چهارشنبه ۲۹ دی ۱۴۰۰ - الأربعاء 16 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۳/۰۴/۱۶) ضرورت اجتماعی بودن انسان(روز نهم ماه مبارک رمضان)

جلسه (نهم): احکام: مسئله (۱): اگر بواسطه باد غبار غلیظی پیدا شود و انسان با اینکه متـوجه است مواظبت نکند و به حلق برسد روزه اش باطل می شود(۱)   مسئله(۲): احتیاط واجـب آن اسـت که روزه دار دود سیـگار و تنـباکو و مانند اینها را هم به حلـق نرساند ولی بخار غلیـظ روزه را […]

جلسه (نهم):

احکام:

مسئله (۱):

اگر بواسطه باد غبار غلیظی پیدا شود و انسان با اینکه متـوجه است مواظبت نکند و به حلق برسد روزه اش باطل می شود(۱)

 

مسئله(۲):

احتیاط واجـب آن اسـت که روزه دار دود سیـگار و تنـباکو و مانند اینها را هم به حلـق نرساند ولی بخار غلیـظ روزه را بـاطل نمی کند مگر اینکه در دهان بصورت آب درآید و فرو دهد(۲)

 

مسئله(۳):

اگر روزه دار عمداً تمام سر را در آب فرو برد اگـر چه باقی بدن او از آب بیرون باشد بنابر احتیاط واجب باید قضای آن روزه را بگیرد ولی اگر تمام بـدن را آب بـگیرد و مـقداری از سـر بیرون باشـد روزه باطـل نمی شـود(۳)

 

مسئله(۴):

اگر نصف سر را یک دفعه و نصف دیگر را دفعه دیگر در آب فرو برد روزه اش بـاطل نمی شود(۴)

 

ضرورت اجتماعی بودن انسان:

از ابتدای ظهور دین مقدس اسلام در میان مسلمانان تفـکری بروز پیدا کردمبنی بر اینکه اگر انسان بخواهد مراحل معنوی و عرفانی ورسیدن به مقامات بالا را طی کند باید از اجتماع و مردم دوری گزیند و بصورت فردی و تنهایی زندگی کند و برای اثبات این دیدگاه به روایاتی استناد کرده انـد از قـبـیل:

 

۱-امام صادق(ع) فرمود:

ما یَضُرُّ الْمُؤمِنَ أَنْ یَکـُونَ مُـنْـفَرِداً عَـنِ النّاسِ وَلَـوْ عـَلـی قـُلّـَهِ جَـبـَلٍ فَأَعادَها ثَـلاثَ مَـرّاتٍ(۵)

مؤمن از جدایی مردم زیانی نمی بیند اگر چه بر قله کوهی باشد

 

۲-امام باقر(ع) فرمود:

رسولخدا(ص) می فرماید:

اِنَّ أَعْبَدَ اَوْلیائـی عِـنـْدی رَجُـلٌ خـَفــیفٌ ذُوحَـظٍّ مِنْ صَـلاهٍ أَحْسَنَ عِبادَهَ رَبِّهِ فـی الْغَیْبِ وَ کانَ غامِضاً فـِی النّاسِ جُـعِـلَ رِزْقُهُ کِفافاً فَصَبَر عَلَیْهِ حَتّـی ماتَ فَـقـَلَّ تُـراثُهُ وَ قَـلَّتْ بَـواکیهِ(۶)

عبادت گرترین دوستان من پیش مـن بـنده سبکـباری اسـت که از نمـازش بهـره بـرد و پروردگارش را در نهان نیکو عبادت کند و در میان مردم ناشناخته باشد و بر روزی اش که به اندازه نیازش است شکیبایی کند تا بمیرد و میراث و گریه کننده اش اندک باشد

 

در مقابل آیات و روایات متعددی دلالت بر ضرورت اجتماعی بودن انسان دلالـت دارنـد بـعـنوان نمـونه مـواردی را یـادآوری می کنـیم

۱-خداوند می فرماید:

وَأَلَّـفَ بَـیْـنَ قُـلـُوبِـهِمْ لَــوْ أَنـفَـقْـتَ مَا فِـی الأَرْضِ جَـمِیعًا مَّا أَلَّـفـْتَ بَـیْـنَ قُـلُـوبـِهِمْ(۷)

و دلهای مؤمنان را به هم الفت داد تو اگر هر آنچه را که در زمین است هزینه می کردی نمی توانستی دلها شان را به هم الفت دهـی

 

۲-در سوره آل عمران می فرماید:

وَلاَ تَکُونُواْ کَالَّذِینَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِـن بَـعـْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَیِّنَاتُ وَأُوْلَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ(۸)

همچون کسانی نباشید که با آنکه دلایل روشن در اختیار داشتند پراکنده شدند و با یکدیگر اختلاف کردند آنان عذابی دردناک خواهنـد داشـت

 

۳-از رسولخدا(ص) نقل شده فرمود:

اَلْـمُؤْمِنُ آلِفٌ مَألُوفٌ وَلاخَیْرَ فیمَنْ لایَأْلِفُ وَلا یُؤْلَفُ(۹)

مؤمن با دیگران انس می گـیرد و دیگـران با او انس می گـیرنـد و در کـسی که با دیگران انـس نـگیـرد و دیـگـران بـا او انـس نـگـیرنـد خـیـری نیـست

 

۴-باز از آن حضرت نقل شده:

مَنْ فارَقَ الْـجَـماعَـهَ ماتَ مـیـتـَهً جاهِـلـیَّـهً(۱۰)

هر کس از جامعه جدا شود با مرگ جاهلی از دنیـا می رود

 

۵-همچنین روایات متعددی از رسولخدا(ص) و ائمه هدی داریـم در موضوعات:

استحباب دید و بازدید با برادران دینی

استحباب عیادت از بیماران

حضور در تشییع جنازه برادران دینی

اصلاح اختلافات برادران دینی

امر به معروف و نهی از منکر در جامعه

استحباب صله ارحام

سفارش به حضور در نمازهای جمعه و جماعات

توصیه به مشاوره با دیگران

توصیه به حل مشکلات مردم

سفارش به یاری رساندن به مظلوم

توصیه به مدارا کردن با مردم

توصیه به رفع نیاز نیازمندان جامعه

استحباب پذیرفتن دعوت مؤمن

 

تمامی این دستورات در واقع دستور بر اجتماعی بودن مسلمانان است که با انزوا و گوشه گـیری تـضاد دارد

 

پی نوشت:

(۱)رساله توضیح المسائل ۱۰ مرجع مسئله ۱۶۰۴                    

(۲)همان مسئله ۱۶۰۵              

(۳)همان مسئله ۱۶۰۸                          

(۴)همان مسئله ۱۶۰۹

(۵)التحصین / ابن فهد حلی ص۲۵                                                                                       

(۶)الاخلاق/سید عبدالله شبر ص۱۲۱

(۷)سوره انفال آیه ۶۳                                                

(۸)سوره آل عمران آیه ۱۰۵                          

(۹)الاخلاق/سید عبدالله شبر ص۱۲۰

(۱۰)بحار الانوار ج۲۹ ص۳۳۱