شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۲/۲۳) دنیا از دیدگاه امیرمؤمنان(ع)

مکان: مسجد جامع ملااحمد موضوع:دنیا از دیدگاه امیرمؤمنان(ع) مناسبت:ولادت امیرمؤمنان(ع) و ایام البیض   این روز دارای دو مناسبت مهم است الف:آغاز ایـام البـیض و شـروع اعتـکاف در مـساجد کـشور ب:میلاد باسعادت امیرمؤمنان حضرت علی بن ابی طالب (ع) لازم است در زمینه هر دو مناسبـت مطـالبی را در جـمع شمـا معتکفین عزیز از طلاب […]

مکان: مسجد جامع ملااحمد

موضوع:دنیا از دیدگاه امیرمؤمنان(ع)

مناسبت:ولادت امیرمؤمنان(ع) و ایام البیض

 

این روز دارای دو مناسبت مهم است

الف:آغاز ایـام البـیض و شـروع اعتـکاف در مـساجد کـشور

ب:میلاد باسعادت امیرمؤمنان حضرت علی بن ابی طالب (ع)

لازم است در زمینه هر دو مناسبـت مطـالبی را در جـمع شمـا معتکفین عزیز از طلاب محترم حوزه علمیه خوی مطرح کنم

 

موضوع اعتکاف

در ارتباط با اعتکاف چند مطلب را لازم به یادآوری میدانم

الف:فقهای بزرگوار در تعریف اعتکاف می فرمایند:

هُوَ الْلَّبْثُ فِی الْمَسْجِدِ بِقَصْدِ الْعِبادَهِ(۱)

او عبارت است از درنگ کردن در مسجد به قصد عبادت

 

ب:به روزهای ۱۵،۱۴،۱۳ هر ماه را ایّام الْبیض می گویند چون شب هـای این سه روز به علت کامل شدن و درخشندگی ماه روشن و سفید است(۲)

 

ج:اعتکافهای رسولخدا(ص) در مـاه رمضـان بوده بویژه دهه سوم آن از امیرمؤمنان(ع) در حق رسولخدا(ص) نقل شده

فَلَمْ یَزَلْ یَعْتَکـِفُ فـِی الْـعَشْـرِ الْأَواخِرِ حَتّی تَوَفّاهُ اللهِ تَعالی(۳)

 

د: سنت در میان متشرعین اعتکاف ماه رجب است یـعنی ایـام البیض مستند آن چند روایت است

رسولخدا(ص) نقل شده فرمود:

هر کس سه روز از وسط ماه رجب (ایـام البیض) را روزه بـدارد و در شبهایـش به نماز شب قـیام کند از دنیا رحلت نمی کند مگر با توبه نصـوح(۴)

 

ه:بر اساس مفـاد روایـات و فتـاوای فـقهاء اعتـکاف بایـد در مـساجد جامع شهرها باشد بعضی از فقهاء در مساجد غیر جامع نیز رجاءً جـایز می داننـد(۵)

 

میلاد امیرمؤمنان(ع)

در این زمینه با در نظر گرفتن تناسب جلسه دیدگاه امیرمؤمنان(ع)را در ارتباط با دنیا در نهج البلاغه مورد یادآوری قـرار می دهـم همه میدانیم که نهج البلاغه از سه بخش تشکیل شده:

الف:خطبه های امیرمؤمنان(ع) که حدود ۲۴۱ خطبه است

ب:نامه های امیرمؤمنان(ع) که حدود ۷۹ نامه است

ج:حکمت ها و کلمات قصار ایشان که حدود ۴۸۰ حکمت میباشد

 

لازم به یادآوری است که تقریبا تمامی خطبه ها ،نامه ها و کلمات قصار امیرمؤمنان(ع) مربوط به دوران حکومت کوتاه مدت ۴ سال و چنـد مـاه آن بزرگـوار می بـاشـد

 

نامه به عثمان بن حنیف انصاری:

نامه ۴۵ نهج البلاغه خطاب به عثمان بن حنیـف انصـاری اسـت که فرماندارامیرمؤمنان(ع) در شهر بصره بود و به آن بزرگوار گزارش شده بود که عثمان بن حنیف در مهمانی یکی از ثروتمندان بـصره شرکت کرده و تمام مهمانان از ثروتمندان آن شهر بوده‌اند و هیچ فقیری در آن حضور نداشته،نامه ای به او نوشت و به او تـذکر داد

در ابتدای نامه چنین می نویسد:

أَمَّا بَعْدُ یَا ابْنَ حُنَیْفٍ فَقَدْ بَلَغَنِی أَنَّ رَجُلًا        

اما بعد ای پسر حنیف به من خبر رسیده که مردی

مِنْ فِتْیـَهِ أَهْـلِ الْبَصـْرَهِ دَعَاکَ إِلَـى مَأْدَبَـهٍ 

از سخاوتمندان اهل بصره تو را به یک میهمانی دعوت کرده

فَأَسْرَعْـتَ إِلَـیْـهَا تُسْتَطَابُ لَکَ الْأَلْوَانُ           

تو نیز به سوی آن شتافته و برایت برگزیده شده غذاها آورده شده

وَ تُـنـْقـَلُ عَـلَـیْـکَ الـْجِـفَـانُ                                

و کاسه های بزرگ به پیش تو گذاشته شده است

وَ مَا ظَنَنْتُ أَنَّکَ تُجِیبُ إِلَى طَعَامِ قَوْمٍ          

و گمان نمیکردم که تو به غذای قومی بروی

عَائـِلُـهـُمْ مـَجْـفُوٌّ وَ غَنِیُّـهـُمْ مَـدْعُـوٌّ …        

که فقیرشان کنار زده شده و توانگرشان دعوت شده است

أَلَا وَ إِنَّ لِکُلِّ مَأْمُومٍ إِمَاماً یَقْتَدِی بِهِ    

بدان هر مأمومی امامی دارد که به او اقتدا می کند

وَ یَـسْـتـَـضـِی‏ءُ بِــنُـورِ عِــلـْمـِهِ                             

و از نور علم او راه خود را روشن میدارد

أَلَا وَ إِنَّ إِمَامَکُمْ قَدِ اکْتَفَى مِنْ دُنْیَاهُ   

و بدانید امام شما شما از دنیای خود

بِطِمْرَیْهِ وَ مِنْ طُعْمِهِ بِقُرْصَیْهِ                

به دو تکه لباس کهنه و از خوراک آن به دو قرص نان اکتفا کرده است

أَلَا وَ إِنَّـکُـمْ لَا تَـقْـدِرُونَ عَـلـَى ذَلِـکَ                     

البته شما قدرت چنین کاری را ندارید

وَ لَکِنْ أَعِینُونِی بِوَرَعٍ وَ اجْتِهَادٍ وَ عِفَّهٍ وَ سَدَادٍ

ولی با پرهیز و کوشش و عفت و درستی مرا یاری کنید

فَـوَاللَّهِ مَا کَـنـَزْتُ مِـنْ دُنْیَاکُـمْ تِـبـْراً                     

چون به خدا قسم از دنیای شما طلایی ذخیره نکرده ام

وَ لَا ادَّخَرْتُ مِنْ غَنَائِمِهَا وَفْراً   

و از غنیمت های آن مالی پس انداز نکرده ام

وَ لَا أَعْدَدْتُ لِبَالِی ثَوْبِی طِمْراً

و در عوض لباس کهنه ام لباس دیگری آماده نساخته ام

وَ لَا حُزْتُ مِنْ أَرْضِهَا شِبْراً                    

و از زمین آن یک وجب حیازت نکرده ام

 

و در بخش دیگر این نامه امیرمؤمنان(ع) دنیا را مورد خطاب قرار داده چنین می فرمایـد:

إِلَیْکِ عَنِّی یَا دُنْیَا فَحَبْلُکِ عَلَى غَارِبِکِ          

ای دنیا از من دور شو در حالی که افسارت بر شانه ات است

قَدِ انْسَلَلْتُ مِنْ‏ مَخَالِبِکِ وَ أَفْلَتُّ مِنْ حَبَائِلِکِ

من از چنگال تو در گریخته و از دام تو نجات پیدا کرده ام

وَ اجْتَنَبْتُ الذَّهَابَ فِی مَدَاحِضِکِ     

و از رفتن به راه های لغزنده تو اجتناب ورزیده ام

أَیْنَ الْقُرُونُ الَّذِینَ غَرَرْتِهِمْ بِمَدَاعِبِکِ           

کجایند نسلهایی که با شوخی هایت آنها را فریفتی؟

أَیْنَ الْأُمَمُ الَّذِینَ فَتـَنْتـِهِمْ بِـزَخَارِفـِکِ          

کجایند امت هایی که با زینت هایت را گمراهشان کردی؟

هَا هُمْ رَهَائِنُ الْقُبُورِ وَ مَضَامِیـنُ الـلُّـحـُودِ   

بلی آنها در گرو قبرهایند و در میان لحدها

وَ اللَّهِ لَوْ کُنْتِ شَخْصاً مَرْئِیّاً وَ قَالَباً حِسِّیّاً           

به خدا اگر شخصی قابل رویت و هیکلی محسوس بودی

لَأَقـَمْتُ عَلَیْکِ حُـدُودَ اللَّهِ    

حدود خدا را بر تو جاری میکردم

فِی عِبَادٍ غَرَرْتِهِمْ بِالْأَمَانِـیِّ      

به خاطر بندگانی که آنها را با آرزوها فریفتی

وَ أُمَمٍ أَلْقَیْتِهِمْ فِی الـْمَهَاوِی    

و امتهایی که آنها را در مهلکه ها انداختی

وَ مُلُوکٍ أَسْلَمْتِهِمْ إِلَى التَّلَفِ  

و شاهانی که آنها را به هلاکت سپردی

وَ أَوْرَدْتِـهِـمْ مَـوَارِدَ الْـبَـلَاءِ(۶)          

و آنها را در موارد بلا فرستادی

 

بیوگرافی عثمان بن حنیف

عثمان بن حنیف وهب انصاری اوسی از اصحاب رسولخدا(ص) بـوده و در جنگ احد و جنگهای پس از آن شرکت داشت و از سوی امیـرمؤمـنان(ع) ولایت بصره را به عهده گرفت و در جنگ جمل با درخـواست جمـلی هـا مخالفت نمود و به امیرمؤمنان(ع) پیوست و در این جنگ به شهادت رسید (۷)

 

پی نوشت:

(۱)عروه الوثقی/یزدی ج۳ ص۶۶۷                                      

(۲)پرسمان دانشجویی                                   

(۳)جامع احادیث الشیعه ج۱۱ص۷۶۴

(۴)اعتکاف تطهیر صحیفه اعمال ص۲۹                                                                                 

(۵)تهذیب الاحکام/شیخ طوسی ج۴ص۷۵۰

(۶)نامه ۴۵ نهج البلاغه                                                                                                                       

(۷)الاعلام /زرکلی چاپ اول ۶۲۵

پر بازدیدترین ها

بیشتر