پنج شنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۰ - الخميس 15 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۴/۲۱) آرزوهای دراز(طول الامل)(۲)(روز چهاردهم ماه مبارک رمضان)

جلسه (چهاردهم): احکام:   مسئله (۱): اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پـاک شـود و عـمداً غسل نکند یا اگر وظیفه او تیمم است عمداً تیمم نکند روزه اش باطل است(۱)   مسئله(۲): اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و برای غسل وقت نداشته باشد […]

جلسه (چهاردهم):

احکام:

 

مسئله (۱):

اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پـاک شـود و عـمداً غسل نکند یا اگر وظیفه او تیمم است عمداً تیمم نکند روزه اش باطل است(۱)

 

مسئله(۲):

اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و برای غسل وقت نداشته باشد چنانـکه بخواهـد روزه مـاه رمـضان یا قضای آن بگیرد باید تیمم نـماید و روزه اش صـحیح اسـت(۲)

 

مسئله(۳):

اگر کسی که مس میت کرده یعنی جایی از بدن خود را به بـدن میت رسانده میتواند بدون غسل مس میت روزه بگیرد و اگر در حـال روزه هـم میـت را مـس نمـاید روزه او باطـل نـمی شـود(۳)

 

مسئله(۴):

اگر روزه دار عمداً قی کند اگر چـه بواسـطه مـرض و مانـند ان ناچار بـاشد روزه اش باطل می شود ولی اگر سهواً و یا بی اختیار قی کند اشکال ندارد(۴)

 

آرزوهای دراز(طول الامل)(۲):

جلسه گذشته مباحث مقدماتی و دو آیه شریفه در زمینه آرزوهای دراز مورد بررسی قـرار گـرفـت اکـنون در ادامـه بحـث دیـدگاه روایات اهل بیت (ع) را در این زمینه مـورد اشاره قـرار می دهـیم

 

طول امل در روایات:

۱-مرحوم مجلسی از رسولخدا(ص) نقل کرده فرمود:

اَرْبَـعَـهٌ مِنَ الشَّقاءِ جـُمُـودُ الْـعَـیْـنِ وَ قَـساوَهُ الْقَلْبِ وَ طولُ الْاَمَلِ وَالْحِرْصِ عَلـَی الدُّنْـیا(۵)

چهار چیز است که نشانه شقاوت و بدبختی انسان است خشک بودن چشمها و سنگ دلی و آرزوهای دراز و حـرص بر دنیـا

 

۲-امیرمؤمنان(ع) در نهج البلاغه می فرماید:

اِنّـَما هَـلَکَ مَنْ کانَ قَبـْلَکُـمْ بِـطـولِ آمالِـهِمْ وَ تَـغــَیُّـبِ آجالِهِمْ حَتّی نَزَلَ بِهِمُ الْمَوْعُودُ الَّذی تُرَدُّ عَنْهُ الـْمَعْذِرَهُ وَ تُرْفَعُ عَنـّهُ التَّـوْبَـهُ وَ تَـحُلُّ مَـعَـهُ الْـقارِعَـهُ وَ الـنَّقـْمَهُ(۶)

اقوامی که پیش از شما بودند و گرفتار عـذاب شـدند فقـط بـه خـاطـر آرزوهـای طولانی و فراموش کردن اجل و سرآمد زندگیشـان بـود تـا انـکه عـذاب مـوعود فرا رسید همان عذابی که با فرا رسیدنش معذرت خواهی رد می شـود و درهـای توبه بسته خواهد شد. و حوادث سخت و مجازاتهای پس از مردن را بهمراه دارد

 

۳-در غرر الحکم از امیرمؤمنان(ع) نقل شده فرمود:

کَذَبَ مَنِ ادَّعی الْایمانَ وَ هـُوَ مَشْغـوفٌ مِنَ الدُّنْیا بِخِدَعِ الْاَمانِـیِّ وَ زُورِ الـْمَلاهِـیِّ(۷)

دروغ می گوید کسی که ادعای ایمان می کند در حالی که به خاطر خدعه های آرزوها و سرگرمی های باطل دلباختـه دنیـا شـده اسـت.

 

۴-در محجه البیضاء از رسولخدا(ص) نقل کرده روزی خـطـاب بـه اصحـاب خـود فـرمـود :

اَکُلُّکُمْ یُحِبُّ اَنْ یَدْخُلُ الْجَنَّهَ ؟قالُوا نَعَمْ یا رَسُولَ اللهِ قالَ: قَصِّروا مِـنَ الْاَمَلِ وَاجْـعَلُـوا آجـالَکُـمْ بـَیْـنَ اَبْـصارَکُـمْ وَاسْـتحـیوا مِـنَ اللهِ حَـقَّ الـْحـَیاءِ(۸)

آیا همه شما دوست دارید وارد بهشت شوید همگی عرض کـردند آری ای رسول خدا فرمود دامنه آرزوها را کوتاه کنید و مرگ را در مـقـابل چشم خود قرار دهید و از خداوند آنگونه که شایسـته اسـت شـرم کنـید

 

پیامدهای زیانبار طول امل:

آرزوهای طولانی آثار و پیامدهای مخرب فراوانی در زندگی مادی و معنوی انسان بوجود می آورد که بخشی از آنها در ضمن آیات و روایات مطرح شده بیان گردید و بخش دیـگر را بـا استـناد به روایات دیـگر یادآوری می کنـیم

 

۱-عامل قساوت قلب

در حدیثی وارد شده خداوند خطاب به حضرت موسی(ع) فرمود:

یا مُوسی لا تُطَوِّلْ فِی الدُّنْیا اَمَلَکَ فَیـَقْسوُا قَـلْـبـُکَ وَالْــقاسِـی الْـقَــلـْبِ مـِنـّی بَـعـیـدٌ(۹)

ای موسی آرزوی خود را در دنـیا طـولانی نکن که قسی القلب خـواهی شـد و قـسـی الـقـلـب از مــن دور اسـت

 

۲-موجب فراموشی مرگ

در غرر الحکم از امیرمؤمنان(ع) نقل شده فرمود:

اَکْــثَـرُ الـنّاسِ اَمَـلاً اَقـَلـُّـهُمْ لِــلـْمــَوْتِ ذِکْـراً(۱۰)

کسیکه آرزوهایش از همه طولانی تر است از همه کمتر به یاد مرگ است

 

در جای دیگر فرمود:

طوُلُ الْاَمَلِ یُنْسِـی الْآخـِرَهَ(۱۱)

درازی آرزوها سبب فراموشی آخرت اسـت

 

۳-موجب کفران نعمت

از امیرمؤمنان(ع) نقل شده فرمود:

تَجَنَّبُوا الْمُنی فَاِنَّها تُذْهِبُ بِـبَـهْـجَهِ نِـعَـمِ اللهِ عِـنْـدَکُـمْ وَ تُلْزِمُ اِسْتِصْغارَها لَـدَیْکُـمْ وَ عَـلـی قِـلَّـهِ الشُّکْـرِ مِـنْکُـمْ(۱۲)

از آرزوهای دراز بپرهیزید که زیبایی نعمت های الهی را از نظر شـما می بـرد و آنهـا را نزد شما کوچک می کند و به کمی شکر(و کفران نعمت) از سوی شما منتهی می شود

 

۴-محرومیت از درک حقایق

امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

اَلْاَمانِـیُّ تُعـْمی عُـیُونَ الْبـَصائـِرِ(۱۳)

آرزوهای دراز دیدگان بصیرت را نابینا می سازد

 

انگیزه های طول امل

عمده ترین انگیزه و عامل آرزوهای دراز جهل ،بـی خـبری و غفـلت انـسان اسـت

جهل نسبت به خویشتن

جهل نسبت به دنیای فانی

جهل نسبت به قدرت و لطف خدا

جهل به ثواب و پاداش آخرت

تـمامی ایـن جـهل هـا موجـب مـی شود انسان بسوی آرزوهای دراز کشیده شود

 

از حضرت سلمان فارسی شاگرد بزرگ مکتب وحی نقل شده فرمود:

ثَلاثٌ اَعْجَبَتْنی حَتـّی اَضْحَکَتْنی مـُؤَمِّـلُ الدُّنْیا وَالـمَـوْتُ یَطْلِبَهُ وَ غافِلٌ لَیْـسَ بَمَغْفُولٍ عَنْهُ وَ ضاحِکٌ مُلِـیءَ فـیهِ لا یَدْرِی اَساخِطٌ رَبُّ الْعالَمـینَ عَـلـَیْهِ اَمْ راضٍ عَـنْهُ(۱۴)

سه کس مرا در شگفتی فرو برده تا آنجا که به خنده واداشـته اسـت کسی که دنیا را آرزومی کند در حالی که مرگ در پـی اوسـت و کـسی کـه از اجل خویش غافل است در حالی که اجل از او غافل نیست و کسی با تمام وجودش میخندددر حالی که نمیداند پروردگار جهانیان از او راضی است

 

از امیرمؤمنان(ع) نقل شده فرمود:

اِتَّـقـوا خِـداعَ الْآمالِ فَـکـَـمْ مِـنْ مـُؤَمِّـلِ یَـوْمٍ لَـمْ یُدْرِکْهُ وَ بانی بَناءٍ لَمْ یَسْکُنْهُ وَ جامِعِ مالٍ لَمْ یَأْکُلْهُ(۱۵)

از فریب آرزوها بپرهیزید چه بسیار کسانی که آرزو داشتند روزی را (در آغوش ناز و نعمت بگذرانند) و هرگز به آن نرسیدند چه بسیار کسانی که خانه و قصری ساختند ولی هـرگـز درآن ساکن نشدند و چه بسیار کسانی که اموال زیادی اندوخـتند ولـی هـرگز از آن نـخوردنـد

 

پی نوشت:

(۱)رساله توضیح المسائل ۱۰ مرجع مسئله ۱۶۳۷                                

(۲)همان مسئله ۱۶۳۸              

(۳)همان مسئله ۱۶۴۴              

(۴)همان مسئله ۱۶۴۶        

(۵)بحار الانوار / مجلسی ج۷ ص۱۶۴                                                                         

(۶)نهج البلاغه خطبه ۱۴۷

(۷)تصنیف غرر الحکم ص ۳۱۲ ش ۷۲۲۳                    

(۸)المحجه البیضاء /فیض کاشانی ج۸ ص ۲۴۸                                  

(۹)میزان الحکمه ج۱ ص ۱۰۴

(۱۰)تصنیف الغرر ص ۳۱۲ حدیث شماره ۷۲۱۵                     

(۱۱)اخلاق در قرآن ج۲ ص ۱۸۸         

(۱۲)غرر الحکم شماره ۱۳۷۵               

(۱۳)غرر الحکم شماره ۱۳۷۵

(۱۴)المحجه البیضاء /فیض کاشانی ج۸ ص ۲۴۶                                                                    (15)تصنیف غررالحکم ص۳۱۳

پر بازدیدترین ها

بیشتر