یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۳/۲۲) فواید وجودی امام غایب

  مکان: امام زاده سید بهلول خوی موضوع:فواید وجودی امام غایب مناسبت: نیمه شعبان سال ۱۴۳۵ ق   عَنْ عَلِیِّ بْنِ الحُسَین (ع) : مَنْ ثَبَتَ عَلی وِلایَتِنا فِی غَیبَهِ قائـِمِنا اَعـطاهُ اللهُ اَجـرَ اَلـفَ شَـهـیدٍ مِـثـلَ شُـهــَداءِ بَــدْرٍ و اُحـُدٍ(۱) کسی که در زمان غیبت قائم ما بر ولایت ما امامـان ثابـت‌قدم بـماند، خدا […]

 

مکان: امام زاده سید بهلول خوی

موضوع:فواید وجودی امام غایب

مناسبت: نیمه شعبان سال ۱۴۳۵ ق

 

عَنْ عَلِیِّ بْنِ الحُسَین (ع) :

مَنْ ثَبَتَ عَلی وِلایَتِنا فِی غَیبَهِ قائـِمِنا اَعـطاهُ اللهُ اَجـرَ اَلـفَ شَـهـیدٍ مِـثـلَ شُـهــَداءِ بَــدْرٍ و اُحـُدٍ(۱)

کسی که در زمان غیبت قائم ما بر ولایت ما امامـان ثابـت‌قدم بـماند، خدا پاداش هزار شهید از شهیدان جنگ بدر و احد را به او می‌دهد.

 

مقدمه:

در ارتباط با امام عصر عج موضوعات متعددی جهت بحث وبررسی وجود دارد و همه آنها مهم اسـت بویـژه در عصـر مـا که حـملات ،توطئه های استکباردر زمینه اعتقـادات اسلامی بویژه موضـوع امامت سرعت گرفته است .به دلیل محدودیـت فرصت جـهت پاسخـگویی به چند پرسـش و شبـهه عـناوینـی را به ترتـیب زیر مطـرح می کـنم

 

الف:فواید وجود امام غایب

از جمله موضوعاتی که در زمینه امام عصر عج مطرح بوده این است که وجود امام غایب چه فوایدی میتـواند برای جامعـه داشته باشـد ؟

 

جواب:

با توجه به اینکه این قبیل پرسشها حتـی در دوران خـود ائمه(نیز وجود داشته لذا پاسخهای لازم را آن بزرگواران مطرح فرموده اند چـند مـورد را یـادآوری مـی کنیـم

 

مطالب خود را در دو بخش مطرح میکنم:

بخش اول:یادآوری چند نکته اساسی

نکته اول:

 امام از جامعه و مسئولیـتهایی کـه بعنـوان زعیـم جـامعه و نماینده الهی بر عهـده دارد غایب نیسـت بلکه ما انسانـهای گنهکار در اثر اعمال سوء خود از آن حضرت غایب هستیم و توان و شایـستگی مشاهـده وجود نورانـی او را نـداریم.

 

نکته دوم:

غیبت به معـنای عدم ظـهور است نـه عـدم حضور چون ادلّه متعددی داریم که امـام همـیشه در بطـن جامـعه و در حـوزه امامت خویش که تمامی کره زمین است حضور دارد و اعمـال ما به محضر وی عرضه می شود اگر کـار خـوبی داشـته باشـیم خوشحال ولی اگر عملکرد بدی داشته باشیم غمگین می گردد

 

نکته سوم:

تمامی کارهای خداوند از روی حکمت و مصلحت است ، خدا اراده کرده است روزگـاری در تـمام کره زمین حکومـت عـدل جهـانی مستـقر گـردد.

وَ نُـریدُ أنَّ نَـمـُنَّ عَلـَی الَّذینَ اُسْتِضْعِفُـوا فِـی الْأرْضِ وَ نـَجْعَلَهُمْ أئِمَهً وَ نـَجْعَلَهُمُ الْوارِثینَ (۲)

لکن به وجود آمدن چنین حکومتی شرایط متعدد سیاسی، اجتماعی و فرهنگی لازم دارد که اکنون فراهم نیـست تا حکومت موعود با رهبری امام عصر (عـج) مسـتقر گـردد

 

نکته چهارم:

اگرچه خود امام (عج) ظهور ندارد اما نمایندگان او که دارای شرایط و صفات خاصی هـستند از ناحـیه آن بزرگـوار در هـر عصری برای مدیریـت جامعه تعیین شده انـد و ظهـور دارنـدبطوریکه از خـود آن بـزرگوار وارد شده اسـت می فـرمـاید:

وَ اَمَا الْـحَـوادِثُ الْـواقِعَهُ فَـارْجِـعُوا فیـها إِلـی رُواتِ أحادیــثـِنا فَـإنَّـهُمْ حـُجَّـتـی عَلَیْکُـمْ وَ أنَا حـُجّـَهُ اللهِ(۳)

 

 

بخش دوم:پاسخهای ائمه (ع) از پرسش مذکور

 اینکه امام غیر ظاهر در جامعه وجودش چه فوائدی دارد در احـادیث متعـدد مورد تـذکر قرار گـرفته است چند روایت را بعنوان نمونه اشـاره می کنـیم:

الف: سلیمان اَعْمَشْ می گوید : به امام صادق (ع) عرض کردم:

فَکَیْفَ یُنـْتَفـَعُ النّاسُ بِالْـحُـجـّـَهِ الْغائـِبِ الْـمَـسْتـُورِ ؟

قالَ: کَـما یُنْتَفَعُونَ بِالشَّمْسِ اِذا سَتـَرَها اَلسَّحابُ (۴)

مردم از وجود حجت غایب مستور چگونه بهره منـد می شـوند ؟فـرمـود :آن طور که از خورشید بهره مند می شوند هنگامی که ابر آنرا می پوشاند

 

ب:رسـولـخـدا (ص) در جـواب کـسی کـه از اثـر وجودی امام (ع) درزمان غیبت پرسید ؟فرمود :

ائ وَالَّذی بَعْثَنِی بِالنُّبُوَهِ إنَهُمْ یَسْتَضیؤُونَ بِنُورِ وِلایَتِهِ فِی غَیْبَتِهِ کَانْتِفاعِ النّاسِ بِالشَّمْسِ وَ إِنْ جَلّـَلَـها اَلسَّحابُ (۵)

آری سوگند به خدایی که مرا به پیامبری برانگیخته است ، مردم ازنور ولایتی (رهبری تکوینی) او در دوران غیبتش بدان گونه بهره مند می شوند که در هوای ابری از آفتـاب بهـره می بـرند

 

ج: از امام زین العابدین (ع) نقل شده است فرمود :

نـَحْنُ اَئـِمَّـهُ الْـمُسْلـِمـینَ      

ما ائمه مسلمانان هستیم

وَ حُجَجُ اللهِ عَلَی الْعالَمینَ       

و حجت خدا بر عالمیان هستیم

وَ سادَهُ الْـمُـؤْمِـنیـنَ…           

و بزرگان مؤمنین هستیم

وَ نـَحْنُ اَمانٌ لِاَهْـلِ الْاَرْضِ…

و ما موجب آرامش و امنیت مردم زمین هستیم

وَ نَحْنُ الَّذینَ بِنا یُمْسِکُ اللهُ السَّماءَ اَنْ تَقَعَ عَلَی الْاَرْضِ…

   و ما کسانی هستیم که به برکت وجـود ما آسمانها استقرار پیـدا کـرده

وَ بِنا یُمْسِکُ الْاَرْضَ اَنْ تَـمیدَ بِاَهْلِها

و بخاطر ما زمیـن برای اهـلش آرامـش پیدا کرده

وَ بِـنـا یُـنْـزِلُ الْـغَـیْـثَ                     

و نزول باران به برکت وجود ماست

وَ بِنا یـُنـْـشِـرُ الـرَّحْـمـَهَ                   

و گسترش رحمت خدا به خاطر ماست

وَ بِنا یـُخْـرِجُ بَرَکاتِ الْاَرْضِ  

و توسعه برکات زمین به برکت وجود ماست

وَ لَوْ لا ما فِی الْاَرْضِ مِنّا لَساخَتْ بِاَهْلِها(۶)

اگر یکی از ما در کره زمین نباشد اهل خود را به کام خود می کشد.

 

ب:دیدگاه اهل سنت در ارتباط با مهدویت

از جمله سوالاتی که نوعاً در جامعه مطرح می شود این است که دیدگاه برادران اهل سنت در موضوع مهدویت چیست؟

 

جواب:

پرداختن به این موضع به صورت مفصل فرصت دیگری لازم است لکن در این جلسه این مقدار مـطرح می شـود کـه تعـداد زیـادی از محدثان و دانشمندان بنام و برجسته اهل سنّت در ارتباط با موضوع مهدویت یا کتاب مسـتقلی نوشـته اند و یا اینـکه درضمـن مبـاحث خـود احادیـث مهـدویت را مـطرح ساخـته اند از آنجـمله هـستنـد:

۱- صنعانی                    ( م ۲۱۱.ق)

۲- ابن ابی شیبه          ( م ۲۳۵.ق)

۳- احمد ابن حنبل     ( م ۲۴۱ .ق )

۴- ابن ماجه                ( م ۲۷۳.ق)

۵- ابی داوود               ( م ۲۷۵.ق)

۶- ترمذی                   ۲۹۷.ق)

۷- مقدسی                   ۳۵۵.ق)

۸- طبرانی                   ۳۶۰ .ق)

۹- حاکم نیشابوری      ۴۰۵.ق)

۱۰- ابن اثیر                ( م ۶۰۶ .ق)

۱۱- سبط جوزی         ( م ۶۵۴.ق)

۱۲- ابن تیمیه              ( م ۷۲۸ .ق)

۱۳- ابن کثیر دمشقی (م ۷۷۴.ق)

۱۴- جلال الدین سیوطی (م ۹۱۱.ق)

۱۵- ابن حجر هیتمی ( م ۹۷۴.ق)

۱۶- متّقی هندی         ( م ۹۷۵ .ق) (۷)

 

ج:آسیب های مهدویت

از جمله موضوعاتی که در زمینه بحث مهدویت مطـرح می شـود و نوعاً دشمنان شیعه بعنوان شبهه مطرح می سازند برخی از آسیبهایی هسـتنـد که بـویـژه در مـیان عـوام النّـاس وجـود دارد از قبـیل :

۱- برداشت غلط از انتظار

بعضی گمان می کنند چون اصلاح جهان از فساد و آلودگـی بوسیله امام عصر (عج) خواهد بود ؛ ما در قبال ناهنجاریها و ستمها مسئولیتی نداریم. لذا نه تنها نباید دست به اصلاح بزنیم ، بلکه باید در گسـترش ستم و بی عدالتی تلاش کنیم تا امام زمان عج زودتر تشریف بیاورند.

 

در پاسخ باید گفت :

در روایات مربوط انتظار الفرج برای منتظران ، وظایفی را شمرده که با دیدگاه مذکور در تضاد می باشد ؛ از قـبیل:

۱-وجوب اطاعت از امام (عج)

… شخصی از امام حسین (ع) پرسید :

یَابْنَ رَسُولِ الله (ص) ما مَعْرِفَهُ الله ؟

امام (ع) در پاسخ فرمود :

مَعْرِفَهُ اَهْلِ کُلِّ زَمانٍ اِمامَهُمُ الَّذی یـَجِـبُ عَلَیـْهِمْ طاعَـتُـهُ(۸)

 

۲- اصلاح کردن خود از آلودگیها و گناهان

امام صادق (ع) فرمود :

مَنْ سَرَّهُ اَنْ یَـکُونَ مِنْ اَصْحابِ الْقائِمِ فَـلْـیَنْتَظِرْ وَ الْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحاسِنِ الْاَخْلاق وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ (۹)

 

۳- تمسّک به ولایت اهل بیت (ع)

از جمله وظایف منتظران عصر غـیبت تمسّک بر ولایت اهل بیت (ع) است.

امام زین العابدین (ع) می فرمایند :

مَنْ ثَبَتَ عَلی وِلایَتِنا فِی غَیْبَهِ قائِمِنا اَعْطاهُ اللهُ اَجـْـرَ اَلْـفَ شَـهیـدٍ مِثـْلَ شُهـَداءِ بَــدْرٍ وَ اُحُـدٍ(۱۰)

 

۴- تلاش در اصلاح جامعه

یکی دیگر از وظایف مهم منتظران عصر غیبت اصلاح کردن جـامعـه با استـفاده از ابـزار و روشـهای متعـدد اسـت از قـبیل:

الف : امر به معروف و نهی از منکر کردن

امام باقر(علیه السلام) فرمود:

اَلْمَهدی وَ اصْحابُهُ… یأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ ینْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ( ۱۱ )

مهدی عج و یاران او… امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند.

 

ب :سود رساندن به نیازمندان جامعه

امام محمد باقر (ع) در بیان وظایف شیعیان در دوران غیبت فرمود :

لِیُـعِنْ قَـوِیُّکُـمْ ضَعیفَکُـمْ وَ الْیَـعْطـِفْ غَنِـیُّکُـمْ عَلـی فَقیرُکُـمْ(۱۲)

 

پی نوشت:

(۱)بحار الانوار / مجلسی ج ۵۲ ص ۱۲۵

(۲)سوره قصص آیه شریفه ۵

(۳)کمال الدین / صدوق ج۲ ص ۴۸۲                 

(۴) بحار الانوار / علامه مجلسی ج۵۲ ص ۹۲             

(۵) الزام الناصب / الیزدی الحائری ص ۶۲ و ۹۲

(۶) بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۲۳ ص ۶

(۷) بررسی تطبیقی مهدویت / دکتر مهدی اکبرنژاد ص ۳۳

(۸) بحارالانوار /مجلسی ج ۵ ص ۳۱۲

(۹) بحارالانوار/مجلسی ج ۵۲ ص ۱۴۰              

(۱۰) کمال الدین/صدوق ج ۱ باب ۳۳ ح ۵   

(۱۱) بحارالانوار، ج ۵۱، ص ۴۷٫      

(۱۲)بشاره المصطفی/طبری ص ۱۱۳

پر بازدیدترین ها

بیشتر