یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۲/۰۶/۱۱) امام صادق(ع) پایه گذار فقه شیعه

{gallery}imam-sadeg{/gallery}   مکان:مسجد ملااحمد موضوع:امام صادق(ع) پایه گذار فقه شیعه مناسبت: روز شهادت امام صادق(ع)   عَنِ الصّادق(ع): اِنّا وَ اللهِ لا نَـعُـدُّ الـرَّجُلَ مِنْ شیعَتِنا فـَقیهاً حَتّی یُلْحَنَ لَهُ فَـیَعْرِفَ الـلـَّحْنَ(۱) به خدا قسم ما فـردی از شیـعیان خـود را فـقیه نمی شماریم مگر آنگاه که سخنی با کنایه به او گفته شود و […]

{gallery}imam-sadeg{/gallery}

 

مکان:مسجد ملااحمد

موضوع:امام صادق(ع) پایه گذار فقه شیعه

مناسبت: روز شهادت امام صادق(ع)

 

عَنِ الصّادق(ع):

اِنّا وَ اللهِ لا نَـعُـدُّ الـرَّجُلَ مِنْ شیعَتِنا فـَقیهاً حَتّی یُلْحَنَ لَهُ فَـیَعْرِفَ الـلـَّحْنَ(۱)

به خدا قسم ما فـردی از شیـعیان خـود را فـقیه نمی شماریم مگر آنگاه که سخنی با کنایه به او گفته شود و او مقصود را در یابد

 

مـقـدمـه:

با تسلیت سالگرد شهادت امام صـادق(ع) و شـهـدای طـلاب حوزه علمیه خوی در انقلاب اسلامی   8 سـال دفـاع مـقدس موضوع بحث ما امام صادق(ع) پایه گذار فقه شیعه می باشد با توجه به گستردگی دایره موضوع و نیاز شدید به فرصت بیشتر جهت بررسی و پژوهش عمیق تر ما در این جلسه صرفاً به فهرست بعضی از مباحث اشاره میـکنم تا انشاا.. زمینه ای باشد برای تحقیق و پژوهش بیشتـر از ناحـیه متخصـصین فـن

 

۱-فقه شیعه قبل از امام صادق(ع)

بعد از رحلت رسولخدا(ص) بحثی تحـت عـنوان فقـه مصـطـلح چه به سبک شیعه و یا به سبک اهل سـنت وجـود نداشـت هـمه مسلمانان به قرآن و سنت نبوی عمل مـی کردنـد تنـها اختـلاف در میان مسلمانان در زمینه مباحث کلامی و موضوع امامت بـود در عین حال این دوره تا زمان امام صادق(ع) بویژه در دوران حاکمـیت بنی امیه بدترین و سخت ترین شرایط برپیروان شیعیان وائمه (ع) حاکم بود چون نوع قتل عام ها و غارت اموال علویان و شیعیان اهـل بیـت(ع) در این عصر و دوران اتفاق افتاد و بارزتـرین آنـهـا عـبارت بـودنـد از:

۱-جعل کردن حـدیـث عـلـیه خانـدان پیامـبر(ص)

۲-سـبّ کـردن امیرمؤمنان(ع) در منـابر و خـطبه ها

۳-راه اندازی ۳ جنگ علیه حکومت امـیرمـؤمنان(ع)

۴-خانه نشین کردن امام مجتبی(ع) در عصـر مـعاویه

۵- قتل عام فرزندان رسولخدا(ص) در سرزمین کربلا

۶-قتل عام توابیان شهر کـوفه بعـد از جـریان کـربلا

۷-قتل عام عـلویان و شیعیان توسط حجاج بن یوسف

 

۲-شرایط حاکم بر دوران امام صادق(ع)

بر عصر امامت امام صادق(ع) شرایطی حاکم بود که زمـینه را بر تحول اساسی بر جهان اسلام و نشر فرهنگ اهل بیت(ع) و اسلام ناب بوسیله آن بزرگـوار فراهـم سـاخـت کـه عبـارت بـودنـد از:

۱-ضعف و سستی حکومت ستمگر بنی امیه و بوجود آمدن شورش های متعدد مردمی و انصراف آنان از اهل بیت رسول خدا(ص)

 

۲-بوجود آمدن گروه ها و جریان های متعدد انحرافی در جامعه اسلامی با علل و   انگیزه های مختلف و ضرورت برخورد علمی و فرهنگی با این جریان ها از قبیل: معتزله،اشاعـره،مرجـئه،خوارج،متـصوفه،غلات ،ملحدین،مجسمه،جبریه،مشبهه،تناسخیه،زنادقه(۲)

 

۳-توسعه و گسترش دایره کشور اسلامی در عصر فتوحات و نیاز شدید تازه مسلمانان به تبیین معـارف اسـلامـی از نـاحیه امـام صـادق(ع) (۳)

 

۴-با توجه به اینکه عباسیان پیش از رسیدن به قدرت شـعار طرفـداری از    اهل بیت(ع) و گرفتن انتقام خون آنان را از بنی امیه مـطرح مـیکردند لذا خطری از این ناحیه متوجه امام صادق(ع) پیروان و شیعیان او نبود

 

۳-فهرستی از فعالیت های امام صادق(ع)

۱-راه اندازی دانشگاه بزرگ علوم عقلی و نقلی و تربیت کـردن بالغ برچهار هزار نفر شاگرد در رشته های مختلف علو گوناگون آن عصـر(۴)

 

۲-مناظره امام صادق(ع) با پیروان ادیان ،مذاهب و سایر جریانهـای انحرافی نو ظهور از آنجمله است مناظره ایشان با ابوحنیفه در زمینه بطـلان قـیاس(۵)

 

۳-تبیین احکام و معارف اسلامی به شیوه خاص اهل بیت(ع) و جدا از جریانهایی   که خلافت از آنان حمـایت مـی کرد و امـام(ع) در ایـن زمیـنه می فـرماید:

نَحْنُ قوْمُ فَرَضَ اللهُ طاعَتَنا وَ اَنْتُـمْ تَأْتَمّونَ بِمَنْ لا یُعْذَرُ النّاسُ بِجَهالَتِهِ(۶)

 

و در روایت دیگر فرمود:

اَیَّتُهَا اَلْعِصابَهُ عَلَیْکُمْ بآثارِ رَسولِ اللهِ وَ سُنَّتِهِ وَ آثارِ اَلْاَئِمَهِ الهُداهِ مِنْ أَهْلِ بَیْتِ رَسولِ اللهِ مِنْ بَعدِهِ وَ سُـنَّتِهِم فَاِنَّهُ مَنْ اَخَذَ بِذلکَ فَقَدِ اهْتَدی وَ مَنْ تَرَکَ ذلِکَ وَ رَغِـبَ عَنْهُ ضَـلَّ لِاَنّـَهُمْ هُمُ الَّـذینَ امـر اللهُ بِـطاعَتِـهِم وَ وِلایـَتِـهِمْ(۷)

 

۴-تدوین کردن مجموعه های حدیثی اهل بیت(ع) تحت عنوان اصول اربعمأه توسط شاگردان امـام صـادق(ع)(۸)

 

۴-نقش حوزه های علمیه در حراست از فقه اهل بیت(ع)

از زمان خود ائمه (ع) تاکنون حـوزه هـای علـمیه شیـعه نقـش اساسی و سرنوشت سازی در حفظ و حراست از معارف و فقه اهل بیت دارند که از طرق زیر خـدمـات خـود را ارائـه دادنـد

۱-راه اندازی حـوزه های علـمیه کوچک و بـزرگ در نـوع کشورها و شهرهای شیعه نشین که مهم ترین آنها عبارتند ازمدینه،کـوفـه،قـم،ری،سـامـرا،نجـف،کربلا، جبل عامل،حلب،مشهد،اصفهان

 

۲-حفظ کردن آثار و فرهنگ اهلبیت(ع) از طریـق تـبلیغ و تدوین کتب علمی در رشته های مختلف علوم اسلامی

 

۳-تربیت کردن شاگرد در رشته های مختلف علوم جهت برطرف ساختن نیازمندیهای علمی و فرهنگی مسلمانان

 

۴-پاسخگویی به پرسشهای دینی و شبهات وارده از سوی یاوه گویان در موضوعات مختلف کلامی ،فقـهی و …

 

۵-مبارزه با ستمگران ،حاکمان جور،جریانهای انحرافی و بدعت گـذاران در دیـن در طـول تاریـخ اسـلام(۹)

 

پی نوشت:

(۱)بحار الانوار/مجلسی ج۲ص۳۰۸

(۲)الامام الصادق و المذاهب الاربعه ج۲ص۱۱۳

(۳)سیره پیشوایان /مهدی پیشوایی ص۳۵۴

(۴)الارشاد/شیخ مفید ص۲۷۱

(۵)بحار الانوار ج۲ ص۲۲

(۶)اصول کافی/کلینی ج۱ص۱۸۶

(۷)وسائل الشیعه/حر عاملی ج۱۸ ص۲۳

(۸)اعیان الشیعه /عاملی ج۱ص۲۰۱

(۹)یادداشتهای شخصی

 

 

 

 

 

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر