴۷                         

(۷)یادداشتهای شخصی از منابع

(۸)اصول کافی/کلینی ج۱ ص۴۰۶                                                                 

(۹)بحار الانوار/مجلسی ج۷۲ص۴۷

(۱۰) حقایق پنهان / زمانی ص۲۶۷

(۱۱)بحار الانوار/مجلسی ج۹۴ ص۱۲۹