جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الجمعة 19 شوال 1443

(۱۳۹۲/۰۸/۱۸) روضه حضرت رقیه(س)

روضه دختر چهار ساله امام حسین (ع) مرحوم شیخ عباس قمی در کتاب فوائد الرضویه فی احوال علماء المذهب الجعفریه در شرح حال حسن بن علی عماد الدین طبـری کـه از فقـهای بـزرگـوار شیـعه قـرن هفـتم مـی باشـد می نـویسد:صاحب کتابهای شریفه است از ۱۵ کتاب وی نام می برد از جمله اربعین بهائی درفضـایل […]

روضه دختر چهار ساله امام حسین (ع)

مرحوم شیخ عباس قمی در کتاب فوائد الرضویه فی احوال علماء المذهب الجعفریه در شرح حال حسن بن علی عماد الدین طبـری کـه از فقـهای بـزرگـوار شیـعه قـرن هفـتم مـی باشـد می نـویسد:صاحب کتابهای شریفه است از ۱۵ کتاب وی نام می برد از جمله اربعین بهائی درفضـایل امیرمؤمنان (ع) دیگری کامـل بهایـی در موضوع سقیفه که تألـیف آن دوازده سال طـول کشـیده اسـت .

 

او در این کتاب از کتاب الحاویه فی مثالب معاویه قاسم بن محمد بن احمد مأمونی از علمـای اهـل سنـت بسـیار نـقـل کـرده اسـت از جـمـلـه ایـن مـوضـوع اسـت که:زنان خاندان نبوت در دوران اسارت حال شهدای کربلا را از پسران و دختران آنان پوشیده نگه میداشتند و به هر کودکی وعده هایی میدادند که پدر تـو به فلان سفر رفته است باز می آید تا آنان را به کنار خانه یزیـد در شـام آوردنـد.

 

دختری بود چهار ساله شبـی از خـواب بـیدار شـد و گفـت پـدر مـن حسین(ع) کجاست؟این ساعت او را به خواب دیدم سخت پریشان شد زنان و کودکان جمله در گریه افتادند و فغان از ایشان برخاسـت .یـزید خـفته بود بیدار شد موضوع را به او اطلاع دادند آن لعین گفت سر پدر او را بیاورند و در کنار او بگذارند سر را آوردند و کنار او گذاشـتند پرسـید ایـن چیـست؟

 

گفتند سر پدر توست آن دختر ترسیـد و فـریاد کـشید و رنجور شد و در آن چند روز جان به حق تسلیم کرد.(۱)

 

یادآوری چند نکته:

۱-کتاب الحاویه قدیمی ترین گزارش در این زمینه است

۲-کتاب الحاویه از بین رفته است و نـسخه ای از او موجـود نیست

۳-در این گزارش از دختر چهار ساله بدون ذکر نام یاد شده است

۴-بطوریکه اشاره گردید مؤلف کتاب الحاویه از اهل سـنت بـوده

 

بیان نفس المهموم:

مرحوم حاج شیخ عباس قمی این مطلب را با اضافاتی در نفس المهموم مطرح فرموده است او سر را از طشت برداشت و به سینه چسباند و گفت ای پـدر چـه کـسـی مـرا در کـودکـی یـتیـم کـرد؟ای پدر بـعد از تـو به چه کـسی امیـدوار باشـم و…(۲)

 

مطلب کتاب عاشورا ریشه ها و…

در سال ۸۴ زیر نظر فقیه بزرگوار حضرت آیت ا.. مکارم شـیـرازی کتابی چاپ شد بنام عاشورا ریشه ها،انگیزه ها ،رویدادها و پیامدها

 

در این کتاب در زمینه دختر چهار ساله عین مطالب کامل بهایی و نفس المهموم را نقل می کند سپـس می نـویسـد:امّا اینکه این دختر چه نام داشت ،در منابع معتبر نامی از او بـرده نشده است هر چند معروف و مشهور آن است که نام او رقیه اسـت که هم اکنون در دمشق حرم با شکوهی بنام او موجود است و هر سال هزاران نفر از مشتاقان اهل بیت(ع) به زیارت وی می روند(۳)

 

مطلب سید بن طاووس

مرحوم سید در کتاب نفس المهموم حوادث عصر تاسوعا را نقل میکنداز جمله می نویسد امام حسین(ع) زنان را دلداری میداد و از تعدادی نام می برد از جمله ام کلثوم ،زینب ،رقیه ،فـاطمه و ربـاب و آنـان را مـورد خـطـاب قـرار داده بـه صـبـر و بـردبـاری دعـوت می کـرد(۴)

 

لازم به یادآوری است که مرحوم سید مشخص نمیکند که آیا این رقیه فرزند امام حسین(ع) بوده و یا چند سال داشته؟

 

مطلب اعیان الشیعه

مرحوم سید محسن امین صاحب دایره المعارف اعـیان الشیـعه که ازعلمای برجسته لبنان بوده او در این کتاب از رقیه بنت الحـسین (ع) یاد می کند و می نویسد در دمشق قبری است که منسوب به اوست(۵)

 

شعر منتسب به حضرت زینب(س)

در کتب مقاتل نقل شده وقتی که حضرت زینب در بازار کوفه چشمـشان به سر مبارک اباعبدالله در بالای نیزه افتاد بی اختیار شد و از شدت اندوه سرش را به چوبه ی محمل زد آنگاه با سوز و گداز تمام در حالی که به سمـت آن سر اشاره میکرد اشعاری را می خـواند از جمله این دو بند را

 

ما تَوَهَّمْتُ یا شَقیقَ فُؤادی

ای پاره دلم هـرگـز گمـان نمـی کـردم

کانَ هذا مُقَدَّراً مَکْتوبا

چنیـن صحــنه ای مقـدر شده بـاشـد

یا أَخی فاطِمَ الصَّغیرَهَ کَلِّمْها

ای برادر با فاطمه کوچک خود سخن بگو

فَـقـَدْ کـادَ قَـلْبُـها أَنْ یَــذوُبا(۶)

چرا که نزدیک است قلبش از اندوه ذوب شود

 

یادآوری:

لازم به یادآوری است بعضی از محققان بـا استـناد بـه ایـن بخش از شعر منسوب به حضرت زینـب(س) در بـازار کـوفه میگویند نام آن دختر خرابه نشین حضرت فاطمه بوده است

 

عظمت و شکوه حضرت رقیه

مطالبی که تاکنون مطرح گردید مربوط به بررسی هـای علـمی و تاریـخی می باشد که نوع علما و بزرگان در این زمـینه اظـهار نظـر فرمودنـد و این در جای خود هیچ گونه ایراد و اشـکالی نـدارد چـون لازم اسـت تـمامی موضوعات مربوط به معارف دینی و حقایق تاریخی مورد بررسی قرار بگیرد

 

لکن بطوریکه قبلا اشاره گردید اکنون ما مواجه هستیم با یک بارگاه بسـیار بـا شکوه در مرکز حکومت یزید بنام حضرت رقیه در حالیکه از عـظمت یـزید و بنی امیه جز خرابه ای و لعن و نفرین چیز دیگری باقی نـمانده اسـت و ایـن باید عامل عبرت باشد بطوریکه شاعری خوش ذوق در شعری چنین می گوید:

زائران قبر من این شام عبرت خانه است 

مـدفـنـم آبـاد و قـصـر دشـمنـم ویـرانه اسـت

بود سلطانی ستمگر صاحب قدرت یزید 

خود چه مردی کز غرور سلطنت دیوانه است

مـحو شد آثار او پـاینـده شـد آثـار من

ذلت او عزّت مـن هـر دو جـاویـدانـه اسـت(۷)

 

پی نوشت:

(۱)فوائد الرضویه/ محدث قمی ج۱ ص۲۰۲

(۲)ترجمه نفس المهموم /نظری ص۵۶۱

(۳)عاشورا ریشه ها /مکارم شیرازی ص۶۱۵

(۴)الملهوف (لهوف)/سید بن طاووس ص ۱۴۱

(۵)اعیان الشیعه/سید محسن امین ج۷ ص۳۴

(۶)بحار الانوار /مجلسی ج۴۵ ص۱۱۴-۱۱۵

(۷)عاشورا ریشه ها و… /مکارم شیرازی ص۶۱۷