جمعه ۳۰ مهر ۱۴۰۰ - الجمعة 16 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۲/۲۱) درسهایی از زندگی و سیره امام جواد(ع)

مکان: سالن اجتماعات حوزه علمیه امام خمینی ره موضوع:درسهایی از زندگی و سیره امام جواد(ع) مناسبت: میلاد امام جواد(ع)   قالَ علیٍّ(ع): مَن لَمْ یـَحْتَمِلُ مَؤنَـهً الـنّاسِ فَـقَـدْ أَهَلَّ قُدْرَتَهُ لانـتـقالـها(۱) کسیکه بار مؤنه مردم را به دوش نکشد قدرت خود را سزاوار انتقال به دیگری کرده است در جای دیگر می فرماید: اَلْاِحْتِمالُ زَیْنِ […]

مکان: سالن اجتماعات حوزه علمیه امام خمینی ره

موضوع:درسهایی از زندگی و سیره امام جواد(ع)

مناسبت: میلاد امام جواد(ع)

 

قالَ علیٍّ(ع):

مَن لَمْ یـَحْتَمِلُ مَؤنَـهً الـنّاسِ فَـقَـدْ أَهَلَّ قُدْرَتَهُ لانـتـقالـها(۱)

کسیکه بار مؤنه مردم را به دوش نکشد قدرت خود را سزاوار انتقال به دیگری کرده است

در جای دیگر می فرماید:

اَلْاِحْتِمالُ زَیْنِ السِّیاسَهِ(۲)

تحمـل کـردن زینـت سـیاسـت اسـت

 

توضیح:

طلبه ها برای اینکه بتوانند در آینده روحانی و مبلغ دینی مثمر ثمری برای جامعه خود باشند باید از هم اکنون تمریـن بکنند تا تحمل خویش را بالا ببرند روش های تمـرین عـبارتنـد از:

۱-پایبندی به مقررات اعم از مقررات مدرسه و یا جامعه

۲-تحمل هم حجره و هم مباحثه و هم مدرسه ای خود

۳-تحمل کردن خانواده ،فامیل و دوستان

۴-تحمل کسیکه با شما هم عقیده نمی باشد

۵-تحمل کردن مخالفین سیاسی خویش

۶-تحمل کردن بدگوییهای دیگران

۷-تحمل فقر و ناداریهای مادی و دنیوی

 

تذکر:

اگر بعضاًروحانیونی که در تعامل با جامعه شکست میخورند نوعاً به خاطر کم تحملی است که نمی توانند با مریدان خود در مسجد،در محـله ،در کـلاس و حـتی در خانـواده رابـطه برقـرار کننـد

 

درسهایی از زندگی امام جواد(ع):

عن علیّ بن موسی الرّضا(ع):

وَاللهِ لا تَمْضِی الْاَیّامُ وَ اللّیالی حتّی یرزقَنِیَ اللهُ وَلَداً ذَکـَرَاً یَفْـرُقُ بـَیْـنَ الـْحَـقِّ وَالْباطِلِ

به خدا سوگند پس از روزگارانی نه چنـدان دور خداوند پسری به من خواهد داد که به وسیله او میان حق و بـاطـل را جـدا خـواهد ساخـت.

امام جواد(ع) طبق نـقل خـطیب بـغدادی ۲۵ سـال و ۳ مـاه و ۱۲ روز عمر کرد.(۳)موقع شهادت پدر ۸ سال سن داشتند لذا دوران امامت آن بزرگوار ۱۷ سال طول کشـیده اسـت

 

آزمایش امام جواد(ع):

یکی مباحثی که در میان شیعیان بحث انگـیز شـد عدم بلوغ سنی امام جواد(ع) موقع شـروع امامـت وی بـود در نهـایت حـدود ۸۰ نفـر از دانشمندان شیعه موقع حج در مدینه محضر امام جواد(ع) مشرف شدند و پاسخ تمامی سؤالات را از امام دریافت نمـودند و شـادمان برگشتند.(۴)

 

ویژگیهای عصر امام جواد(ع):

۱-جنبش علمی جهان اسلام

نیکلسون شرق شناس انگلیسی جایگاه علمی آن دوران را چنـین توصـیف نـمـوده اسـت:

گستردگی دامنه دولت عباسیان،فراوانی ثروت و رواج تجارت و بازرگانی تأثیر بزرگی بر نهضت علمی و فرهـنگی مسلمـانـان داشت .تمام افـراد جـامعه آن روز از خـلیفه گرفـته تا مـردم عـادی طالـبان دانـش یا حـداقل دوستـداران دانـش شـدند .مردم، قاره ها را پیموده و خود را به مراکز دانش و عرفان میرساندند تا همانند زنبور عسل که شهد به کندو می برد اندوخـته ای از دانـش برگرفته و بـه جویـندگان تشـنه آن در سرزمـین های خـود ببـرند.(۵)

 

مراکز علمی آن روز جهان اسلام:

۱-مدینه منوره

فقیهان و محدثان بسیاری در آن جمع شدند

۲-شهر کوفه در عراق

تدریس فقه ،تفسیر و حدیث هویت غالب این مرکز بوده

۳-شهر بصره عراق

بنیانگذاران این مرکز ابوالاسود شاگرد امیرالمؤمنین(ع) بود که بیشترین تخصص این حوزه دانش ادبیات و نحو بـوده

۴-شهر بغداد

این شهر در آن عصر به دانش خاصی بسنده نکرد بلـکه تمامی علوم عقلی و نقلی در این مرکز تدریس می شـد

 

گوستاولوبون:

شرق شناس فرانسوی می نویسد عالمان ،هنرمندان و ادیبان از ملیتهای مختلف و نحله هـای گوناگـون مانـند یونانـیان،پارسیان ،قبطی ها و کلدانیان بار سفر بسته به بغداد میرفتنـد و آن را بصورت مرکزی جهـانی بـرای دانـش درآوردنـد.(۶)

 

علوم رایج در عصر امام جواد(ع):

۱-علوم قرآنی اعم از علم قرائت و علم تفسیر

۲-علم الحدیث یعنی قول،فعل و تقریر معصوم

۳-علم الفقه

۴-علم اصول الفقه

۵-علم النحو یا ادبیات عرب

۶-علم الکلام

۷-علم الطبّ

۸-علم الکیمیا یا شیمی

۹-علم هندسه و شهرسازی

۱۰-علم الفلک

 

۲-حیات سیاسی عصر امام جواد(ع)

ظلم و ستمگری بنی عباس در حق مسلمانان بویژه در حق خاندان رسولخدا(ص) و شیعیان آنان اگر بیشـتر از بنـی امـیه نباشد کمتذ نبوده .از منصور دوانیقی که معروف به فرعون امت بود نـقل شـده گـفت:

قتَلْتُ مِنْ ذُرِیَّهِ فاطِمَهَ أَلفاً اُو یَزیدُونَ وَ ترکتُ سَیِّدَهُمْ وَ مَولاهُمْ جعفـَربنَ محمّدٍ

هزار تن و حتی بیشتر از فرزندان فاطمـه را کشتم و هنوز بزرگ آنان جعفر بن محمد زنـده اسـت

تمامی خلفای عباسی از جمله:مأمون عباسی و معتصم عباسی که هم عصر امام جواد(ع) بودند سفاک بودند لکن خود را با شرایط حاکم بر زمان هماهنگ میکردند

 

رسالتهای مهم امام جواد(ع) در آن عصر:

۱-اثبات امامت و حقانیت خویش

۲-زمینه سازی برای تشکیل حکومت عدل

۳-مبارزه با انحرافات و بدعتهای موجود در جامعه

۴-آماده سازی جامعه اسلامی برای عصر غیبت

۵-مبارزه با خلفای جور و ستمگر عباسی

۶-حراست از علویان و شیعیان اهل بیت(ع)

 

بخشی از عملکرد امام جواد(ع) در دوران ۱۷ ساله امامت:

در عین حال که امام جـواد(ع) در محاصـره جاسوسـان خلـفا بود وتـمامی فعالیتهای او را کنترل و گزارش می کردند لکن آن بزرگوار در محورهای مـتعـدد بـه فـعالیـت پرداخـت که فـهرستـی از آنهـا را یـادآوری می کنم:

۱-تبیین معارف دینی بویژه دعوت مردم به توحید ناب

۲-مبارزه جدی با غالیان در حق اهل بیت(ع)

۳-پاسخگویی به مسائل فقهی و علمی پرسشگران

۴-تربیت کردن دهها شاگرد در رشته های مختلف علوم اسلامی

۵-ارتباط مکاتبه ای با پیروان و شیعیان اهل بیت(ع)

۶-اشراف کامل بر امور اجتماعی و حل مشکلات مردم

۷-تفسیر کردن آیات قرآن

۸-پاسخگویی به شبهات دینی مردم

۹-درمان برخی از بیماران از طریق طبابت

۱۰-تربیت پیروان از طریق دعا و نیایش

 

نمونه هایی از نیایشهای امام جواد(ع):

۱-دعا برای طلب خیر                                               

المناجات للاستخاره

۲-مناجات برای درگشتن از لغزشها              

المناجات بالاستقاله

۳-دعا هنگام سفر کردن                                

المناجات بالسّفر

۴-نیایش در طلب روزی                   

الدعاء فی طلب الرزق

۵-دعا در پناه بردن به خدا               

المناجات بالاستعاذه

۶-نیایش در طلب توبه                      

المناجات بطلب التوبه

۷-نیایش برای رفع ستم                     

المناجات بکشف الظلم

۸-نیایش در شکر خداوند                  

المناجات بالشکر لله

۹-نیایش برای طلب حاجت             

المناجات بطلب الحوائج

 

پی نوشت:

(۱)غرر الحکم/آمدی ۸۹۸۲                                                                                                  

(۲)غرر الحکم /آمدی ۷۷۲

(۳)تاریخ بغداد/خطیب بغدادی ج۳ص۲۶۷                                                                        

(۴)اثبات الوصیه ص۲۱۳                    

(۵)تاریخ الاسلام/حسن ابراهیم حسن ج۲ ص ۳۲۲                                                  

(۶)اعلام الهدایه ج۱۱ ص۹۴                         

پر بازدیدترین ها

بیشتر