دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۹۲/۰۸/۲۴) خطبه های نماز جمعه – ۲۴ آبان ۱۳۹۲

خطبه اول: موضوع: الف: از گناهان و نافرمانی ها دوری کنید حضرت امام علی بن الحسین(ع) در ادامه مواعظ و نـصایح خود در مسجد النبی(ص) خطاب به حاضران چنین فرمود: فَاحْذَروُا اَیُّهَا النّاسُ مِنَ الذُّنوبِ وَ الْمَعاصی پس ای مردم از گناهان و نافرمانیهای دوری کنید ماقَد نَهاکُم اللهُ عَنها وَحَذَّرکُمُوها فی کِتابِه از آنچه […]

خطبه اول:

موضوع:

الف: از گناهان و نافرمانی ها دوری کنید

حضرت امام علی بن الحسین(ع) در ادامه مواعظ و نـصایح خود در مسجد النبی(ص) خطاب به حاضران چنین فرمود:

فَاحْذَروُا اَیُّهَا النّاسُ مِنَ الذُّنوبِ وَ الْمَعاصی

پس ای مردم از گناهان و نافرمانیهای دوری کنید

ماقَد نَهاکُم اللهُ عَنها وَحَذَّرکُمُوها فی کِتابِه

از آنچه خدا شما را از او نهی کرده و بر حذر داشته در کتاب خود

وَ لا تَأْمَنُوا مَکْرَ اللهِ وَ تـَحْذیرَهُ وَ تَهْدیدَهُ

از عقاب خدا و بر حذر داشتن او و تهدیدش آسوده خاطر نباشید

وَ أَشْعِرُوا قُلُوبَکُمْ خَوْفَ اللهَ

ترس از خدا را در دل خود احساس کنید

وَ لا تَکُونُوا مِنَ الْغافِلینَ(۱)

در زمره انسانهای غافل قرار نگیرید

 

ب:پیامدهای حماسه عاشورا

با توجه به اینکه داخل دهه دوم ماه محرم هستیم لذا از جمله موضوعاتی که لازم است مورد توجه قرار بگیرد آثار و پیامدهای حماسه عاشورا می باشد این حادثه در کوتاه ترین زمان جوامع بشری را تحت تأثیر خود قرار داد.

 

دو نمونه از آثار و پیامدهای :

با تـوجـه بـه محـدودیـت فـرصـت دو مـورد ازآثار و پیامدهای حماسه عاشورا را که بلافاصله بـوجــود آمــد مــورد اشـــاره قـرار می دهـیم

 

الف : رسوائی بنی امیه :

تنها به شهادت رساندن اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفای او برای رسوائی بنی امیّه کافی بود ، لکن جنایات و هـرزگیهای مضاعف و فوق العاده ، کمـک زیادی بر تسـریع ایـن رسـوائی کـرد از جمـله:

  • ●بـسـتـن آب بـر روی اهـل بیـت (ع)

  • ●کشتن کودکـان بـا آن وضـع فجـیع

  • ●غارت کردن خیمه های اباعبدالله (ع)

  • ●برنیزه کـردن سرهـای مطـهر شـهداء

  • ●به اسیری بردن خاندان رسول خدا(ص)

 

کلام ابن اثیر و ابن جوزی :

هر دو از علمای اهل سنّت هستند می نویسند :

لَـمّا وَصَلَ رَأسُ الْحُسَیْنِ (ع) اِلی یَزید حَسُنَتْ حالُ ابْن زیاد عِنْده وَ سَرَّه ما فَعَلَ ثُمَّ لَمَ یلبِث اِلاّ یَسیراً حَتّی بَلَغَهُ بُغْضُ النّاسِ لَهُ وَ لَعَنْهُم وَ سبَّهُمْ فَنِدمَ عَلی قَتْلِ الْحُسَین (ع) (۲)

 

امام صادق (ع) فرمود :

عبد الملک بن مروان (پنج سال بعد از حماسه عاشورا به خلافت رسید) به حجّاج بن یوسف استاندار خود در حجـاز نوشـت:

فَحَسْبی دِماءُ بَنی عَبْدِالْمُطَّلِبْ فَاِنّی رَأَیْتُ آلَ اَبی سُفْیان لَمّا وَ لَغُـو فِیها لَمْ یَلْبَثُوا بَعْدَها اِلاّ قَلیلاً(۳)

 

ب : بوجود آمدن قیامهای متعدد :

با فاصله کوتاهی از وقوع حماسه عاشورا قیامهای متعددی از ناحیه مسلمانان بویژه شیعیان اهل بیت(ع) بوجود آمد از آن جمله اسـت

◄قـیام توّابـین کوفـه

◄قیـام مخـتار ثـقـفی .

◄شورش مردم مدینه .

◄قیام زید بـن علـی .

 

کلام ابوالفرج اصفهانی 

وی در کتاب مقاتل الطالبیین می نویسد:

در طول سـه قـرن اول الـی سـوم از تعـداد ۲۱۸ نفر از علویان درمنـاطق مـختلف کشـور پهناور آن روز دست به قیام و جنگ مسلحانه زده اند.(۴)

 

سؤال :

احتمالا در افکار عمومی این سوال مطرح باشد که چرا امام زین العابدین (ع) علیه بنی امـیه قـیام نفرمودنـد ؟

 

پاسخ گسترده و تحلیلی بر این سؤال فرصت بیشتری می طلبد لذا چند نکته را بصورت فهرست و اجمال مطرح می سازیـم :

۱- جریان کربلا نشان داد که مسلمانان بـویژه شـیعیان اهـل بیت (ع) به یک    بازسازی فکری و فرهنگی نیـاز دارند تـا آثار انحـرافـات حاکـمان ادوار گذشته زدوده شود.چون این حادثه دلخراش چند مطلب را مشخص کرد:

  • ●منـافـق و دو چهـره بـودن نـوع مــردم

  • ●عافیت طلبی و مصلحت اندیشی مردم

  • ●بی وفائی مردم نسبت به امـامان خـود

  • ●ترس و وحشت مردم از جنگ با بنی امیه

  • ●ضعیـف بـودن ایـمان و اعتـقادات دیـنی

 

۲- کنترل شدید امام زین العـابدیـن (ع) و شـیعیـان از سـوی بنـی امیـه

۳- حـاکمیـت جـوّ رعـب و وحـشت و سرخـوردگـی شـدید بـر جـامعه

۴- شکست خوردن نوع قیامها بعد از عاشورا و سرخوردگی مضاعف مردم

 

  • ● با درنظر گرفتن این ویژگیها و خصوصیات سیاسی حـاکم بـرعصر امام زین العابدین (ع) به هیچ وجه شرایط برای قیام فـراهم نبود ، تازه تعداد زیادی از کسانیکه علی القاعده بعد از قیام بایداز وجود آنها استفاده می شد آدمهای آلوده و مشکوکی بودنـد.

 

خطبه دوم:

موضوع الف:مناسبتهای هفته جاری

روز جمعه ۲۴ آبان ۱۱ محرم‏الحرام‏

  • ●روز تجلیل از اسرا و مفقودان‏

  • ●ارتحال ملکوتى مفسر بزرگ، علامه آیت‏اللَّه سیدمحمدحـسـین طباطبایى(ره)(۱۳۶۰ ه.ش/ ۱۸ محرم ۱۴۰۲ ه.ق) روز بزرگداشت علامه(۵)

  • ●روز کتاب و کتابخوانى (آغاز هفته کتاب)(۶)

 

روز شنبه ۲۵ آبان ۱۲ محرم‏الحرام‏

  • ●شهادت حضرت امام زین‏ العابدین(ع)(۹۵ ه ق)(۷)

  • ●ورود کاروان اسیـران کربـلا بـه کـوفه (۶۱ ه.ق)(۸)

 

روز یکشنبه ۲۶ آبان۱۳ محرم‏الحرام‏

  • ●سالروز آزادسازى شهر سوسنگرد

 

روز چهارشنبه ۲۹ آبان ۱۶ محرم‏الحرام‏

  • ●آغاز هفته بسیج(۹)

  • ●روز بزرگداشت شیخ مفید

 

 

ب:شهادت امام زین العابدین(ع)

امام زین العابدین(ع) در دوران خفگان و ستم گری ستمگران بنی امیه زندگی می کردند .ضمن حضور در حمـاسه عاشـورا ۳۴ سـال امامـت خود را در عصرحاکمیت بنی امیه و اوج مظلومیت شیعه بـه سر بردنـد و در نهایت به دست ولید بن عبدالمـلک مسـموم و به شهادت رسیدند(۱۰)

 

در ارتباط با روز و سال شهادت آن بزرگوار در میان دانشمندان و مورخان اختلاف نظر شدید وجود دارد

۱-شیخ مفید ره در مسّار الشیعه(۱۱) و شیخ طوسی ره در مصباح (۱۲)روز شهادت امـام را ۲۵ مـحرم می دانـند

۲-کفعمی ره در کتاب مصباح(۱۳) ۲۲ محرم را روز شهادت معرفی کرده

۳-مرحوم شیخ عباس قمی در منتهی الآمال (۱۴)۱۲ محرم را روز شهادت می داند

۴-شیخ مفید در ارشاد(۱۵) ،شیخ طوسی در تهذیب(۱۶) ،کـلینی   در کافی(۱۷) سال شهادت امام را (۹۵ ه ق) معرفی فرمودند

 

 

ج:آزاد سازی سوسنگرد

سوسنگرد از شهرهاى مرزى و در جنوب شرقى ایران واقع است که اهالى آن به زبان عربى صحبت مى‏کنند. سوسنگرد با دو شهرهویزه و بستـان، منطـقه دشـت آزادگـان را تشـکیل مى‏دهـد

 

 با شروع جنگ تحمیلى به‏علت خیانت بنى‏صدر ، این شهر مـرزى به اشغال صدامیان کافر در آمد. در بیست و هشتم شهریورماه سال ۱۳۶۰، سپاه پاسداران انـقلاب اسلامى وارتش جمهـورى اسلامى و گـروه‏هاى نامنـظم شهـید چمران از شمال و جنوب جاده حمیدیه پیشروى خود را شروع و سـرانجـام در روز ۲۶ آبـان، شهـر سوسـنگـرد آزاد گـردیـد.

 

 این عملیات با فرماندهى مستقیم مقام معظم رهبـری مدظله و شهید چمران با موفقیت تمام به پایان مى‏رسد و شهرسوسنگرد براى همیشه آزاد مى‏گردد.(۱۸)

 

د:به اسارت بردن آل الله

یـکـی از دردنــاکـتـریـن ،دل خـراشـتــرین و دشـوارتــریـن صحنه های کربلا که همه ائمه را به گریه واداشته اسارت اهل بیت امام حسین(ع) بویژه عـبور دادن آنان از قتلـگاه شهدا می بـاشـد.

 

تذکر:

در عالم اسلام هرگز پدیده ئی بنام اسارت مسلمان وجود نداشـت اگـر اسـیری دیـده می شـد مربـوط بـه کفـار ومشرکین بود که در جنگ با مسلمـانان اسـیر مـی شـدنداما بنی امیه اولین بار خاندان پیامبر(ص) را اسـیر کـردند(۱۹)

 

در میان اسیران دوازده کودک و نوجوان وجود داشت و از خانمها حضرت زینب ،ام کلثوم و فاطمه دخـتران امیرمؤمنان(ع) و سـکیـنه ،فـاطمه دختر چهار ساله (رقیه) از دختران امـام حسیـن(ع) ،حضرت ربـاب همسر اباعبدالله،هـمسر امام حسن(ع) و مـادر حضـرت قاسم(۲۰)

 

مرحوم شیخ عباس قمی(۲۱) و محدث نوری می نویسند:

وَ بَعْدَ الزّوالِ اِرْتَحَلِ(اِبْن سَعد) اِلی الْکُوفَهِ وَ مَعَهُ نِساءُ الْحُسَیْنِ وَ صِبْیَتُهُ وَ جَواریهِ وَ عِیالاتُ الْاَصْحابِ و َکُـنَّ عِشْرینَ اِمْـرَئَهً(۲۲)

 

مصائب اهل بیت(ع) بعد از شهادت امام حسین(ع)

الف:حمله کردن به خیمه ها و غارت کردن اثاث آنها و آتش زدن بر خیمه ها با دسـتور شـمر

 

امام رضا(ع) فرمود:

اِنَّ المحرَّمَ شَهرٌ… سبِیَ فیـه ذَرارینا و اُضْـرِبَــهٍ الـنـّیـرانُ فــی مَـضارِبِنا(۲۳)

محرم مـاهی اسـت کـه اهـل بیـت ما را بـه اسیری بردند و به خیمه های ما آتش زدند

 

ابن نما استاد علامه حلّی می نویسد:

زمانی که آتش در خیمه ها شعله ور شد دختـران پیـامبرو نور چشمان حضرت زهـرا از خیـمه ها بیـرون آمـده و پا به فرار گذاشتند در حالی که ناله و فریاد می کشیدند(۲۴)

 

ب:غارت کردن خیمه های اهل بیت اباعبدالله (ع)

در این جنایت چه اتفاق افتاد توان بیان نیست لکن من چند نکته را که نمایانگر اوج این مصیبت است مطـرح می کنم

 

در جریان غارت خیمه ها یکی از دختران امام حسین(ع) خطاب به حضرت زینـب می گـوید

عَمَّتاه هَلْ مِنْ خِرقَهٍ اَسْتُرُبِها رَأْسی عَنْ اَعْیُنِ النُّظّارِ؟(۲۵)

ای عمه آیا چیزی هست که من سرم را از نامحـرمان بپوشـانم؟

 

وقتی اسیران را وارد کوفه ساختند زنان کوفیان از فـراز بامـها به آنان نگاه می کردند یـکی از زنـان وقتـی ایـن ظـاهر رقـت بار دختران رسولخدا(ص) را دید پرسید شما اسیر کدام کشور هستید جواب شنید

نـَحْـنُ اُساری آلِ مـُحـَمَّدٍ(ص)

مـا اسـیـران آل محـمد (ص)هستیـم

 

آن زن چون این را شنید رفت داخل منزل هر چـه لبـاس داشـت آورد به اسـیران داد عبارت چنین است:جَـمـَعَتْ مـُلاءَ وُ اُزُرَ و َمَـقانــِعَ یعنی چادر ،پـوشـش و روسری آورد(۲۶)

 

یکی از نیروهای دشمن (حمید بن مسلم)می نویسد:

در میان لشکر عمر سعد زنی بود وقتی غارت خیمه ها را دید شمشیر برداشت مردان طایفه خود را خطـاب کرد و گـفت:

   یا آلَ بَکْرِبْنِ وائِلٍ اَتُسْلَبُ بَناتُ رَسُولِ اللهِ؟(۲۷)

 

عبور دادن اسرا از قتلگاه

وضعیت قتلگاه به قدری رقت بار بود که به هیچ وجه قابل توصیف نمی باشد

●بدن شهدا زیر تیرها ،نیزه ها و شمشیرهای شکسته مخفی شده بود

●همه شهدا زیر سم اسبان دشمن لگد مال شـده بودنـد

●صبح ۱۱ محرم سر همه شهدا را از بـدن جـدا کـرده بـودند

●لباس های تمامی شهدا را نیروهای دشمن غارت کرده بودند

 

سید بن طاووس در لهوف می نویسد:

قُلْنَ بِحَقِّ اللهِ اِلّا ما مَرَرْتُمْ بِنا عَلی مَصْرَعِ الْـحُسَیْنِ

اسیران گفتند شما را به خدا ما را از قتلگاه حسین ببرید

فَلَمّا نَظَرَ النِّسْوَهُ اِلَی الْقَتْلی صِحْنَ وَ ضَرَبْنَ وُجُوهَهُنَّ

وقتی چشم بانوان بر قتلگاه افتاد فریاد کشیده و سیلی بر صـورت زدنـد

 

حمید بن مسلم از نیروهای دشمن می گوید:

فَوَاللهِ لا أَنْسی زَیْنَبَ بِنْتَ عَلِیٍّ(فَاَبْکَتْ وَ اللهِ کُلَّ عَدُوٍّ وَ صَدیقٍ) تَنْدُبُ الْـحُسَیْنِ وَ تُنادی بِـصَوْتٍ حَزینٍ وَ قَلْبٍ کَئـیبٍ یا مُحَمَّداه صَلّی عَلَیْکَ مَلائِکَهُ السَّماءِ هذا حُسَیْـنٌ بِالْعـَراءِمُـرَمَّـلٌ بِالـدِّمـاء مُقَطّـَعُ الأَعْــضاءِ وَ بَنـاتُـکَ سَبـایا(۲۸)

 

دو کار فوق العاده حضرت زینب(س)

وقتی پیکر آغوشته به خون برادر را دید رو به آسمان کرده گفت:

اَللّهُمَّ تَقَبَّلْ هذا الْقُربان(۲۹)

 

دلداری دادن به امام زین العابدین (ع) که گفت:

مالی اَراکَ تَجُودُ بِنَفْسِکَ یا بَقِیَّهَ جَدِّی وَ أَبی وَ اِخْوَتی(۳۰)
السَّلامُ عَـلَـی الْاَبـدانِ السّـَلـیبـَهِ

سلام بر بدنهایی که لباس آنها به غارت رفته

السَّلامُ عَلَی الْمُجَدَّلینَ فِی الْفَلَواتِ

سلام بر آن به خاک افتادگان در بیابانها

السَّلامُ عَلَی الْمَدْفُونینَ بِلا اکفانِ

سلام بر دفن شدگان بدون کفن

السَّلامُ عَلَی الرُّؤُوسِ الـمفَرَقَّهِ عَنِ الْاَبْدانِ

سلام بر آن سرهای جدا افتاده از بدنها

وَ سُبِیَ اَهلُکَ کَالعَبـِیدِ

اهل تو مثل بردگان به اسیری رفتند

وَ صـُفـِدُّوا بِالـحَـدیِـدِ

در غل و زنجیر کشیده شدند

فُوقَ اَقتابِ المَطّـیات

بر بالای جهاز شتران نشاندند

اَیـدِیَـهُم مَـغلـُولَـهٌ اِلَـی الـعـِـناقِ

دستهاشان بر گردنشان بسته شده بود

یُساقُونَ فِی البَرارِی وَ الفَلَواتِ

در صحراها و بیابانها به جلو رانده می شدند

یُـطـافُ بِـهِم فِـی الاَسـواقِ(۳۱)

در بـازارها گـردانـده مـی شـدند

 

خطبه در خبرگزاری ها:

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری ایکنا

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

خوی نیوز

 

 

پی نوشت:

(۱)الروضه من الکافی /کلینی ص ۷۴

(۲)الکامل   ج ۴   ص ۸۷

(۳)الاختصاص /شیخ مفید

(۴)مقاتل الطالبیین /ابوالفرج اصفهانی

(۵)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه

(۶)آینه ایام ص۱۸۵

(۷)منتهی الآمال /محدث قمی ص۷۱۸

(۸)لهوف/سید بن طاووس ص۱۹۲

(۹)آینه ایام ص ۱۸۹

(۱۰)منتهی الآمال/محدث قمی باب ۶ فصل ۶ ص ۷۱۸

(۱۱)مسار الشیعه /شیخ مفید ص۲۶

(۱۲)مصباح المتهجد/شیخ طوسی ص ۵۵۱

(۱۳)مصباح کفعمی ص۵۰۹

(۱۴) منتهی الآمال/محدث قمی باب ۶ فصل ۶ ص ۷۱۸

(۱۵)ارشاد/شیخ مفید ص ۲۸۵

(۱۶)التهذیب /شیخ طوسی ج ۶ ص۷۷

(۱۷)اصول کافی/کلینی ج۱ ص۴۶۸ ح۶

(۱۸)شورای سیاستگزاری ائمه جمعه

(۱۹)عقد الفرید /ابن عبدالربه ج۴ص۳۸۵

(۲۰)ابصار العین فی انصار الحسین(ع) ص۱۳۰

(۲۱)نفس المهموم /محدث قمی ص۲۰۴  

(۲۲)مستدرک الوسائل /محدث نوری ج۲ص۲۳۴    

(۲۳)الامالی/صدوق مجلس ۲۷ روایت ۲  

(۲۴)مُثیر الاحزان /ابن نما ص۷۷

(۲۵)گزیده ناسخ التواریخ /سپهر ج۴ص۶۷۰

(۲۶)بحار الانوار ج۴۵ ص ۱۰۸

(۲۷)لهوف /سید بن طاووس ص۱۸۰

(۲۸)لهوف /سید بن طاووس ص ۱۸۰

(۲۹)مقتل الحسین /مقرم ص ۳۰۷

(۳۰)کامل الزیارات /ابن قولویه ص۲۷۴-۲۷۵

(۳۱) المزار الکبیر / مشهدی (زیارت ناحیه مقدسه)

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر