شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۹۲/۰۵/۰۵) سخنرانی روز هفدهم(فضائل و اعمال شب قدر)

معنی حد ترخصّ: حد ترخص محلی است که از آنجا دیوار شـهر دیده نمی شود و اذان شـهر شنـیـده نـمـی شود سوال:   اگر شهر دیوار نداشته باشد تکلیف چیست؟ جواب: در قدیم اطراف شهرها دیوار داشت اکنون نیست لذا                   بـایـد دیـوار آخرین خانه های شهر را معیار قرار داد سوال: مقصود از اذان شهر چه […]

معنی حد ترخصّ:

حد ترخص محلی است که از آنجا دیوار شـهر دیده نمی شود و اذان شـهر شنـیـده نـمـی شود

سوال:  

اگر شهر دیوار نداشته باشد تکلیف چیست؟

جواب:

در قدیم اطراف شهرها دیوار داشت اکنون نیست لذا                   بـایـد دیـوار آخرین خانه های شهر را معیار قرار داد

سوال:

مقصود از اذان شهر چه نوع اذان است؟

جواب:  

معیار اذانهای معمولی است لذا:

●اذانهایی که با بلندگو گفته می شود

●بـالای مـنـاره هـا گـفـتـه می شود

●توسط کسی گفته می شود که صدایش بیش از حد بلند اسـت اعتـبار نـدارند

 

جلسه پانزدهم:

۱-فضائل و اعمال شب قدر:

إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِلَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ(۱)

 

در ارتباط با شب قدر موضوعات مهم و کلیدی متعددی وجود دارد که باید هر کدام بصورت مستقل و تحلیلی مورد بررسی قرار بگـیرد فهرست بخشی از آنها را در این جلسه مـورد اشـاره قـرار می دهـیم

۱-شب قدر از دیدگاه قرآن و روایات

۲-اعمال اختصاصی شـب قدر

۳-نزول قـرآن در شـب قـدر

۴-تقدیر مقدرات در شب قدر

۵-رابطه شب قدر با امام عصر(عج)

۶-نزول ملائکه بر زمین در شب قدر

۷-زیارت شهدای کربلا در شب قدر

۸-ولایت اهل بیت(ع) و شـب قـدر

۹-استحباب شب زنده داری شب قدر

۱۰-توسل به قرآن و اهل بیت(ع) در شب قدر(۲)

 

 

۲-جایگاه و نقش قرآن در اعمال شب قدر:

بخشی از اعمال شب قدر مربوط به قرآن است که بصورت فهرسـت عبـارتـنـد از:

۱- گشودن قرآن در مقابل خود

●از امام باقر(ع) نقل شده:

تَأْخُذُ الْمُصحَفَ فی ثَلاثِ لَیالٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ فَتَنْشُرُهُ وَ تَضَعُهُ بَیْنَ یَدَیْکَ وَ تَقُولُ اللّهُمَّ اِنّی أَسْئَلُکَ بِکتابِکَ المَنزل وَ ما فیه وَ فیهِ اسْـمُکَ الْاَکْبـَر…(۳)

 

 

۲-بر سر گذاشتن قرآن

●سیّد در اقبال الاعمال از امام صادق(ع) نقل می کند فرمود:

خُذِ الْمُصحَفَ فَدَعْهُ عَلی رَأسِک وَ قُلْ الـلّـهـُمَّ بــِحَـقِّ هـذَا الْـقُـرآنِ وَ بِــحَــقِّ مَــنْ اَرْسَـلْـتـَـهُ بِـهِ وَ بِحَقِّ کلِ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَه فیهِ(۴)

 

۳-خواندن سوره های عنکبوت و روم

●امام صادق(ع) فرمود:

مَنْ قَرَأَ سورَهَ الْعَنْکَبوتِ وَ الرُّومِ فِی شَهْرِ رَمَضانَ لَیْلَهَ ثَلاثٍ وَ عَشْرِینَ فَهُوَ وَ اللهِ مِـنْ أَهْـلِ الْـجَنَّهِ لَاأَسْتَثْنی فیهِ أَبَداً وَ لاأَخافُ أَنْ یَکْتُبَ اللهُ عَلـَیِّ فی یَمینی اِثْماً وَ اِنَّ لِـهاتَیْنِ السُّورَتَیْنِ مِنَ اللهِ مَکاناً(۵)

هر کس سوره عنکبوت و روم را در ماه رمضان شب بیست و سوم تلاوت کند به خدا سوگند اهل بهشت است و من هیچ کس را از این مسأله استثنا نمی کنم و نمی ترسم که خداوند در این سوگند قاطع من گناهی بر من بنویسد و مسلماً این دو سوره در پیشگاه خدا بسیار ارج دارد.

 

۴-محتوای دو سوره روم و عنکبوت:

لازم به عنایت و توجه است که اهمیت این دو سوره با محتوای آنها ارتباط دارد که بصورت فهرست و اجمال مطرح می کنیم

 

۱-بحث از توحید فطری و بیان دلایل آن

۲-تبیین حالات افراد بی ایمان و گناه کار

۳-بیان موضوع امتحان بشر (أَحَسَبَ النّاسُ أَنْ یَقُولُ آمَنّا وَ هُمْ لا یُفْتَنون)(۶)

۴-بیان سرنوشت پیامبران بزرگی همچون (نوح،ابراهیم ،لوط و شعیب)

۵-دستور نیکی به پدر و مادر (وَ وَصِّینا الْاِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حُسْناً)(۷)

 

 

۵-خواندن سوره دخان

مرحوم سید در اقبال الاعمال از جمله اعـمال شب۲۳ رمضان را خواندن سوره دخان نقـل فـرمـوده(۸)

●رسولخدا(ص) فرمود:

مَـنْ قَـرَأَ سُـورَهَ الــدُّخانِ لَـیْـلَـهَ الْـجُـمُـعَهِ وَ یَـومَ الـْجُمُعَهِ بَنَی اللهِ لَهُ بَیْتاً فِی الـْجَنَّهِ(۹)

 

۶-محتوای سوره دخان:

۱-تبیین توحید و یگانگی خداوند

۲-بیان سرنوشت حضرت موسی و بنی اسرائیل در مقابل فرعونیان

۳-تبیین هدف و فلسفه آفـرینـش

۴-بیان عظمت قرآن

 

۷-خواندن سوره انّا انزلناه

●امام صادق(ع) فرمود:

لَوْ قَرَأَ رَجُلٌ لَیْلَهَ ثَلاثٍ وَ عِشْرینَ مِنْ شَهـْرِ رَمَضـانَ( اِنّا اَنْزَلْناهُ)اَلْـفَ مَـرَّهٍ لَأَصْبَحَ وَ هُوَ شَدیدُ الْیَقینِ بِالْاِعْتِرافِ بِما یَخْتَصُ فینا(۱۰)

 

 

●از رسولخدا(ص) نقل شده:

مَنْ قَرَأَها اُعْطِیَ مِنَ الْأَجْرِ کَمَنْ صامَ رَمَضانَ وَ أَحْیا لَیْلَهَ الْقَدْرِ(۱۱)

 

هدف از این فضیلت ها چیست؟

تاکنون در ارتباط با قرآن در شب های قدر چندین عمل و فضیلت بیان شد که بـه ترتیـب عـبارتنـد از:

 

۱-گشودن قرآن در مقابـل خویـش و قـسـم دادن خدا بر آن(اللهم انی اسئلک بکتابک المنزل)

۲-بر سر گذاشتن قرآن و قسم دادن خدا بر حق آن(اللهم بحق هذا القرآن)

۳-اهل بهشت معرفی کردن قرائت کننده سوره های روم و عـنـکـبـوت (فَــهُــوَ وَ اللهِ مِــنْ أَهْــلِ الْــجــَـنَّـهِ)

۴-پاداش روزه رمضان و احیای شب قدر بر قرائت کننده سوره انا انزلناه

 

 

در پاسخ باید گفت:

همه این فضیلت ها برای این است که مسلمانان با محتوای قرآن ارتباط پیدا بکنند و به آن عمل نمایند.بهترین گـواه بر این مدعا روایتی است که امام صـادق(ع) در ذیـل آیه شریفه اَلَّذینَ آتَیْناهُـمُ الْکِتابَ یَـتـْلُـونَهُ حَقَّ تِـلاوَتِـهِ بیان فرمـوده(۱۲)

 

آن حضرت حق تلاوت قرآن را چنین تبیین فرموده :

۱-یُـرَتِّـلُـونَ آیاتِـهِ        

آیات آن را با دقت بخوانند

۲-یَـتـَفَـقَّهـُـونَ فـیـهِ   

و حقایق قرآن را درک کنند

۳-وَ یَعْمَلُونَ بِاَحْکامِهِ  

و به احکام قرآن عمل بنمایند

۴-وَ یـَرْجُـونَ وَعْـدَهُ    

به وعده های قرآن امیدوار باشند

۵-وَ یَخافُونَ وَعیدَهُ             

و از وعیدهای آن ترسان باشند

۶-وَ یَعْتَبِرونَ بَقَصَصِهِ          

از داستان های آن عبرت گیرند

۷-وَ یَأْتَمِرونَ بِاَوامِرِهِ  

به دستورات قرآن گردن نهند

۸-یَتَناهوُنَ عَنْ نَواهیهِ        

و نواهی آن را بپذیرند

مـا هـُوَ وَاللهِ  

به خدا سوگند نیست آن (حق تلاوت)

●حـِفـْظُ آیـاتِـهِ    

حفظ کردن آیات قرآن

●وَ دَرْسُ حُروفِهِ        

و درس حروف قرآن

●وَ تَلاوَتُ سُوَرِهِ

و تلاوت کردن سوره های آن

●وَ دَرْسُ أَعْشارِهِ وَ أَخْماسِهِ(۱۳)

و یادگرفتن اعشار و اخماس آن

 

(منظور از اعشار و اخماس تقسیماتی است که در قرآن میشود مانند تقسیم به ۳۰ جز و یا تقسیم هر جز به ۴ حزب و امثال آن)

    

پی نوشت:

(۱)سوره قدر آیه ۱-۳                                                                                    

(۲)یادداشتهای شخصی از منابع

(۳)اقبال الاعمال/سید ص۴۷۴                       

(۴)اقبال الاعمال /ابن طاووس ص۴۷۴                     

(۵)تفسیر نور ثقلین ج۴ص۱۴۷

(۶)سوره عنکبوت آیه ۲                        

(۷)سوره عنکبوت آیه ۸              

(۸)اقبال الاعمال ص۲۱۴            

(۹)مجمع البیان ج۹ص۱۴۹

(۱۰)تهذیب الاحکام/شیخ طوسی ج۳ص۱۰۰                                        

(۱۱)مجمع البیان/طبرسی ج۱۰ ص۵۱۶

(۱۲)سوره بقره آیه ۱۲۱

(۱۳)مجموعه ورام ج۲ ص۲۳۷

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر