پنج شنبه ۳۰ دی ۱۴۰۰ - الخميس 17 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۲/۰۸/۱۷) خطبه های نماز جمعه – ۱۷ آبان ۱۳۹۲

خطبه اول: موضوع الف:ویژگیها و خصوصیات روز قیامت محور بحث مواعظ و نصایح امام علی بن الحسین(ع) می باشد جلسه قبل رسیدیم به تبیین ویژگیها و خصوصیات روز قیامت و موارد زیر مطرح گردید. ◄همه مردم روز قیامت جمـع خواهنـد شد ◄هـر آنکه در گور است محشور خواهد شد ◄از لـغزش کسی صـرف نـظر نـخواهـد […]

خطبه اول:

موضوع

الف:ویژگیها و خصوصیات روز قیامت

محور بحث مواعظ و نصایح امام علی بن الحسین(ع) می باشد جلسه قبل رسیدیم به تبیین ویژگیها و خصوصیات روز قیامت و موارد زیر مطرح گردید.

◄همه مردم روز قیامت جمـع خواهنـد شد

◄هـر آنکه در گور است محشور خواهد شد

◄از لـغزش کسی صـرف نـظر نـخواهـد شد

◄و عـذر کسی پـذیـرفتـه نـخـواهـد شـد

 

و اکنون ادامه بحث 

وَ لَا لِأَحَدٍ فِیهِ مُسْتَقْبَلُ تَوْبَهٍ

توبه کسی پذیرفته نخواهد شد

لَیْسَ إِلَّا الْجَزَاءُ بِالْـحَسـَنَاتِ  

به کارهای خیر پاداش نیک داده خواهد شد

وَ الْـجَـزَاءُ بِالسَّیِّئَاتِ

بدکرداران کیفر و مجازات خواهند شد

فـَمَنْ کَانَ مِنَ الْـمُؤْمِنِـیـنَ  

هر کس از مؤمنان باشد

عَمِلَ فِی هَذِهِ الدُّنْیَا مِثْقَالَ ذَرَّهٍ مِنْ خَیْرٍ وَجَدَهُ  

و در ایـن دنیـا به انـدازه ذره ای کار خـوب کـرده باشـد خـواهـد دیـد

وَ مَنْ کَانَ مِنَ الْـمُؤْمِنِینَ  

و هر کس از مؤمنین باشد

عَمِلَ فِی هَذِهِ الدُّنْیَا مِثْقَالَ ذَرَّهٍمِنْ شَرٍّ َوَجَدَهُ(۱)

و در این دنیا به اندازه یک ذره کار بد کرده باشد آن را خواهد دید

 

ب:شفاعت از دیدگاه اسلام

با توجه به اینکه در بخشی از مواعظ امام زین العابدین(ع)در ارتبـاط بـا روز قیامـت مـوارد ذیـل مـطرح شـده بـود

۱-از لغزش انسانها صرف نظر نـخواهد شـد

۲-از هیچکس عوضی پذیـرفته نـمی شـود

۳-عذر خواهی و پوزش مورد قبول نیست

۴-توبه کسی مورد قـبول نمـی باشـد و…

 

◄احتمالا این سوال در اذهان مطرح گردد که بنابراین شفاعت در قیامت چه توجیـهی دارد ؟بدیـن جهت لازم دیدیم مقداری در این زمـینه توضـیح بدهـیم

 

◄مباحث گسترده شفاعت:

ابتدا لازم به یادآوری است که مسأله شفاعت یکی از مباحث مـهم کلامـی اسـت که بحـث هـای مهـمی دارد از قبـیل:

۱-معنی و مفهوم شفاعت

۲-بررسی آیات متعدد مربوط به شفاعت

۳-شفاعت از دیدگاه روایات

۴-چه کسانی حق شفاعت دارند

۵-شفاعت در مورد کدام اشخاص و گناهان پذیرفته میشود

۶-کدام اشخاص و گروه ها از شفاعت محروم هستند؟

۷-شبهات در زمینه شفاعت بویژه از سوی وهابیان و…

 

◄یادآوری چند نکته:

فعلا قصد ما بحث مستقل در زمینه شفاعت نیست فقط می خواهیم این مطلب را یاد آوری کنیم که فرمایشات امام زین العابدین(ع)تعارضی با بحث شفاعت ندارد لذا موارد ذیل را یادآوری میکنیم

 

الف:کسانی که حق شفاعت دارند

بـر اســاس مـفـاد آیـات و روایـات مـتــعـدداشخاص و گروه های زیر حق شفاعت دارند

۱-تمامی انبیاء الهی 

یَشْفَعُ الْأَنْبِیاءُ فی کُلٍّ مَنْ یَشْهَدُ أَنْ لا اِلهَ اِلّا اللهُ مُخْلِصاً(۲)

۲-فرشتگان خداوند   

یُؤْذَنُ لِلْمَلائِکَهِ …أَنْ یَشْفَعوُا(۳)

۳-ائمه(ع) و شیعیان انان   

لَنا شَفاعَهٌ وَ لِأَهْلِ مَوَدَتِنا شَفاعَهٌ(۴)

۴-دانشمندان و شهداء   

یَشْفَعُ یَوْمَ الْقِیامَهِ الْاَنْبِیاءُ ثُمَّ الْعُلَماءُ ثُمَّ الشُّهَداءُ(۵)

۵-کتاب خداوند (قرآن)

وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ (اَلْقُرآنُ) شافِعٌ مُشَفَّعٌ(۶)

۶-اعمال عبادی 

الصِّیامُ وَالْقُرانُ یَشْفَعانِ لِلْعَبْدِ یَوْمَ القِیامَهِ(۷)

 

ب:شرایط شفاعت شوندگان :

اعتقاد به وحدانیت خداوندشیعه دوازده امامی بـودندارا بودن بر ایمان اجتناب از ظلم و ستمگری داشتن اعتـقاد به شـفـاعت
سبک نشمردن نماز

 

ج:اشخاص و گروه های زیر از شفاعت محرومند

کافرانمشرکان منحرفین از حق ستمگران رانده شدگانمحرومین از بهشتخالدین در آتش جهنم مرتدین(خارج شدگان از دین) مسخ شدگانشکایت شوندگان مجرمینیهودیان

منافقان(۸)

 

خطبه دوم:

موضوع

الف: مناسبتهای هفته جاری

 

◄روز یکشنبه ۶ محرم

●رحلت سید رضی گردآوردنده نهج‏البلاغه (۴۰۶ ق)(۹)

نقل شده است بعـد از رحلت او برادرش سید مرتـضی عـلـم الـهـدی از شـدت نـاراحتی و غـصه نـتوانـست جـنازه او را مشاهـده کنـد و در تـشییع و دفـن او حـاضرنشد و در حـرم جدّش موسی بن جعفر(ع) رفت و از آنجا او را به خانه بردند (۱۰)

 

◄روز دوشنبه ۷ محرم

●آغاز تحریم آب برای کاروان امام حسین(ع) به دستور عمر سعد(۶۱ق)(۱۱)

بعد از آنکه عبید الله بن زیاد سپاهیان فراوانی بـرای جنـگ با امـام به کربلا اعزام کرد و آن حضرت را کامـلا در محـاصره لشـکریان خـود قرار داد طی نامه ای به عمر بن سعد فرمانده لشکر خود چنین نوشت:

حُلْ بَیْنَ الْـحُسَیْـنِ وَ اَصْـحابِهِ وَ بَـیْـنَ الْـماءِ فَلایَذوقوا مِنْهُ قَطْرَهً(۱۲)

 

◄روز چهارشنبه ۹ محرم

●تاسوعای حسینی قحط آب در کاروان امام حسین(ع)(۶۱ ق)(۱۳)

 

حوادث روز تاسوعا:

۱-محاصره خیمه های امام

از امام صادق(ع) نقل شده تاسوعا روزی بود که حسین و اصحابش را در کربلا محاصره کردند(۱۴)

 

۲-رد امان نامه شمر توسط حضرت ابوالفضل عباس(ع)

بلاذری در انساب الاشراف می نویسد حضرت عباس با صدای بلندفرمود لعنت خدا بر تو و بر امـان تو باد مـا امـان داشـته باشیم در حالی که پسر دخـتر پیـامبر خـدا در امـان نبـاشد؟(۱۵)

 

۳-درخواست تأخیر جنگ از سوی امام حسین(ع)

خوارزمی می نویسد:

عصر روز نهم عمر بن سعد به لشکریان خود فرمان حرکت بسوی خیمه های امام را صادر کرد.امام(ع) حضرت ابوالـفضل عباس را بـه همـراه ۲۰ تن از اصحاب بسوی سپاه دشمن فرسـتاد تا علـت این حرکـت را جـویا شـدند .

 

◄عمر سعد در پاسخ گفت یا بیعت با یزید یا آماده نبرد خونین باشید وقـتی این پیغام به امام رسید به حضرت ابوالفضل فرمود برادرم نزد انان برگرد و اگـر توانستی جنگ را به صـبح فـردا بیفـکن و امشـب را مـهلت بگـیر

لَعَلَّنا نُصَّلی لِرَبِّنا اللَّیْلَهَ وَ نَدْعوهُ وَ نَسْـتَغْفِرُهُ فَهُوَ یَعْلَمُ أَنّی کُنْتُ أُحِـبُّ الصّـَلاهَ لَـهُ وَ تِلاوَهَ کِـتابِهِ وَ کَـثْـرَهَ الدُعاءِ وَالْاِسْتِغْفارِ(۱۶)

 

۴-حفر خندق در اطراف خیمه های امام

امام حسین(ع) به یاران خویش فرمان داد تا اطراف خیمه ها را خنـدق بکنند و آن را با خار و هیزمهای بیابان پر کنند تا در هنگام حمله دشمن آنها را آتش زنند و راه ارتباطی دشمن با خیمه ها قطع شود و فـقط از یک قسمت که یاران امام(ع) مسـتقر بودنـد جنـگ صـورت بگـیرد (۱۷)

 

◄روز پنجشنبه ۱۰ محرم

●عاشورای حسینی

حوادث روز عاشورا به صورت فهرست به ترتیب زیر است

 

۱-مناجات امام با خداوند پس از اقامه نماز صبح(۱۸)

۲-سازمان دهی نیروهای خویش که متشـکـل از ۳۲ سواره و ۴۰ پیاده بود در سه گروه و دسته

◄دسته اول سمت راست به فرماندهی زهـیر بـن قـین

◄دسته دوم سمت چپ به فرماندهی حبیب بن مظاهر

◄دسته سوم را در میان آن دو دسته قرار داد و خود در این دسته

   قرار گرفت و پرچم را در اختیار حضرت عباس(ع) قرار داد(۱۹)

 

۳-ایراد خطبه و اتمام حجت با کوفیان طغیانگر(۲۰)

۴-شروع جنگ با پرتاب تیری از سوی عمر سعد(۲۱)

 

توضیح:

دشمنان خیال می کردند در لحظات نخست نیروهای امام شکست خواهند خورد لکن جنگ تن به تن تا عصر عاشورا اسـتمرار پیـدا کرد و هر کدام از نیروهای امام در مقابـل دهـها نفر قـرار گرفـت

 

۵-اقامه نماز ظهر عاشورا(۲۲)

۶-شهادت تمامی اصحاب و یاران امام (ع)

 

توضیح:

در کتب مقاتل وارد شده یک لحظه امام متوجه شد همه یاران شهیدشده لذا بدنهای به خاک افتاده را مورد خطـاب قرار دادو فـرمود:

… یا اَبْطالَ الصَّفا

ای شجاعان با صفا

وَ یا فُرْسانَ الْهَیْجاءِ

ای مردان جنگ

قُومُوا عَنْ نـَوْمَتِکُـمْ اَیّـُهَا الْکـِرامُ

از این خواب بپاخیزید

وَ امْنَعُوا عَنْ حَرَمِ الرَّسُولِ الْعُتاهَ(۲۳)

و این قوم طغیانگر را از حرم رسول دفع کنید

 

۷-وداع امام (ع) با اهل بیت خود

امام در لحظات آخر با اهل بیت(ع) خود وداع کرد و خطاب به آنان فرمود:

اِسـْـتَـعِـدُّوا لِـلـْبَـلاءِ وَاعْـَلـمُـوا اَنَّ اللهَ حافِظِکُـمُ وَ حامیکُـمْ وَ سَیُنْجـیکُمْ مِنْ شَرِّ الْاَعْداءِ…(۲۴)

 

۸-شهادت ابا عبدالله الحسین(ع)

وقتی امام به تنهایی وارد جنـگ شـد بـا هر حمله گروهی میکشت بطوریکه نیروهای دشمن احساس ضعف می کردند وقتی عمر سعد ایـن وضـع را مشـاهـده نمـود فریاد کشید

هـذَا ابْـنُ قَـتـّالِ الْــعَــرَبِ

این فرزند کشنده عرب است به او از تمامی جهات حمله کنید

 

◄ امام باقر(ع) می فرماید:              

ابا عبدالله الحسین را به گونه ای کشتند که پیامبر از آن نهی کرده بود(مقصود امام قتل صبر است که پیامبر نهی کرده)(۲۵)

 

توضیح:

●ابن اثیر می نویسد:            

رسول خدا از کشتن موجودات زیر روح به روش صبر نهی فرموده است و منـظور از قتل صبر آن است که موجودی را به نحوی نگه دارند که قدرت دفاع نـداشـته باشد آن گاه او را با ضربات تیر،نیزه ، چوب و آلات دیگر آنقدر بزنند تا کشته شود(۲۶)

 

◄خطبه امام زین العابدین(ع):

طبرسی در احتجاج نقل می کند امام زین العابدین(ع) دربخشی از خطبه خود خطاب به کوفیان خود را این چنین مـعرفی کرد

اَنَا عَلِیُّ بْنُ الـْحُسَیْـنِ اَلْـمَذْبوحِ بِشَطِّ الْفُراتِ أَنَا ابْنُ مَنْ اُنْتـُهـِکَ حَریـمُهُ وَ سُلِبَ نَعـیمُهُ وَ سُبِـیَ عِـیـالُـهُ أَنَـا بْـنُ مَـنْ قُـتِـلَ صَـبْـراً(۲۷)

 

ب:عمر عسکر اولادی وقف محرومان بود

روز پنجشنبه پیکر یار دیرین امام و انقلاب مرحوم عسکر اولادی تشییع شـد او حـدود ۱۴ سال عمر خود را در زندان گذراند و پس از پیروزی انقلاب در سنگرهای مختلف مجلس ،وزارت ،کمیته امـداد و کارهـای خـیریه به انقـلاب و مـردم خـدمـت کرد میتوان گفـت او عمـر خـود را وقـف نـیازمـندان و محـرومـان جـامعه کـرده بـود

 

ج:ترور دادستان زابل

هفته گذشته شاهد ترور شهید موسی نوری دادستان عمومی و انقلاب شهر زابل توسط تروریستهای کوردل بودیم همه دشمنان انقلاب باید بدانند این گونه ترورهـای کور نتـیجـه ای بـرای آنـان نـخـواهـد داشـت و خـللی در اراده و صفـوف مـتـحـد مـلـت ایـران ایـجـاد نخـواهـد کـرد

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

خبرگزاری فارس

 

 

پی نوشت:

(۱)کتاب الروضه من الکافی / کلینی ص۷۴

(۲)مسند احمد ج۳ص۱۲

(۳)مسند احمد ج۵ص۴۳

(۴)الخصال /صدوق ج۲ ص۶۲۴

(۵)سنن ابن ماجه ج۲ ص۱۴۴۳

(۶)نهج البلاغه خطبه ۱۷۶

(۷)مسند احمد ج۲ ص۱۷۴

(۸)سایت معارف قرآن

(۹)روضات الجنات ج ۶ ص۱۹۷ 

(۱۰)هدایه الانام/محدث قمی ص۵۹ 

(۱۱)الارشاد /شیخ مفید ج ۲ ص۷۶

(۱۲)الارشاد/شیخ مفید ج ۲ ص۸۶

(۱۳)کافی /کلینی ج۴ ص۱۴۷

(۱۴)سفینه البحار /محدث قمی ج۳ص۱۸۴

(۱۵)انساب الاشراف /بلاذری ج ۳ ص۱۸۴   

(۱۶)مقتل الحسین /خوارزمی ج۱ص۲۴۹

(۱۷)الامام الحسین و اصحابه

(۱۸)الارشاد /شیخ مفید ج۲ص۹۶

(۱۹) الارشاد /شیخ مفید ص ۹۵ 

(۲۰)بحار الانوار مجلسی ج ۴۵ ص ۶

(۲۱)لـهوف/سید بن طاووس ص۱۱۹

(۲۲)ینابیع الموده/قندوزی ج۳ص۷۰

(۲۳)موسوعه کلمات الامام الحسین ص۴۸۴

(۲۴)منتهی الآمال معرب ج۱ص۶۹۸آ

(۲۵) مقتل جامع سید الشهدا ج ۱ ص۸۷۴

(۲۶) النهایه /ابن اثیر ج ۳ص۸

(۲۷) الاحتجاج /طبرسی ج ۲ ص ۱۱۷