شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۴/۱۰) ضرورت کنترل زبان(روز دوم ماه مبارک رمضان)

جلسه (دوم): احکام:   مسئله(۱): اگر موقعی مشغول خوردن اسـت بفـهمد صـبح شـده باید لقمه را از دهان بیرون آورد و اگر عمداً فرو برد روزه اش بـاطـل مـی شــود و کـفـاره هـم بـر او واجـب مـی شـود(۱)   مسئله (۲): احتیاط واجب آن است که روزه دار از اسـتعـمال آمـپـولی که به جای غذا […]

جلسه (دوم):

احکام:

 

مسئله(۱):

اگر موقعی مشغول خوردن اسـت بفـهمد صـبح شـده باید لقمه را از دهان بیرون آورد و اگر عمداً فرو برد روزه اش بـاطـل مـی شــود و کـفـاره هـم بـر او واجـب مـی شـود(۱)

 

مسئله (۲):

احتیاط واجب آن است که روزه دار از اسـتعـمال آمـپـولی که به جای غذا به کار می رود خودداری کند ولی تـزریق آمپـولی که عضو را بی حس کند یا به جای دوا استعمال شود اشکال ندارد.(۲)

 

مسئله(۳):

اگر روزه دار چیـزی را که لای دنـدان مـانده است عمداً فرو ببرد روزه اش باطل می شود.(۳)

 

مسئله(۴):

اگر روزه دار سهواً چیزی بخورد یا بیاشامد روزه اش باطـل نـمی شـود(۴)

 

۳-دعای ابوحمزه ثمالی

این دعا در سحرگـاهـان مـاه رمـضـان خـوانده مـی شـود از مـحتـوای بسیار بلندی برخوردار است که اگـر کـسی انـدک آمـادگـی روحـی داشته باشد و با توجه این دعـا را بـخوانـد به یقـین در عـمق وجـودش نورانیت خاصی وارد می شود و در دل و جانش انقلابی ایجاد می کند.

دعای ابوحمزه ثمالی علاوه بر آنکه یک دوره درس خداشناسی را در بردارد راه و رسم زندگی و طـریق انابه و توبه و بازگشت به پروردگار را می آمـوزد (۵)

 

دعا چنین آغاز می شود:

اِلهی لا تُؤَدِّبْنی بِعُقوُبَتِکَ وَلا تَمْکُرْ بی فی حیلَتِکَ مِنْ اَینَ لِی الْخَیرُ یا رَبِّ(۶)

 

ضرورت مراقبت از زبان

از جمله کارهایی که در ماه رمضان ضرورت دارد روزه داران عزیز مورد توجه جدی قرار بدهند کنترل زبان است چون در صورت عدم کنترل همین زبان کوچک میتواند تمامی اعمال انسان را نابود سازد.

 

امام باقر(ع) می فرماید:

یا مُبْتَغِیَ الْعِلْمِ اِنَّ هذا الِّسانَ مفتاحُ خَیرٍ و مفتاحُ شَرٍّ فَاخْتِمْ علی لِسانِکَ کـما تـَخْتِـمُ عَلـی ذَهَبـِکَ وَ وَرِقِـکَ(۷)

ای طالب دانش این زبان کلید خیرات و شرور است بنابراین آن را حفظ کن همان گونه که از طلا و نقره ات محافظت می کنی

 

توضیح:

با توجه به مفاد روایت لازم است اشاره ای کـوتـاه به شـباهت هـای زبان با طلا و نقره داشته باشیم تا حکمت فرمایش امام روشن گردد.

۱-معمولا دزدان اجناس مادّی ،بیشتر سراغ طلا و نقره می روند تا اجناس دیگر .شیطان و هواهای نفسانی که دزدان کالاهای معنوی انسان هستند بیشتر به سراغ زبان می روند تا چیزهای دیگر،چون بسیاری از گناهـان کبیره بوسیله زبان محقق می شوند.بعضی از محققان ۳۰ گناه شمرده اند که همه گناه کبیره هستند و توسط زبان صورت می گیرد.

 

۲-درهم و دینار مدام در اخـتـیارانـسان است در حـالی کـه بـقـیه امـوال و دارایـی انسـان چنـین نیـستـند.زبـان نیـز چـنیـن اسـت مستمراً در اخـتیار و همـراه انسـان اسـت در صـورتی کـه سایر ابزار گناه چنین حالتی ندارند مانند شراب،قمار ،مواد مخدر و…

 

۳-بیش از همه چیز در طلا و نقره تقلب صورت می پذیرد .سخـنان غیرواقعی ،تهمت زدن به دیگران ،چاپلوسی،ادعاهای غلط،فریب کاری،مدح و تمجیدهای بیجا از جمله تقلب های زبان می باشند.

 

ب:نهی از پرحرفی

در روایات اهل بیت(ع) از پرحرفی نهی شده است

 

امام باقر(ع) فرمود:

لاتُکْثِروا الْکَلامَ بِغَیرِ ذِکْرِ اللهِ فَاِنَّ کَثْرَهَ الْکَلامِ بِغَیْرِ ذِکْرِ اللهِ قَسْوُا القَلْبِ اِنَّ أَبـعـَدَ النّاسِ مِـنَ اللهِ الـْقَلـْبُ الْقاسـی(۸)

در غیر ذکر خدا زیاد سخن نگویید که پرگویی در غیر ذکر خدا موجب قساوت قلب می شود و قلب مبتلا به قساوت دورتـرین مـردم از رحـمت خـداوند اسـت.

 

توضیح:

قلب بسیاری از انسانـها در مقابل حوادث و اتفاقات مختلف حساس است و از خود عکس العمل نـشان می دهـد.وقـتی یتـیمـی را مـی بیـند ،آه مظـلومـی را میشنود،استمداد نیازمندی را مـشاهده می کند،در مـقابل شـخص بیـماری قرار می گیرد یا با افراد مصیبت دیده مواجه می شود قلب و روحش تکان میخورد و انعطاف نشان می دهد چنین انسـانهایی رقیق القلب هسـتند نـه قـسی القلـب

●در مقابل برخی از اشخاص در برابر هیچکدام از حوادث و اتفـاقات مـذکور از خـود انـعـطافی نشـان نمی دهـنـد.

●اگر صدها نفر در بمباران شیمیایی حلبچه کشته شوند بر اینان مهم نیست اگر بوسیله بمب اتمی شهرهای هیروشیما و ناکازاکی را با خاک یکسان کنند و تمام آثار حیات و زندگی را نابـود کـنند ذره ای رقـت قـلـب از خــود بــروز نـمـی دهـنـد چـنـین مـوجـوداتـی قـسـاوت قــلـب دارنـد

 

ج:عوامل قساوت قلب

در منابع حدیثی علل و عوامل متعددی برای قساوت قلب بیان شده است چند مورد را بعنوان نمونه مطرح میـکـنیم:

۱-پرحرفی که توضیح داده شد

۲-زیـادی گـنـاه و آلـودگـی

 

رسولخدا(ص) فرمود:

و ما قَـسَـتِ الـْقـُلـوبُ اِلّا لِـکَـثْـرَهِ الـذُّنُــوبِ(۹)

قلبها به قساوت مبتلا نمی گردد مگر بخاطر زیاد شدن گناهان

 

۳-گوش دادن به آهنگها و صداهای لهوی و شهوت انگیز

۴-شکار کردن به قصد تفریح و خوشگذرانی(نه امرار معاش)

۵-وابستگی به پادشاهان ستمگر

 

رسولخدا(ص) فرمود:

ثَلاثَهٌ یُـقَسّینَ الْقـَلبَ اِسْــتِماعُ الــْلـَّهـْوِ وَ طَلَبُ الصَّیْدِ وَ اِتـْیـانُ بابُ السُّلْـطانِ(۱۰)

 

پی نوشت:

(۱)رساله توضیح المسائل ۱۰ مرجع مسئله ۱۵۷۴                    

(۲)همان مسئله ۱۵۷۶              

(۳)همان مسئله ۱۵۷۷              

(۴)همان مسئله ۱۵۷۵

(۵)کلیات مفاتیح نوین / مکارم شیرازی ص۶۹۷                                

(۶)مصباح المتهجد /شیخ طوسی ص۵۸۲       

(۷)وسایل الشیعه/حر عاملی ج۸ باب ۱۱۹ ح ۷

(۸)وسایل الشیعه/حر عاملی ج۸ باب ۱۱۹ ح۱۹

(۹)میزان الحکمه / ری شهری ج ۸ ص۳۴۶۱                                                                         

(۱۰)میزان الحکمه / ری شهری ج۸ ص ۳۴۶۱

پر بازدیدترین ها

بیشتر