شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۵/۰۱) مظلومیت امیرمؤمنان (ع)(روز بیست و پنجم ماه مبارک رمضان)

جلسه (بیست و پنجم): احکام: مسئله (۱): در چـنـد صـورت فقـط قـضای روزه بـرانسان واجب است و کفاره واجب نیست: ۱-آنکه روزه دار در روز ماه رمضان عمداً قی کند ۲-در شب ماه رمضان جنب باشد و تا اذان صبح از خواب سوم بیدار نشود(در مسأله ۱۶۳۰ گفته شد) ۳-عملی که روزه را باطل میکند […]

جلسه (بیست و پنجم):

احکام:

مسئله (۱):

در چـنـد صـورت فقـط قـضای روزه بـرانسان واجب است و کفاره واجب نیست:

۱-آنکه روزه دار در روز ماه رمضان عمداً قی کند

۲-در شب ماه رمضان جنب باشد و تا اذان صبح از خواب سوم بیدار نشود(در مسأله ۱۶۳۰ گفته شد)

۳-عملی که روزه را باطل میکند به جا نیاورد ولی نیت روزه نکند یا ریا کند یا قصد کنـد کـه روزه نبـاشد

۴-آنکه در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش کند و با حال جنابـت یـک یا چـند روز روزه بگـیرد

۵-آنکه در ماه رمضان بدون اینکه تحقیق کند صبح شده یـا نه کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد بعد معلوم شود صـبح بـوده

۶-آنکه کسی بگوید صبح نشده و انسان به گفته او کـاری کـه روزه را باطل میکند انجام دهد بعد مـعلوم شـود صبـح بـوده اسـت(۱)

 

عَنْ عَلِیٍّ (ع):

اَحْسَنُ الْعَدْلِ نُصـْرَهُ الـْمَظْلُومِ(۲)

زیباترین عدالت یاری کردن مظلوم است

 

مقدمه:

با توجه به ایام ضربت خـوردن و شهـادت امـیرمؤمـنان(ع) چنـد جلسه بحث های ما مربوط به موضوعات مـختلف مربـوط به صـدراسلام بودآخرین بحث از این موضوعات مظلومیت امیرمؤمنان(ع)است که به صورت اجمال مورد بررسی و اشـاره قـرار می دهـیم

 

الف:مظلومیت امیرالمؤمنین (ع)

هدف ما در این بحث بیان دیدگاه های پیامبر بزرگوار واهل بیت(ع) می باشد لذامظلومیت امیـرمؤمنـان(ع) را بـا محوریت دیدگاه هـای آن بـزرگـواران پـی می گیـریم.

 

۱-دیدگاه پیامبر (ص)

پیامبر خدا (ص) بارها با عبارات گـونـاگـون به مـظلومیّـت امیرالمؤمنین (ع) پس از خود اشاره فرموده است از جمله:

صدوق در عیون اخبار الرضا نقل کرده رسولخدا (ص) فرمود:

یا عَلِـیُّ اَنْـتَ الْـمَظْلُومُ مِنْ بَعـْدِی فَـوَیْلٌ لِـمَـنْ ظَـلـَمَـکَ(۳)

ای علی تو پس از من مظلوم خـواهی بود وای بر کـسی که به تو ظلم روا دارد

 

مرحوم شیخ طوسی در امالی از رسولخدا (ص) نقل کرده فرمود:

أَخْبَرَنِی جَبْرَئیلُ أَنَّهُمْ یَظْلِمُونَهُ وَ یَمْنَعُونَهُ حَقَّه وَ یُقاتِلُونَهُ وَ یَقْتُلُونَ وُلْدَهُ وَ یَظْلُمُونَهُمْ بَـعـْدَهُ(۴)

جبرئیل به من خبر داد که آنها به او(امیرمؤمنان(ع)) ستم میکنند و مانع حق او می شوند با او خواهـند جـنگید

 

۲-دیدگاه حضرت فاطمه (س)

مرحوم علامه مجلسی از امام صادق (ع) روایت کرده فرمود:

لَمّا حَضَرَتْ فاطِمَهَ الْوَفاتُ بَکَتْ فَقالَ لَها اَمیرُالـْمُؤْمِنینَ(ع)یا سَیِّدَتِی ما یُبْکیکَ؟ قالَ اَبْکِـی لِـما تَلْقی بَعْدِی فَقالَ لَـها:لا تَـبْـکِـی فَـوَاللهُ إِنَّ ذلِـکَ لَـصغیـرٌ عـِنْدِی فِـی ذاتِ الله(۵)

وقتی وفات حضرت فاطمه(س) فرا رسید گریه می کرد.امـیرمؤمـنان (ع) پـرسـید :چرا گریه می کنید؟گفت : برای مصائب تو بعد از من مـی گریم امام (ع) فـرمـود :
گریه نکن به خـدا قسـم ایـن مصـائـب در راه خـداوند پیـش مـن کوچـک اسـت

 

۳-دیدگاه امام علی النقی (ع)

مرحوم کلینی در کافی و ابن قولویه در کامل الزیارات از امام علی النقی (ع) روایت کرده اند که آن حضرت در کـنار قبـر امـیرمؤمنـان (ع)چـنیـن زیـارت فرمودند:

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا وَلِـیَّ اللهِ اَشْـهـَدُ اَنَّکَ اَوَّلُ مَظْلُومٍ وَ اَوَّلُ مَنْ غُصِبَ حَقُّهُ(۶)

سلام بر تو ای ولی خدا ، تو ای نخستین ستمدیده و نـخسـتین کسـی که حـقّ او را غصـب کـردنـد

 

۴-مظلومیت امام (ع) از زبان خود

امیرمؤمنان (ع) در مناسبتهای مختلف از مظلومیت هـای خود سخن گفته است از آن جمله است چند مورد زیر:

 

الف:من مدام مظلوم بودم

وقتی از امام (ع) درخـواسـت کردنـد که طـلحه و زبیـررا تعقیب نکند مطالبی بیان کردند از جمله چنین فرمود:

فَوَاللهِ ما زِلْتُ مَدْفُوعاً عَنْ حَقّی مُسْتَأثَراً عَلَیَّ مُنْذُ قَبـَضَ اللهُ نَـبِیَّـهُ حَـتـّی یَـوْمِ النّاسِ هَـذا (۷)

به خدا سوگند من همواره از حـق خویـش پس از رحلت پیامبر (ص) محـروم مانـدم تـا امـروز

 

ب:ظلومیت در راه حق افتخار مسلمان است

امیرمؤمنان (ع) در بخشی از پاسخ به نامه بی ادبانه معاویه بن ابی سفیان می نویسد:

وَ ما عَلَی الْمُسْلِمِ مِنْ غَضاضَهٍ فِی اَنْ یَکُونَ مَظْلُوماً ما لـَمْ یَـکـُنْ شاکّاً فِـی دیـنِـهِ وَ لا مُـرْتاباً بِـیَقـینـِهِ(۸)

مسلمان را چه باک که مظلـوم واقـع شـود مـادام کـه در دین خود تردید نداشته باشد و در یقین خود شـک نکنـد

 

ج:روزگار مرا همسنگ معاویه قرار داده است

فَیا عَجَباً لِلدَّهْرِ اِذْ صِرْتُ یُقْرَنُ بِی مَنْ لَمْ یَسَعْ بِقَدَمِی وَ لَمْ تَکُنْ لَهُ سابِقَهٌ کَسابِقَتِی اَلَّتـِی لا یُدْنِـی اَحَدٌ بِـمِـثْلِها(۹)

شگفتا از روزگار که مرا همسنگ کـسی قـرار داده کـه نـه چون من پیش قدم بوده و نه مانـند من سابقه در اسلام دارد

 

توضیح ابن ابی الحدید

اِشارَهٌ اِلی مُـعاوِیَـهَ فـِی الظّاهـِرِ وَ اِلـی مَنْ تَقَدَّمَ عَلَیْهِ مِنَ الْخُلَفاءِ فِی الْباطِنِ(۱۰)

امام در ظاهر به معاویه اشاره مـی کـند ولـی مقصود نهـفته وی خلـیفه های پیـشین اسـت

 

۵-از دیدگاه دشمنان

•ابن عبدالبر در الاستیعاب و طبری در ذخایر العُقبی نقل میکنندوقتی خبر شـهادت امـیرمـؤمنان (ع) به عـایـشه رسیـد گـفت:

لِتَصْنَعِ الْعَرَبُ ماشاءَتْ فَـلَیْـسَ لَـها أَحَدٌ یَنـْهاها(۱۱)

یعنی اکنون عرب هرچه می خواهد بکند دیگر کسی نیست که او را نهی کند

 

محدث قمی نقل می کند معاویه موقع دریافت شهادت امیرمؤمنان(ع)گفت:

إِنَّ الْأَسَـدَ الَّــذِی کانَ یـَفـْـتَــرِشُ ذِراعَیْهِ فِی الْحَرْبِ قَدْ قَضی نَحْبَهُ(۱۲)

آن شیری که چنگالهای خود را هنـگام جنگ بر زمین گسترده می داشت وداع جهان گفت

.

پی نوشت:

(۱)رساله توضیح المسائل ده مرجع مسأله ۱۶۸۸

(۲) غررالحکم و دررالکلم ص ۴۴۶ ، ح ۱۰۲۱۰                                                                     (3)عیون اخبار الرضا/صدوق   ج ۱   ص ۳۰۳             

(۴) الامالی / شیخ طوسی   ص ۳۵۱    ح ۷۲۶          

(۵)بحارالانوار / مجلسی   ج ۴۴   ص ۲۱۸

(۶) فروع کافی / کلینی ج ۴ ص ۵۶۹ و کامل الزیارات / ابن قولویه ص ۴۵ باب ۱۱ ح ۳

(۷) نهج البلاغه امیرمؤمنان(ع)خطبه ۶                                                                                

(۸)نهج البلاغه امیرمؤمنان(ع)    نامه ۲۸  

(۹)نهج البلاغه نامه ۹                                                             

(۱۰)شرح نهج البلاغه / ابن ابی الحدید   ج ۱۴ ص ۶۲    

(۱۱)الاستیعاب / ابن عبدالبر ج ۳ ص ۱۲۲۳ و ذخایر العقبی/ طبری ج ۱ ص ۵۴۲        

(۱۲) منتهی الآمال / محدث قمی ج ۱ ص ۴۴۳ 

پر بازدیدترین ها

بیشتر