جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الجمعة 19 شوال 1443

(۱۳۹۳/۰۵/۱۷) خطبه های نماز جمعه – ۱۷ مرداد ۱۳۹۳

خطبه(اول): موضوع:الف:اولویت داشتن توشه تقوا عَن مولانا علی(ع): اِنَّکُمْ اِلی أَزْوادِ التَّقْوی أَحْوَجُ مِنْکُمْ الی أَزْوادِ الدُّنیا(۱) شما بر توشه هـای تقـوا محـتاج ترید تـا توشـه های دنـیا   ب:تَـوَلا وَ تَبـَرّا تَولا: یعنی دوست داشتن اهـل بیـت(ع) و پذیرش ولایت و امـامت آنان است(۲) تولّا بمعنای مذکور اصطلاحی است کلامی در مقابل تَبَرّا از […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:اولویت داشتن توشه تقوا

عَن مولانا علی(ع):

اِنَّکُمْ اِلی أَزْوادِ التَّقْوی أَحْوَجُ مِنْکُمْ الی أَزْوادِ الدُّنیا(۱)

شما بر توشه هـای تقـوا محـتاج ترید تـا توشـه های دنـیا

 

ب:تَـوَلا وَ تَبـَرّا

تَولا: یعنی دوست داشتن اهـل بیـت(ع) و پذیرش ولایت و امـامت آنان است(۲)

تولّا بمعنای مذکور اصطلاحی است کلامی در مقابل تَبَرّا از مهـمترین آموزه های اعتقادی در نزد شیعه امامیه است.خداوند مودّت و محـبت ذی القربی(اهل بیت)(ع) را مزد رسول اکرم(ص) تعیین فرموده است.

قُلْ لا أَسْأَلُکُـمْ عَلَیْهِ أَجْـرًا إِلَا الـْمَوَدَّهَ فِـی الْقُرْبـَى(۳)

بگو من هیچ پاداشی بر رسالتم نمی خواهم جز دوست داشتن نزدیکانم

احمد بن حنبل در کتاب فضایل الصحابه نقل می کند:

لمّآ نزلَـتْ قُلْ لا أَسْأَلُکُـمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلا الْـمَـوَدَّهَ فِی الْقُـرْبَـى قالـو یـا رَسُـول ا.. مـَن قَــرابــتُـکَ؟مَـنْ هـؤلاءِ الـَّذیـنَ وَجَـبَـتْ عَـلـَیـْنـا مَـوَدَّتــُهُـمْ؟

وقتی آیه قل لا اسئـلکم… نـازل شـد اصـحـاب عـرض کـردنـد ای رسولخدا خویشاوندان تو که مودت آنها بر ما واجب است کیانند؟

قـالَ:عَـلـِیٌّ و فـاطمـهُ وَ ابْـناهُـما وَ قالـَهـا ثَـلاثـاً(۴)

فرمود:علی و فاطمه و دو فرزند آن و این سخن را سه بار تکرار فرمـود.

موضوع تولّا و تبـرّا در آیـات مـتعدد قرآن مـطرح شـده است و مفسران بـزرگوار اعـم از شیـعه و اهـل سنـت مطالـب مهمـی درتفسیر آیات مربوطه بیان فرموده اند(۵) به دلیـل محدودیت فرصت و تخصصی بودن نوع مطالب از پرداختن به آنها صرف نظر میکنم

 

تولی در روایات:

در روایات تعبیرات تکان دهـنده ای در ارتـباط بـا تولّا وجود دارد بعنوان نمونه چند مورد را یادآوری میکنیم

۱-ولایت از پایه های اسلام است

زراره از امام باقر(ع) نقل میکند فرمود:

بُنـِیَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَهِ أَشْیَاءَ عَلَى الصَّلَاهِ وَ الزَّکَاهِ وَ الـْحـَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلَایَهِ قَالَ زُرَارَهُ فَقُلْتُ وَ أَیُّ شَیْ‏ءٍ مِنْ ذَلِکَ أَفْـضَلُ؟فَقَالَ الْوَلَایَهُ أَفْضَلُ لِأَنَّهَا مِفْتَاحُهُنَّ وَ الْوَالِی هُوَ الدَّلِیلُ عـَلَیـْهِنَّ(۶)

اسلام بر پنج پایه بنا شده :بر نماز و زکات و حج و روزه و ولایـت(رهبری معصومین)،زراره می گوید عرض کردم کدامیک از اینها افضل است؟فرمود ولایت افـضل اسـت زیرا کلید همه آنها است و والی و رهبر الهی راهنما به سوی چهار اصـل دیـگر اســت.

 

۲-ولایت دستگیره محکم ایمان

رسولخدا(ص) به یاران خود فرمود:

أَیُّ عُـرَی الْإیمانُ أَوْثَقُ؟

کدامیک از دستگیره های ایمان محکمتر و مطمئن تر است؟ 

فَقالُوا: اَللّهُ وَ رَسُـولَهُ أَعـْلَـمُ

یاران عرض کردند خدا و رسولش آگاهتر است 

وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الصَّلَاهُ    

و بعضی گفتند نماز 

وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الزَّکَاهُ    

و بعضی گـفتند زکـات 

وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الصِّیَامُ    

و بـعـضـی روزه 

وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الْحَجُّ وَ الْعُمْرَهُ

و بـعـضـی حــج و عـمـره 

وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الْجِهَادُ   

و بــعـضـی جـهـاد 

فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):رسولخدا(ص) فرمود 

لِکُلِّ مَا قُلْتُمْ فَضْلٌ وَ لَیْسَ بِهِ     

همه آنچه را گفتید فضیلت است ولی هیچکدام نیست 

وَ لَکِنْ أَوْثَقُ عُرَى الْإِیـمَانِ     

لکن محکمترین و مطمئن تـرین دستـگیره های ایمان 

اَلـْـحُـبُّ فِــی اللَّهِ                

دوستی برای خداوند 

وَ الْبُغْضُ فِی اللَّهِ                     

و دشـمنی برای خدا 

وَ تَوَلِّی أَوْلِیَاءِ اللَّهِ                   

و دوســت داشـتــن دوسـتان خـداوند 

وَ التَّبَرِّی مِنْ أَعْدَاءِ اللَّهِ (۷)

و دوری جستن از دشــمـنـان خــدا

 

۳-ولایت علی ولایت خداست

رسولخدا(ص) فرمود:

وِلایهُ علیِّ بنِ أَبی طالِبُ(ع)  

ولایت علی بن ابی طالب 

وِلایـهُ اللهِ                    

ولایت خداست 

وَ حُبُّهُ عبادهُ اللهِ

و دوست داشتن وی عبادت خـداست 

وَ اتِّباعُهُ فریضهُ اللهِ

وپیروی از وی فریضه ی خدا
وَ أَوْلیـاءُهُ أوْلـیاءُ اللهِ   

دوستان وی دوستان خدا هستند 

وَ أَعـْداؤُهُ أَعْـداءُ اللهِ  

و دشمنان او دشمـنان خدا هستند 

وَ حَـرْبُـهُ حــَرْبُ اللهِ

نبرد با او نبرد با خـداسـت 

وَ سِـلـمـُهُ سِـلـمُ اللهِ عـزَّ وَ جـلَّ.(۸)

و سـازش با او سـازش با خـداوند عـزوجـل اسـت

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

۱-امروز جمعه۱۷ مرداد روز خبرنگار

در سال ۱۳۷۷ چنین روزی مراز شریف افغانستان بوسیله گروه طالبان سقوط کرد .شهید محمود صارمی بروجردی از داخـل کنـسولـگـری ایران در حال گزارش این حادثه بود که همراه ۸ نفر دیگر از اعضای کنسولگری بدست نیروهای بی فرهنـگ طالبـان به شهـادت رسیدند.

در اولین سالگرد این حادثه از سوی شورای فرهنگ عمومی روز ۱۷ مرداد بـه عـنـوان روز خـبـرنـگار نـامـگــذاری شـد همه ساله در چنـین روزی از خـبرنگـاران تـجلـیل می شود.(۹)

 

فرازی از وصیت نامه شهید صارمی:

ای خدا مرا که در اثر غرورم و خودپرستی گناه میکنم ببخش زیرا بدن ضعیف من توانایی تحمل آتش جـهنم را ندارد و خدایا مرا جـزو تـوبه کاران واقعی قرار ده(۱۰)

 

۲-روز یکشنبه ۱۳ شوال رحلت آیت ا.. بروجردی (۱۳۸۰ق)

حضرت آیت ا.. العظمی حاج آقا حسین بروجردی از شاگردان برجسته حضرات آیات آقا ضیاء عراقـی ،سـید محـمد کـاظـم یـزدی صـاحـب عروه الوثقی ملا محمد کاظم خراسـانی صاحـب کفـایـه الاصـول بود.(۱۱)

آیت ا.. بروجردی به دلیل جایگاه ویژه و منحصر به فردی که داشت نقش اساسی در تحولات سـیاسـی و اجتماعی ایران و حوزه های علمیه داشت از قبیل :

۱-حفظ و حراست از حوزه علمیه قـم که پس ازرحلت مرحوم حائری روی به ضعف نهاده بود

۲-تأسیس مدارس علمیه،بیـمارستان ،کتـابخانه ،مسجدو مرکز پژوهش در کشورهای مختلف

۳-اعزام هیئت های متعدد دینی به کشورهای اروپایی، آمریکا،پاکستان،عربستان و آفـریقا

۴-برخورد قاطع با اقدامات خلاف شرع رژیـم پـهلـوی در مـوارد مـتـعـدد

۵-تلاش در جهت بهبود مناسبات شیعه با اهل سنت و همکاری با دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه که به فتوای مشهور شـیخ شلتوت منجر گردید که مذهب شیعه را به رسمیـت شناخت.(۱۲)

 

ج:روز پنجشنبه ۱۷ شوال وقوع جنگ احزاب

در جنگ احزاب تمامی گروهها و احزاب کفار،مـنافقان و یهودیان به استعداد ده هزار نفر شـهر میدنه را محاصره نمودند و قصد نابودکـردن اسـلام و مسلـمانان را داشـتند.در مقابل مسلمانان به استعداد سه هزار نفر در مقابل آنان قرار گرفتند وبرای در امان ماندن از شردشمنان با پیشنهاد سلمان فارسی دور مدینه راخندق کندند.مدت محاصره را مورخان ۱۵ الی ۳۰ روز ذکر کرده اند.(۱۳)

 

اهمیت این جنگ در حدی بود که رسولخدا(ص) فرمود:

بَرزَ الْایـمانُ کُلُّهُ اِلـی الشّـِرْکِ کِـلِّـهِ(۱۴)

تمامی ایـمان در برابر تمامی کفر قرار گرفته

 

یا حاکم نیشابوری نقل میکند

رسولخدا(ص) فرمود:

لَـمُبَارَزَهُ عَلِـیِّ بْنِ أَبِـی طَالِبٍ( ع) لِعَمْرِو بْـنِ عَـبْدِ وَدٍّ یَوْمَ الْخَنْدَقِ أَفْضَلُ مِنْ أَعْمَالِ أُمَّتِی إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَه(۱۵)

مبارزه کردن علی بن ابی طالب(ع) با عمربن عبدود در روز خندق با فضیلت تر است از اعمال امت من تـا روز قـیامت

در جای دیگر فرمود:

لَمْ یَبْقَ بَیْتٌ مِنَ الْمُشْرِکینَ اِلّا وَقَدْ دَخَلَهُ ذُلٌّ بـِقَتْلِ عَـمْـرٍو وَ لَمْ یَبْقَ بَیْتٌ مِنَ الْمُسْلِمینَ اِلّا وَ قَدْ دَخَلَهُ عِزٌّ بِقَتْلِ عَمْرٍو(۱۶)

رسولخدا(ص) در پایان جنگ و پس از شـکـست دشمـنان چـنیـن فرمـود:

اَلآنَ نَــغْــزُوهـُمْ وَ لا یَـغْــزُونـَنا(۱۷)

اکنون ما با آنها می جنگیم آنان دیگرتوان جنگ با ما را ندارند.

 

د:اخبار و حوادث جهان اسلام

۱-جمهوری اسلامی ایران

در طول سه هفته گذشته بیشترین فعالیتهای مسـئولان نظام صرف موضوع غزه گردید .مواضع قاطع ولی امر مسلمیـن و سران قـوا بویـژه اقـدامات عملی منطقه ای و بین المللی دولت در راسـتای حمـایت از مـقـاومت وتلاش جهت متوقف ساختن جنگ و ارسـال کمکـهای انسـان دوسـتانه به غزه و برگزاری چندین اجلاس ملاقات و تماس با سران کشورهای جهان ازجمله فعالیتهای دولت بودکه مورد تقدیر مقام معظم رهبری قرارگرفت(۱۸)

 

۲-سرزمینهای اشغالی

در ارتباط بـا وحشـی گریـهای حـدود یـک مـاهه اسرائیل در غزه چند مطلب لازم به یادآوری است:

الف:اسرائـیـل و تمـامی حامیـان منـطقه ای و فـرا مـنطـقـه ای او در برابرمقاومت ، شکسـت مفتضـحانه خوردنـد چـون رژیـم اشغالگر قدس به هیچکدام از اهداف اعلام شده خود نرسید و آنها عبارت بودند از:

۱-حل کردن مشکلات داخلی اسرائیل

۲-خلع سلاح کردن مـقاومت در غزه

۳-اخـراج رهـبران مقاومـت از غـزه

۴-واگذار کردن غزه به تشکیلات خودگردان

۵-احیاء و نهایی کردن گفتگوهای سازش

۶-عادی سازی روابط با اعراب منطقه(۱۹)

 

ب:مقاومت مظلومانه و در عین حال جانانه مـردم غزه،انحـطاط استکـبار جهانی،وابستگی و بی عرضگی حاکمان عرب و آلت دست استکبار بودن مجامع بین المللی بویژه دبیرکل سازمان مـلل و شـورای امنیت را در افکار عمومی جهان به نمایش گذاشت.

ج:برای جهانیان و جریان مقاومت در غـزه بعـنوان چـندمین بـار ثـابت گردید که فلسطینیان در میان کشورهای اسلامی منطقه غـیر از جـمهـوری اسـلامـی ایـران حـامی دیـگری نـدارند.(۲۰)

 

۳-کشور لبنان و عراق

به دنبال شکست اسرائیل در غزه استکبار تلاش کرد با ناامن کردن عراق ، لبنان و سوریه شکـست اسرائیـل را تحت تأثـیر قـرار بـدهد لذا مشاهده میکنیم گروه تکفیری داعش در هـر سـه کـشور عـراق،لبنان و سوریه جنایات و وحشیگری خود را تشدید کرده اسـت که هوشیاری هر چه بیشتر مسلمانان و نخبگان این کشورها را میطلبد.(۲۱)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری فارس

خبرگزاری ایکنا

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

خبرگزاری ایرنا

 

پی نوشت:

(۱)غرر الحکم/آمدی ج۲ص۳۸۳۱                           

(۲)فرهنگ فقه ج۲ص۶۶۷                

(۳)سوره شوری آیه ۲۳

(۴)احقاق الحق/ شوشتری ج۳ ص۲           

(۵)اخلاق در قرآن /مکارم شیرازی ج۱ ص ۳۶۶     

(۶)اصول کافی / کلینی ج۲ ص۱۸

(۷) اصول کافی / کلینی ج۲ ص ۱۲۵

(۸)کتاب الامالی / صدوق ج۱ ص ۶۰

(۹)خبرگزاری موج                           

(۱۰)پایگاه اطلاع رسانی بصیرت انقلابی                   

(۱۱)دانشنامه دانش گستر ج۴ص۲۲۴

(۱۲)دانشنامه جهان اسلام ج۳ ص۲۵۱-۲۵۳                                     

(۱۳)تفسیر نمونه ج۱۷ ص۲۷۰

(۱۴)بحار الانوار ج۲۰ ص۲۱۵           

(۱۵)مستدرک حاکم ج۲ ص ۳۲       

(۱۶)بحار الانوار ج۲۰ ص۲۱۶

(۱۷)الکامل/ابن اثیر ج۲ ص۱۸۴

(۱۸)روزنامه جمهوری اسلامی ۹۳/۵/۱۶       

(۱۹)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه

(۲۰)یادداشتهای شخصی        

(۲۱)خبرگزاریهای جمهوری اسلامی