دوشنبه ۲۷ دی ۱۴۰۰ - الإثنين 14 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۳/۰۴/۲۰) خطبه های نماز جمعه – ۲۰ تیر ۱۳۹۳

خطبه(اول): موضوع:الف: تقوی سپری است در برابر آفت ها             عن علیٍّ(ع): اِنَّ التَّقْوی فِی الْیَوْمِ الْحِرْزُ وَالـْجُنَّهُ وَ فی غَدٍ اَلطَّریقُ اِلـَی الْـجَـنَّـهِ مَــسْلـَکـُها واضـِـحٌ وَ سالـِکُـها رابـِـحٌ(۱) براستی تقوا در امروز حرز و سپری است از آفتهای دنیوی و در فردای قـیامـت راهی است بسوی بهشت راه سلوک آن (یا طریق بهشت)آشکار و […]

خطبه(اول):

موضوع:الف: تقوی سپری است در برابر آفت ها

           

عن علیٍّ(ع):

اِنَّ التَّقْوی فِی الْیَوْمِ الْحِرْزُ وَالـْجُنَّهُ وَ فی غَدٍ اَلطَّریقُ اِلـَی الْـجَـنَّـهِ مَــسْلـَکـُها واضـِـحٌ وَ سالـِکُـها رابـِـحٌ(۱)

براستی تقوا در امروز حرز و سپری است از آفتهای دنیوی و در فردای قـیامـت راهی است بسوی بهشت راه سلوک آن (یا طریق بهشت)آشکار و رونده آن سودمند است

 

ب:دعای ۴۴ صحیفه سجادیه

میتوان گفت صحیفه سجادیه امام زین العابدین(ع) قانون اساسی یک حکومت گسترده و فراگیر اسلامی است کـه در اوج غـربت اسلام و مسلمانان ارائه شده است .برای ترسـیم نهایت مـظلومیت اهل بیت(ع) در عصر امام زین العابـدین(ع) این روایت کفایت میکند کـه مرحـوم کلینـی از آنـحضـرت نـقل کـرده فرمـود:

ما نـَدْری کَیْفَ نَــصْـنَـعُ بِالنـّاسِ اِنْ حَـدَّثْـناهُـمْ بِـما سَمِعْنا مِنْ رَسُـولِ اللهِ ضـَحِکـُوا و َاِنْ سَکَتْنا لـَمْ یَـسَعْنا(۲)

ما نـمی دانیـم با مـردم چگـونه رفـتار کنیـم اگـر آنـچه را از رسـولخدا(ص) شنیده ایم بازگو کنیم می خندند و اگر ساکت باشیم وظیفه انجام نـداده ایم

دعای ۴۴ صحیفه مربوط به حلول مـاه رمضان است (کانَ مِنْ دُعائِهِ (ع) اِذا دَخَلَ شَهْرُ رَمَضانَ) یکی از درسهای بزرگ این دعا آموزش ادب حرف زدن و درخواست از محضر خداوند است .دعـا دارای بخـشـهای مختلـف اسـت بعضـی از آنـهـا را ترجـمـه می کـنیـم

 

۱-حمد و ستایش خداوند

دعا را با کلمه (الحمد لله) شروع نـموده و علل ستایش را چنین بیان می فرمایند:

۱-هدایت کردن ما به حمد و ستایش خود              

هَـدانا لِـحَـمْـدِهِ

۲-برگزیدن ما به دین خود                                       

حـَبانـا بِـدیـنـه

۳-قرار دادن ما در مسیر احسان خویش                    

سَبَّلَنا فی سُبُلِ اِحْسانِهِِ

۴-قرار دادن رمضان یکی از راههای احسان 

جَعَلَ مِنْ تِلْکَ السُّبُلِ شَهْرَهُ رَمَضان

 

۲-بیان ویژگیهای ماه رمضان

در بخش دوم دعا امام (ع) به بیان ویژگیها و فـضـایـل مـاه رمـضـان پـرداختـه اسـت

۱-رمضان ماه روزه است                    

شَـهـْـرُ الـصِّیامِ

۲-ماه دین اسلام است                       

وَ شَهْرُ الْاِسْلامِ

۳-ماه پاکیزگی است                          

وَ شَـهْرُ الـطَّـهُورِ

۴-ماه پاکسازی روان است                

وَ شَهْرُ التَّمْحیصِ

۵-ماه قیام برای عبادت است             

وَ شَـهـْرُ الْـقِیامِ

۶-قـرآن در ایـن مـاه رمـضـان نـازل شـده اسـت                       

اَلَّذی اُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآن هُدیً لِنّاسِ

۷-فضیلت این ماه را نسبت به سایر ماهها آشکار ساخته        

أبانَ فَضـیلَـتَهُ عَـلـی سایِـرِ الـشُّـهـُورِِ

 

از طریق:

۱-قرار دادن احترامات فراوان         

جَعَلَ لَهُ مِنَ الْحُرُماتِ الـْمَوْفُورَهِ

۲-قـرار دادن فـضـایل آشـکار         

وَ الـْفَــضـایِـــلِ الـْمـَـشـْـهُــورَهِ

۳-حرام ساختن حلالهای ماهـهای دیـگر    

فَـحَرَّمَ فـیهِ ما اَحَـلَّ فـی غَـیْـرِهِ اِعْظاماً

۴-ممنوع ساختن خوردنیها و آشامیدنیها      

وَ حَجَرَ فیهِ الْمَطاعِمَ وَ الْـمَشارِبَ اِکْراماً

۵-قرار دادن شب قدر در ماه رمضان                       

فـَضَـلَّ لَـیْلَـهً واحِـدَهً مِـنْ لَـیالـیهِ عَلـی لَیالی اَلْفِ شَهْرٍ وَ سَـمّا ها لَیْلَهَ الْقَدْرِ

 

۳-درخواست یاری از خدا

امام (ع) در بخش دیگر از دعا عاجزانه از درگاه خداوند درخواست می کند جهت شناخت فضایل رمضان ،توفیق روزه داری و رعایـت حـدود آن او را یـاری رسـاند

۱-توفیق شناخت فضیلت حرمت ماه رمضان             

وَ اَلـْهِمْنا مَعْرِفَهَ فَضْلِهِ وَاِجْلالَ حُرْمَتِهِ

 

۲-توفیق خودداری از ممنوعات رمضان                   

و الـتـَّـحَـفُــظ َمـِمـّا حَـظـَرْتَ فـیـهِ

 

۳-درخواست یاری در روزه داری و نگهداری از گناه و بکارگیری اعضـاء در رضای خـدا

وَ أَعِنّا عَلـی صِیامِهِ بِـکَفِّ الـْجـَوارِحِ عَنْ مَعاصیکَ وَ اسْتِـعْمالِـها فیهِ بـِما یُرْضـیکَ

 

۴-امام(ع) در ادامه نتایج و ثمرات روزه داری توأم با کفّ الجـوارح عن المعاصی و استعمال الجوارح در رضایت خدا را چنین بیان می فرماید:

حَتی لا نُصْغِـیَ بِاَسْـماعِـنا اِلـی لَـغـْـوٍ         

با گوشهای خود به سخن لغو گوش فرا ندهیم

وَ لا نُـسْـرِعَ بِـابْـصـارِنـا اِلـی لـَهْـوٍ 

و با چشمان خود به سوی هیچ لهوی نشتابیم

وَ حَتّی لا نَبْسُطَ اَیْدیَّنا اِلی مَـحْظُورٍ 

و دستهایمان را به سوی هیچ حرامی نـگـشایـیم

وَ لا نـَخْطُوَ بِاَقْـدامِنا اِلـی مـَحْـجـورٍ،       

و قدمهایمان را به سوی هیچ ممنوعی پیش ننهیم

وَ حَتّی لا تَعِیَ بُطُونُنا اِلّا ما اَحْلَلْتَ، 

و تا شکمهایمان جز آنچه تو حلال کردی در خود جای ندهد

و َلا تَـنْطِقَ اَلْسِنَتـُنا اِلّا بـِما مـَثــَّلْتَ

و زبانهایمان جز آنچه را که تو به تمثیل کشیدی گویا نگردد

ثُـمَّ خَلِّص ذلـک کُـلَّـهُ                   

همه این اعمال را خالص گردان

مِنْ رِیـاءِ الـْمُـرائـیـنَ                    

از ریاء ریا کاران

و سُـمـْعَـهِ الـْمُسْمِعینَ(۳)                  

و سمعه سمعه پیشگان

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای جاری هفته

روز شنبه ۲۱ تیرماه

روز جهانی جمعیت(۴)

قیام خونین مسجد گوهر شاد علیه کشف حجاب(۵)

روز عفاف و حجاب(۶)

آغاز جنگ ۳۳ روزه مقاومت اسلامی حزب ا.. علیه رژیم اسرائیل (۸۵ش)(۷)

 

روز یکشنبه ۱۵ رمضان

فرخنده میلاد امام حسن مجتبی (۳ق)(۸)

روز اکرام و آغاز هفته اطعام نیازمندان و اکرام ایتام(۹)

اعزام حضرت مسلم از سوی امام حسین(ع) به کوفه(۱۰)

آغاز عملیات رمضان(۱۳۶۱ش)(۱۱)

 

روز سه شنبه ۱۷ رمضان

معراج رسولخدا(ص) ۶ ماه قبل از هجرت(۱۲)

وقوع جنگ بدر در سال ۲ قمری(۱۳)

 

روز چهارشنبه ۱۸ رمضان

اولین شب قدر(۱۴)

روز بهزیستی و تأمین اجتماعی(۱۵)

 

روز پنجشنبه ۱۹ رمضان

ضربت خوردن حضرت امیرالمؤمنین(ع) در مسجد کوفه(۱۶)

 

ب:روز جهانی جمعیت

حدود ۴۰ سال قبل سازمان ملل برای نخستین بار بـرنامه مدوّنی برای تنظیم خانواده و کنترل جمعیت ارائه نمود در عین بوجود آمـدن پیشرفت هایی لکن اکنون جمعیت کره زمـین بامعـضلات اسـاسی مـواجه است(۱۷) از قبیل:محیط زیست،سقط جنین،ایدز،بارداریهای ناخواسته،تغذیه،مرگ کودکان هنگـام تـولـد،مـرگ زنـان هنـگام زایـمان

موضوع کنترل جمعیت و تنظیم خانـواده در ایـران ۱۳۴۸ به صورت متمرکز شروع و تا سالهای اخیر مراحل مختلفی را پـشت سر گذاشت اکنون مسئولان نظام جمهوری اسلامی ادامه کنترل را به صلاح کشـور نمی داننـد و مضـرات آن را بیـان می کـنند.(۱۸)

 

ج:هفته اکرام و اطعام

مجدداً میلاد امام حسن مجتبی(ع) و آغاز هفته اطـعام نیازمـندان و اکرام ایتام را به عموم نمازگزاران نیکوکار تبریک می گویم.یکی از افتخارات شیعه این اسـت کـه راه و روش نیـکوکـاری و آداب یـاری رسـاندن به دیـگـران و حـمایـت از ایـتام نـیازمـند را از ائـمه خـود یـادگـرفـته انـد.با توجه به اینکه یکی از ویژگیهای برجسته زندگی امـام مجـتبی(ع)بخشندگی و نیکوکاری آن بزرگوار بوده لذا نامگذاری هفته اطعام و اکرام روز میلاد آن بزرگوار و نیمه رمضان قـرار داده شـده چـند روایـت را از آن بزرگـوار در زمیـنه نیـکوکـاری ترجـمه می کنیـم

 

۱-ایثار ویژگی شیعیان علی(ع)

امام مجتبی(ع) فرمود:

شیعهٌ عَلیٍّ هُمُ الَّذینَ یُؤثِرُونَ اِخْوانَـهُمْ عَلی اَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِـهِمْ خَصاصَـهٌ(۱۹)

شیعیان علی کسانی هستند که آنـچه را خـود نیاز دارند به بـرادرانـشـان ایــثـار مـی کـننـد

 

۲-جایگاه نیکوکاران

امام مجتبی(ع) فرمود:

اِذا کانَ یَوْمَ الْقِیامَهِ نادی مُنادٍ اَیُّها النّاسُ مَنْ کانَ لَهُ عَلَی اللهِ أَجْرٌ فَلْیَقُمْ قالَ:فَلا یَقُومُونَ اِلّا اَهْلُ الْـمَعْروفِ(۲۰)

وقتی روز قیامت شود منادی فریاد زند ای مـردم هـر کـس از خـدا پـاداشی طلب کار است برخیزد فرمود:جز اهل معروف یعنی نیکوکاران پیش نیایند

 

۳-آغاز گری در نیکوکاری

امام مجتبی(ع) فرمود:

اَلْمَعْروفُ ما کانَ اِبْتداءً مِنْ غَـیْرِ الْـمَسئَـلَـهِ فَاِنّـَما مَنْ أعْـطَیْـتَهُ بَعْدَ الْـمَسـْئَلَـهِ فَاِنـَّها أَعْـطَـیْتَهُ بِـمـا بَـذَلَ لـَکَ مِنْ ماءِ وَجـْهِـهِ(۲۱)

معروف آن است که بدون درخواست باشد اما آنچه که پس از درخواست به شخص درخواست کننده می دهی در برابر آن آبرویی است که در پیش پای تو ریخته است

 

۴-حمایت فرهنگی یتیم

امام مجتبی(ع) فرمود:

فَضْلُ کَافِلِ یَتِیمِ آلِ مُحَمَّدٍ الْمُنْقَطِعِ عَنْ مَوَالِیهِ النَّاشِبِ فِی رُتْبَهِ الْجَهْلِ یُخْرِجُهُ مِنْ جَهْلِهِ وَ یُوضِحُ لَهُ مَا اشْتَبَهَ عَلَیْهِ عَلَـى فَضـْلِ کَافِلِ یَتِیـمٍ یُطْـعِمُهُ وَ یَسْـقِیهِ کَـفَضـْلِ الشَّمْسِ عَلَـى السُّـهـَا(۲۲)

فضیلت کسیکه یتیمی از آل محـمد را که از والـیانش دور افتـاده و گـرفـتار حــیرت جهل شده کفالت و سرپرستی نـماید و از تاریـکی جـهل بیـرون سـازد و مـشتبهـات او را برطرف نماید همچون فضـیلت خورشیـد بر سـها اسـت(کـم سـوتریـن سـتاره)

 

د:از شبهای قدر غفلت نکنیم

اگر چه نوع روزه داران و نمازگزاران محـترم به عظـمت و جایگاه شب قدر واقف هستند لکن در آستانه این شبها قرار داریم بعنوان تذکر چند نکته را یادآوری می کـنیم

۱-عبادت شب قدر به نص صریح قرآن بیشتر از عبادت هزار ماه است(۲۳)

 

۲-تمامی حوادث و امورات آینده سال در این شب مـقدّر مـی شود

 

۳-در طول شب قدر ملائکه گروه گروه به محضر امام عصر(عج)می رسند و مقدرات سال را به محضر ایشان را عرضه میدارند(۲۴)

 

۴-از مفاد اکثر دعاها و احادیث معتبر استفاده می شود انسان میتواند در سایه عبادت شبهای قدر نـام خـود را از دفتر اشقیاء پاک و در دفتر سعداء ثبـت نمـاید.

 

۵-مرحوم علامه مجلسی می نویسد:

در حدیث معتبر از امام باقر(ع) نقل شده فرمود:

مَنْ أَحْیا لَیلَهَ الْقَدْرِ غُفِرَتْ لَهُ ذُنُـوبُهُ وَ لَـوْ کانَـتْ ذُنُـوبُهُ عَدَدَ نُـجُومِ السَّمَاءِ وَ مَثَاقِـیلِ الـْجِـبَالِ وَ مَکاییلِ الْـبِحَارِ(۲۵)

کسی که شب قدر را احیا بگیرد، گناهانـش بـخـشیده میشودگرچه به تعداد ستارگان آسمان و سنگینی کـوهها و پیـمانه دریـاها بـاشد

 

ه:حوادث و اتفاقات جهان اسلام

۱-ایران اسلامی

هفته گذشته ایران اسلامی شاهد دو موضوع مهم بود

●یکی سخنان مهم مقام معظم رهبری در جمع مسئولان نظام در ارتباط با موضوعات داخلی،منطقه ای و بین المللی ،توجه به تلاش دشمن در ایجاد اخلال محاسباتی در مسئولان نظام،توصیه به هم گرایی قوا،مدیریت جهادی ،تأکید بر حساسیت موضوع هسته ای،تشریح جنایات آمریکا در جهان ،حمایت جدی از دولت توأم با چند یادآوری و توصیه به دولت و منتقدان آن،توصیه به جدی گرفتن اقتصاد مقاومتی و مشکلات امنیتی کشور عراق از جمله محورهای این سخنرانی مهم بود.(۲۶)

●دیگری ادامه دور شـشم مذاکـرات هسـته ای ایـران و گروه ۱+۵ به منظور توافق جامع همراه با تأکیدمضاعف مسئولان نـظام و تـیم مذاکـره کننـده مبـنی بر کوتـاه نیامدن در اصول و باج ندادن به دشـمنان زیـاده خواه(۲۷)

 

۲-افغانستان

●موضوع تقلب در انتخـابات این کـشور را با بـحران جـدی مـواجه ساخته است درگیریـهای شـدید سـیاسی ،جنـگ داخـلی و تـجزیه کشـور خـطراتی هسـتند که افـغانسـتان را تهـدید می کـند .به نظر میرسد آمریکا صحنه گردان اصلی این بحران می باشد که هوشیاری سیاستمداران ،نخبگان و جریانهای سیاسی ایـن کشـور را می طـلبد.(۲۸)

 

۳-کشور عراق

●در حالی که دولت و مردم عراق در حال مبارزه با تـجاوز داعـش هـستند کارشکنی های مجلس،بعضی از گروه های سیاسی ،اظهارات مسعود بارزانی مبنی بر برگزاری همه پـرسی جهت اسـتقلال کردسـتان و حمایت اسرائیل از این اظهارات تردیـدی بـاقی نـمی گـذارد که جـریان داعـش تـوطئه آمریکایی و اسرائیلی است برای بهم ریختن امنیت عراق و تجزیه این کشور(۲۹)

 

۴-جنایات اسرائیل در غزه

●رژیم اشغالگر قدس با بهره گیری از فرصت بدست آمده به خاطردرگیریها و ناامنیهای نوع کشورهای اسلامی از قبیل مصر،عراق،سوریه و لبنان توسط گروه های تروریستی تکفیری به بهانه مرگ سه نفرشهرک نشین صهیونیست غزه را مورد تهاجم همه جانبه وحشیانه قرارداده و بدتر از ستمهای صهیونیستها سکوت مرگ بار مجامع بین المللی و سران کشورهای اسلامی و حمایت آمریکا از اسرائیل است.(۳۰)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری ایکنا

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

 

پی نوشت:

(۱)غرر الحکم/ترجمه شیخ الاسلامی ج۲ ص۱۵۴۸                                                               

(۲)فروع کافی / کلینی ج۳ ص۱۱۹

(۳)صحیفه سجادیه دعای ۴۴

(۴)پایگاه اطلاع رسانی جمعیت                     

(۵)سایت شورای سیاستگزاری           

(۶)پایگاه اطلاع رسانی حوزه علمیه  

(۷)مرکز اسناد انقلاب اسلامی

(۸)کشف الغمه ج۱ ص۵۱۴                

(۹)سامانه پرسش و پاسخ فارسی        

(۱۰)وقایع الایام/ محدث قمی ص۴۱

(۱۱)خبرگزاری دفاع مقدس

(۱۲)بحار الانوار/مجلسی ج۱۸ ص۳۱۹          

(۱۳)مسّار الشیعه/شیخ مفید     

(۱۴)وقایع الایام/محدث قمی ص۶۳ 

(۱۵)پایگاه اطلاع رسانی تبیان

(۱۶)مسار الشیعه/شیخ مفید ص ۲۵

(۱۷)خبرگزاری فارس                                                                                   

(۱۸)پایگاه اطلاع رسانی راسخون

(۱۹)بحار الانوار / مجلسی ج۶۸ ص۱۶۲                    

(۲۰)ارشاد القلوب ج۱ ص ۳۵۶                                 

(۲۱)التهذیب /ابن عساکر ج۴ ص۲۱۹

(۲۲)احتجاج / طبرسی ج۱ ص۱۱                             

(۲۳)سوره قدر آیه شریفه ۳                           

(۲۴)مفاتیح نوین / مکارم شیرازی ص ۷۵۸

(۲۵) إقبال‏الأعمال / ابن طاووس ص ۱۸۶                

(۲۶)پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبری                       

(۲۷)خبرگزاریهای جمهوری اسلامی

(۲۸)روزنامه جمهوری اسلامی                                  

(۲۹)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه               

(۳۰)خبرگزاریهای جمهوری اسلامی