یکشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۰ - الأحد 13 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۲/۰۸/۲۲) روضه شب عاشورا

مکان: مسجد جامع ملااحمد موضوع: روضه شب عاشورا مناسبت: دهه اول محرم   روضه شب عاشورا : در شب عاشورا اتفاقات مهمی رخ داد که لازم است به صورت اجمال در چنین شبی که عاشوراست مورد اشـاره قرار بگیـرد   ۱- عبادت و دعای اصحاب که اجمالاً قبلا در بحث نماز توضیح داده شد   […]

مکان: مسجد جامع ملااحمد

موضوع: روضه شب عاشورا

مناسبت: دهه اول محرم

 

روضه شب عاشورا :

در شب عاشورا اتفاقات مهمی رخ داد که لازم است به صورت اجمال در چنین شبی که عاشوراست مورد اشـاره قرار بگیـرد

 

۱- عبادت و دعای اصحاب

که اجمالاً قبلا در بحث نماز توضیح داده شد

 

۲- اصلاح امور مربوط به خیمه ها

خیمـه های اباعبـدالله(ع) را به هـم گـره زده بودند

با دستور امام (ع) اطراف خیمه ها را گودالی کنـدند

اصحاب امام هیزم جمع کرده و گودال را پر کردند

 

یادآوری:

این تدابیر موجب گردید ۷۲ نفراصحاب امام بتوانند روز عاشورا ساعاتی در مقابل ۳۵ هزار نفر از نیروهای دشمن مقـاومت بکنند

 

۳-تمجید و ترخیص یاران امام (ع)

حضرت اباعبدالله(ع) طی یـک سخـنرانی در شـب عاشورادر حق یاران و اهل بیت خود چنین فرمود :

فَاِنّــی لا اَعْلـَمُ اَصْـحاباً اَوْفـی (اَوْلـی)وَ لا خـَیـْراً مِنْ اَصْـحابِی وَ لا اَهْلَ بَیْتٍ اَبَرَّ وَ لا اُوصَلَ مِنْ اَهْلِ بَیْتی(۱)

 

سپس امام(ع) خطاب به اصحاب فرمود:

من بیعت خود را برداشتم بروید و از تاریکی شب استفاده کنید .

وَ اَنْتُـمْ فِـی حِلٍّ مِنْ بَیْعَـتـی لَیْسـَتْ فِی اَعْناقِکُـمْ بَیْعَهٌ وَ لا لِی عَلِیْکُمْ ذِمَّهٌ وَ هذَا اللَّیْلُ قَدْ غَشیَکُمْ فَاتَّخِذُوهُ جَـمَلاً وَ تَفَرَّقُوا فِـی سَوادِهْ فَاِنَّ الْقُومِ اِنّـَما یَطْلُبُونِـی(۲)

 

۴- اظهار وفاداری یاران :

بعد از پیشنهاد اباعبدالله (ع) تمـامی یـاران او به تـرتیب اظهار ارادت و وفاداری کردند.ابتدا حضرت ابوالفضل العباس جواب داد بعد فرزندان و عموزادگان امام(ع)

 

بعداً امام (ع) خطاب به فرزندان عقیل که چهارنفربودند(جعفر بن عقیل ، عبد الله بن مسلم بن عقیل ، محمد بن ابی سعید بن عقیل ، محمد بن مسلم بن عـقیل) فـرمود :

یا بَنی عَقیلُ حَسْبُکُمْ مِنَ الْقَتْلِ بِـمُسْلـِمَ فَـاذْهَــبُـوا اَنْـتُـمْ فَـقَــدْ اَذِنْــتُ لَکُـمْ(۳)

 

فرزندان عقیل چنین جواب دادند :

وَ اللهُ ما نَفْعَلُ ذلِکَ وَ لکِنْ نُفْدیکَ اَنْفُسَنا وَ اَمْوالَنا وَ اَهْلینا وَ نُقاتِل مَعَکَ … فَقَبَّحَ اللهُ الْعَیْـشَ بَعْـدَکَ(۴)

 

وفاداری مسلم بن عوسجه

بعداً از هاشمیین مسلم بن عوسجه پاسخ داد که متن پاسخ ایشان را تقریباً تمامی مورّخین و اصحاب مقاتل نوشته اند و حتی در زیارت ناحیه نیـز آمـده اسـت.چنـین گفـت:

اَنُخَلِّی عَنْکَ وَ بِما نُعْـذِرُ اِلَی الله سُبْحانَه فِـی اَداءِ حَقِّکَ

آیا ما دسـت از تو بـرداریم آنـگاه مـا چـه عذری درباره حق تو به درگاه خدا ببریم

 

اَما وَاللهِ حَتّـی اَطْعَـنَ فِـی صُدُورِهِمْ بِرُمـْحی وَ اَضْرِبَهـُمْ بِسَیْفـی ما ثَبَتَ قائِـمُهُ فِـی یَـدی

به خدا (دست از تو بر ندارم ) تا نیزه به سینه دشمنانت بکوبم و با شمشیر خود اینان را بزنم تا قائـمه اش در دسـت مـن اسـت .

وَ لُـو لَـمْ یَـکُـنْ مَعـی سـِلاحٌ اُقاتِـلُـهُمْ بِهِ،لَـقَذَفْتُمْ بِالْـحِجارَهِ

و اگر اسلحه جنگی نیز نداشته باشم با سنگ برایشان مـی زنم

وَ الله لا نُخَلّیکَ حَتّی یَعْلَمَ اللهُ اِنّا حَفِظْنا غَیْبَهَ رَسُولِهِ فیک

به خدا دست از تو بر ندارم تا خدا بداند که ما حرمت پیغمبرش را درباره تو رعایـت نمـودیم .

وَ اللهُ لُو عَلِمْتُ اَنّی اُقْتَلُ ثُمَّ اَحْیی ثُمَّ اُحْرَقُ ثُمَّ اَحْیـی ثُمَّ اُذَرّی یُفْعَلُ ذلِکَ بی سَبْعینَ مَرَّهً ما فارَقْتُکَ …(۵)

به خدا قسم اگر بدانم کشته خواهم شد سپس زنده شوم آنگاه مرا بسوزانند و دوباره زنده ام کنند و به بادم دهند و هفتاد بار این کار را با من بکنند دست از تو بر ندارم.

 

مشکل بی آبی و عطش در کربلاء

روز هفتم عبید الله بن زیاد به عمر سعد دستور داد

حُلْ بَیْنَ الْماءِ وَالْحُسَیْنِ وَ أَصْحابِهِ فَلا یَذوُقوُا مِنْهُ قَطْرَهً(۶)

 

لذا از روز هفتم به بعـد مشـکل اصـلی اردوگاه اباعبـدالله الحسین(ع)مسئله آب و عطش بود و عنوان سقّایی حضرت ابوالفضل(ع)از همین جا بوجود آمد ایـن عطـش در روز عاشورا به اوج خود رسید نمونه هایی را یادآوری میکنیم

 

وقتی حضرت عباس (ع)وارد شریعه شـد و خواست آب بنوشد

فَذَکَرَ عَطَشَ الْحُسَیْن (۷)

عطش اباعبدالله (ع) را یادآوری کرد

 

وقتی حضرت علی اکبر(ع) از میدان بازگشت خـطاب به پدر گفت:

یا اَبَـهَ اَلْـعَـطَشُ قَـدْ قَـتَـلَنِی (۸)

ای پـدر عـطـش مـرا مـی کشـد

 

وقتی اباعبدالله(ع) علی اصغر را روی دست گـرفـت و خـطاب بـه دشمنان فرمود

اَما تَـرَوْنَهُ یَتَـلَـظّی عَطَشاً؟(۹)

آیا نمی بینید از عطش شـعله می کـشد؟

 

از جـمله فریادهای حضرت زینب در قـتـلگاه این جمله بود

بِاَبِی الْـعَـطْشانَ حَتّی مَـضی (۱۰)

پدرم فدای آن حسینی که با لب تشنه شهید شد

 

وقتی که امام زین العابدین (ع) با کمک بنی اسد شهداء را دفن کرد بر روی قبر ابـاعبـدالله الحسـین (ع) ایـن جمـله را نوشـت

هذَا قَبْرُ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِّی بْنِ اَبی طالِبٍ اَلَّـذی قَـتـَلـُوهُ عَـطْـشـانـاً غَـریبـاً (۱۱)

 

بعد از جریان عاشورا هرکدام از اهل بیت (ع) مصائب عاشورا را یادآوری می کردند معمولاً به عطش شهداء تأکید می فـرمودنـد

 

در حدیثی امام باقر (ع) فرمود

اِنَّ الْحُسَیْنِ قُتِلَ مَظْلُوماً مَکْرُوباً عَطْشاناً (۱۲)

حسین(ع) مظلوم،اندوهگین و تـشنه کشـته شـد

 

امام عصر (عج) در زیات ناحیه مقدسه خـطاب بـه  اباعبدالله(ع) و شـهدای کربلا چنین سلام میـدهـد:

اَلسَّـلامُ عَلَـی الشّـِفـاهِ الـذّابِـلاتِ

سـلام بــر لــب هـای خـشـکـیـده

السَّلامُ عَلَـی الــدِّمـاءِ السّائِــلاتِ

سلام بـر آن خون هـای جــاری شـده

السَّلامُ عَلَـی الْأَعـْضاءِ الْمُقَطَّعات

سلام بر آن اعضای قطـعه قطعـه شـده پیـکرها

السّـَلامُ عَلَـی الْاَبـدانِ السَّـلیـبـَهِ(۱۳)

سلام بر آن بدنهایی که لباسهاشان به غنیمت رفتند

 

پی نوشت:

(۱) موسوعه کلمات الامام الحسین، ص ۳۸۵

(۲) بحارالأنوار: ۴۴ : ۳۹۲ و ۳۹۳

(۳) الارشاد/شیخ مفید : ۴۴۲: ۲

(۴) تاریخ الطبری ج۶ /ص ۲۳۸

(۵) بحارالأنوار/مجلسی ، ج ۴۴، ص ۳۹۲

(۶)الارشاد/شیخ مفید ج۲ ص۸۶

(۷)بحار الانوار /مجلسی ج۴۵ ص۴۱

(۸)مقتل الحسین /مقرم ص۲۴۶

(۹)حیاه الامام الحسین ج۳ص۲۷۵

(۱۰)بحار الانوار /مجلسی ج۴۵ ص۵۹

(۱۱)حیاه الامام الحسین ج۳ ص۳۲۵

(۱۲)بحار الانوار /مجلسی ج۱۰۱ ص۴۶

(۱۳)المزار الکبیر /مشهدی ص۴۹۸