یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۵/۳۱) خطبه های نماز جمعه – ۳۱ مرداد ۱۳۹۳

  خطبه(اول):  موضوع:الف:روزها در قیامت بر اعمال انسان شهادت میدهند  قالَ عَلِیٌّ(ع):  ما مِنْ یَوْمٍ یَمُرُّ عَلَی ابْنِ آدَمَ اِلّا قالَ لَهُ ذلِـکَ الْیـَـوْمُ یَابْنَ آدَمَ اَنَا یَوْمٌ جَدیدٌ وَ أَنَا عَـلَیْـکَ شَهیدٌ فَقُلْ فِـیَّ خَیْراً وَاعْمَلَ فِیَّ خَـیْراً اُشْـهـِدُ لـَکَ بِـهِ یَـوْمَ الْـقـِیامـَهِ(۱)  روزی بر  انسان نمی گذرد مـگر اینـکه آن روز به انسـان […]

 

خطبه(اول):

 موضوع:الف:روزها در قیامت بر اعمال انسان شهادت میدهند

 قالَ عَلِیٌّ(ع):

 ما مِنْ یَوْمٍ یَمُرُّ عَلَی ابْنِ آدَمَ اِلّا قالَ لَهُ ذلِـکَ الْیـَـوْمُ یَابْنَ آدَمَ اَنَا یَوْمٌ جَدیدٌ وَ أَنَا عَـلَیْـکَ شَهیدٌ فَقُلْ فِـیَّ خَیْراً وَاعْمَلَ فِیَّ خَـیْراً اُشْـهـِدُ لـَکَ بِـهِ یَـوْمَ الْـقـِیامـَهِ(۱)

 روزی بر  انسان نمی گذرد مـگر اینـکه آن روز به انسـان میـگویـد ای فرزند آدم من روز تازه ای هستم و بر اعـمالـت گـواهم در من سخنان خوب بگوو اعمال خوب بجاآور تا روز قیامت برای تو شهادت  بدهم

 

ب:حـق طلبکار

 در مباحث حقوقی از جمله موضوعاتی که مورد بحث قرار گـرفته است حق طلبکار است.در این زمینه احکام و مباحث متعددی قابل طرح و بررسی است ابتداء لازم است ایـن موضـوع را از دیـدگـاه امام زین العابدین(ع) در رساله الحقوق مورد بررسی قـرار بدهـیم.

 اَمّا حَقُّ الْغَریمِ الـطّالِبِ لَـکَ 

 اما حق طلبکاری که طلب خویـش مـی خـواهد

 فَاِنْ کُنـْتَ مُـوسِـراً اَوْ فَیْـتـَهُ 

 اگر دارا (تمکن مالی داری)هستی به او بپردازی

وَ کَفَیْتَهُ وَ أَغْنَیتَهُ وَلَمْ تَرُدَّهُ       

 و کارش راه اندازی ،غنی سازی و مـعطل نکنی

وَلم تَرُدَّهُ وَ تَمْطُلَهُ فَاِنَّ رَسُولَ اللهِ(ص)           

و او را رد نکنی زیرا رسولخدا(ص) فرمود:

 قـال:مَـطْـلُ الْـغَـــنـِیِّ ظُــلـْـمٌ(۲)

 نپرداختن غنی و بی نیاز بدهی خود ستم است

 

اهمیت حق طلبکار

 اهمیت حق طلبکار در حدی است که نوع فقهاءدر رساله های علمیه خود چنین فـتوا داده انـد:اگر در وسعت وقت مشغول نماز باشد و طلبکار طلب خـود را از اومطالبه کند چنانچه بتواند در بین نماز طلب او را بدهد باید در همان حـال بپردازد و اگر بدون شکستن نماز ،دادن طلب او ممکن نیـست بـایدنماز را بـشکـند و طلب او را بـدهـد بـعـد نـمـاز را بـخـوانـد.(۳)

 

مرحوم صاحب عروه در ذیل مسئله می نویسد:

 وَ یَحْتَمِلُ فی الضَّیْقِ وُجُوبُ الْاِقْدامِ عَــلَــی الْاَداء ِمـُتَـشـاغِـلاَ بِالـصَّــلاهِ(۴)

 

مرحوم آیت ا.. خویی در توضیح آن می نویسد:

 وَ اِنِ اسْتَلْزَمَ فَواتَ بَـعْـضِ الْاَجـْزاءِ اَوِ الـشَّـرایِـطِ لِأَنَّ اَداءَ الدَّیْنِ أَهَمُّ مِنْ ذلِکَ الْجُزْءِ اَوِ الشَّرْطِ الْمُزاحِمِ مَعَهُ(۵)

 

امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

 وَ امَّا الذَّنْبُ الَّذی لا یُغْفَرُ فَمَظالِمُ الْعِبادِ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ اِنَّ اللهَ تَبارَکَ وَ تَعالی اِذا بَرَزَ لِـخَلْقِهِ أقْسَـمَ قَـسَماً عَلـی نَفْسِّهِ

 اما گناهانی که بخشیده نمی شود ستم بندگان به یکدیگر اســت خـداوند روز جزا و مـوقـع احـقـاق حـقـوق بـه عــزت و جــلال خـود سـوگـنــد یـاد کـرده اسـت

 

•فَقالَ:وَ عِزَّتی وَ جَلالی لایَجُوزُنـی ظُلـْمُ ظالِمٍ وَلَوْ کَفٌّ   بِکَفٍّ … فَیَقـْتَصُّ لِـلـْعِبادِ بَعْـضـِهـِـمْ لـِبَعْـضٍ حَـتـّی لا یَبْقی لِأَحَدٍ عَلی أحَـدٍ مَظْـلِـمَهٌ ثُـمَّ یَبْعـَثـُهُـمْ لِـلْـحِسابِ(۶)

 و فرمود:به عزت و جلالم قسم که ظلم هیچ ستمگری بدون بررسی و سنجش نگذرد هرچند آن ظلم کوچک باشد مانند اینکه کسی بـه ناحق کف دست خود را به کـف دیگری بکوبد خداوند حقوق ضایع شده افراد را به طـور کامل استـیفا می کند تا نزد کسی مظلمه فرد دیگر باقی نـماند سپـس آنـان را بسـوی حسـاب مبعـوث مـی کنـد.

 

مرحوم کلینی در اصول کافی نقل میکند:

 عَنْ شَیخٍ مِنَ النَّخَعِ قالَ:قُـلْـتُ لابی جَـعْفَـرٍ(ع)

 پیرمردی از نخع می گوید به امـام باقـر(ع) عـرض کـردم

 اِنّـی لَـمْ اَزَلْ والِیاً مُـنــْذُ زَمـَنِ الْـحَــجّاجِ اِلـی یَــوْمـی هـذا فَــهَـلْ لـی مِــنْ تُــوبَــهٍ؟

 مـن از زمـان حجاج تا امروز در بلاد اسلامی والی بـوده ام آیا بـرای من توبه وجود دارد؟

 قـالَ:فَـسـکـَتَ ثــُمَّ أَعــَدْتُ عـَلَـیْـهِ

 امام به من پاسخ ندادند دوباره سـوال کردم 

 فَقالَ:لا حَـتّـی تُـؤَدِّیَ اِلـی کُـلِّ ذی حـَقٍّ حَقَّـهُ(۷)

 حضرت در جواب فرمود توبه به تنهایی موجب نجات تو نمیشود مگراینکه حساب مردم را تصفیه کنی و حق هر حساب حقی را ادا نـمایی

 ادامه کلام امام زین العابدین(ع)

 وَ اِنْ کُنتَ مُعْسِراً أَرْضَیْـتَهُ بِحُسْنِ الْقُولِ            

 اگر نـداری او را بـا خـوش زبـانی راضـی کـنـی

 و طَـلَـبْـتَ اِلـَیْـِه طَـلَـباً جَـمـیـلاً    

 و از او به آرامی مهلت بخواه

 وَ رَدَدْتَهُ عَنْ نَفْسِک رَدّاً لَطِیفاً             

 و با خوشی او را برگردانی

 وَ لَمْ تَجمَعْ عَلَیهِ ذَهابَ مالِـهِ وَ سُوءَ معامَلَتَهِ فَانَّ ذلـک لَـومٌ(۸)

     با اینـکـه مـالـش را بـردی بـا او بـدرفتاری نکن چون نوعی پستی است

 

خطبه(دوم):

 موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

 روز جمعه ۳۱ مرداد ۲۵ شوال

 •روز شهادت حضرت امام جعفر صادق(ع)(۹)

 •روز صنعت دفاعی(۱۰)

 

این نامگذاری بمناسبت روز تأسیس وزارت دفاع بوده که روز ۳۱ مرداد می باشدخدا را شاکـریم کـه فـرزنـدان نـظامـی ملـت متعـهـد ایـران اسـلامی تـحـت فرماندهی ولی امر مسلمین مد ظـله با عمل به شعـار (مـا مـی توانیـم) تـوانسته اند با طراحی و ساخت محصولات نـوین دفاعی متناسـب با تهـدیـدات سخـت و نرم آمادگی روز افزون کشور را رقـم زده و با قطع هر گونه وابستگی نظامی موجبات  اقتدار نظـام جمـهوری اسـلامی و نیـروهای مـسلح کشـورمان را فـراهـم سازند(۱۱)

 

 روز شنبه ۱ شهریور

 •روز بزرگداشت ابوعلی سینا(۱۲)

 •روز پزشک(۱۳)

 

 روز یکشنبه ۲ شهریور

 •آغاز هفته دولت(۱۴)

 

روز چهارشنبه ۵ شهریور

 •روز بزرگداشت زکریای رازی(۱۵)

 •روز داروسازی(۱۶)

 

 روز پنجشنبه ۶ شهریور ۱ ذوالقعده

 •ولادت حضرت فاطمه معصومه(ع)(۱۷۳ق)(۱۷)

 •روز دختران(۱۸)

 •آغاز دهه کرامت(۱۹)

 •آغاز هفته حجّ(۲۰)

 

ب:چرا امام صادق(ع) قیام نفرمود؟

 ضمن سالهای گذشته ابعاد مختلف زندگی امام صادق(ع) مورد بررسی قرار گرفت در ایـن جلسه بـصـورت اجـمـال به دو سـوال پاسـخ داده مـی شـود

 1-چرا امـام صـادق(ع) علـیه سـتمگران عصـر خـویش قـیام نفرمـود؟

 2-امام صادق(ع) علیه طاغوت های عصر خویش چه مواضعی  داشت؟

 

پاسخ:

 خود امام صـادق(ع) در مـوارد مخـتلـف به پـاسـخ از پـرسـش اول پرداخته است بصورت اجمال مواردی را یادآوری میکنیم

 

۱-امام صـادق(ع) خـطاب بـه شـخصی بنام سهل بن حسین خراسانی فرمود:

 اِنّا لا نَـخـْرُجُ فـی زَمانٍ لا نـَجـِدُ فـیهِ خَمْسَهَ مُعاضِدینَ لَنا نَحْنُ أعْلَمُ بِالْوَقْتِ(۲۱)

 ما در عصری که حتی پنج نفر کمک نداریم قیام نمی کنـیم مـا بـر وقـت قـیـام آگـاهـیـم

 

۲-امام صادق(ع) خطاب به یکی از یاران خود بنام سَدیر صیرفی که میخواست     امام قیام کند به ۱۸ بزغاله موجود در آن مکان اشاره کرده چنیـن فـرمـود:

 وَاللهِ یا سَدیرُ لُـوکانَ لی شیعَهٌ بِـعَدَدِ هذِهِ الـْجِـداءِ ما وَ سـَعَـنـِی الْقُـعـُودُ(۲۲)

 به خدا سوگند ای سدیر اگر شیعیان من به اندازه تعداد این بزغاله ها بود خانه نشینی برایم روا نبود

 

۳-امام صادق(ع) در پاسخ نامه ابومسلم خراسانی چنین می فرماید:

 ما أَنْتَ مِنْ رِجالی وَ لا الزَّمانُ زَمانی(۲۳)

 تو از مـردان مـن نیـسـتی و زمـان زمـان مـن نیـسـت

 

در ارتباط بـا مواضـع ضـد طاغـوتی امام صادق(ع)  چند مورد را بعنوان نمونه مورد اشاره قرار میدهیم

 

۱-امام صادق(ع) فرمود:

 مَنْ سَـوَّدَ اِسْمَـهُ فی دیوانِ وُلْدِ سابِـعٍ حَـشَرَهُ اللهُ یـَوْمَ الْـقِـیامَهِ خِـنْـزیـراً(۲۴)

 کسیکه نامش را در دفتر بنی عباس بنویسد خدا او را روز قیامت بصورت خوک محشور میکند

 

۲-در روایت دیگر فرمود:

 مَنْ أَحَبَّ بَقاءَ الظّالـِمـیـنَ فَقَد أَحَـبَّ أَنْ یُعْصَـی اللهُ(۲۵)

 کسیکه بقای ستمگران را دوست بدارد دوست دارد که خدا نافرمانی شود

 

۳-یونس بن یعقوب از یاران امام صـادق(ع) می گوید امام صادق(ع) به من فرمودند :

 لاتُــعِـنْـــهُـمْ عَــلــی بَـناء مـَـسْـــجِــدٍ(۲۶)

 یعنی ستمگران را حتی در ساختن مسجد یاری نکن

 

 ج:وظایف دولت در قانون اساسی

 با تبریک هفته دولت به تمامی دولت مردان در بخشهای مختلف در میان ارکان و قوای حاکم بر نظام جمهوری اسلامی بیـشترین فشارها و توقعات و انتظارات جامعه و گروه های سیاسی از دولت است و ریشه های آن را باید در امثال موارد زیـر جسـتجو کرد

 

الف:مردم بطور روزمـرّه بـا وظایـف و اخـتـیارات دولـت سـر وکـار دارند در اصل سوم قانون اساسی این وظایف را چنین بیان میکند:

 1-ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی

 2-بالا بردن سطح آگاهی های عمومی

 3-آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان

 4-تقویت روح بررسی و تتبیع و ابتکار در تمامی زمینه ها

 5-طرد کامل استعمار و جلوگیری از نفوذ اجانب

 6-محو هر گونه استبداد و خود کامگی و انحصار طلبی

 7-تأمین آزادیهای سیاسی و اجتماعی در حدود قانون

 8-رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امـکانات عادلانه بـرای همـه

 9-ایجاد نظام اداری صحیح و حذف تشکیلات غیر ضروری

 10-مشارکت عامه مردم در تعیین سرنوشت خویش

 11-تقویت کامل بنیه دفاع ملی از طریق آموزش نظامی

 12-پی ریزی اقتصاد صحیح و عادلانه طبق ضوابط اسلامی

 13-تأمین حقوق همه جانبه افراد

 14-تنظیم سیاست خارجی بر اساس معیارهای اسلامی و …(۲۷)

 

 ب:شرح وظایف ،اختیارات قوای حاکم بر جمهوری اسلامی و قوانین مربوطه به توده مردم جامعه آموزش داده نمی شود لذا نوع مـردم در اظهار نـظر و قضاوت در مورد عملـکرد دولـت و سـایر قـوا دچـار اشتبـاه می شـوند.

 

ج:برخی از مشکلات و تنگناهـای دولت از تصمیمات و تصـویبــات مــجلس شـورای اسـلامی نـاشـی می شود در حالیکه مقصر اصلی را دولت میدانند.

 

د:بخشی از فشارها بر دولت مربوط به ضعف مدیریتهاست و نوع این ضعفها مربوط به مدیرانی است کـه با اعـمال قـدرت تعـدادی از نمایندگان مجلس در شهرستانهای کـشور نصب یا عـزل شـده اند.

 

ه:بخش مهمی از انتقادها از دولـتها در ادوار مخـتلف از طریق تریبونها و رسانه ها و مطبوعات بیشتر بعد سیاسی و جناحی دارد تـا نـقد منـصفانـه و واقـع بیـنانـه و…

 

لذا انتظار از دولت مردان این است که در بیان عملکردها واقع بینانه و تحلیلی برخورد کنند وموفقیتها و ضعفها را با هم مطرح کنند و سایر رسانه ها نیز منصفانه رفتار نمایـند.

 

د:اخبار و حوادث جهان اسلام

 1-مقاومت غزه

 مقاومت جانانه مردم مظلوم غزه در برابر اسرائیل و حامیان منـطقه ای و بین المللی او چند اثر و دستاورد مهم منطقه ای و بین المللی داشت

 الف:تثبیت توخالی بودن قدرت آهنین رژیم اشغالگر

 ب:پـیروزی خـون بـر شمـشیر به اثبـات رسـید

 ج:تحریک افکار عمومی جهان علیه اشغالگران و حامیان آنان

 د:ایجاد اختلاف و درگیری همراه با سردرگمی میان رجال سیاسی و نظامی رژیم صهیونیستی(۲۸)

 

 2-عراق و سوریه

 در هر دو کشور مبارزه علیه گروه تکفیری داعش مورد حمایت استکبار و ارتجاع منطقه همچنان استـمرار دارد و موضـوع تسلـط داعـش بر سـد بزرگ موصل به نگرانی اصـلی عـراقی هـا تبـدیل شـده اسـت چـون درصورت  انفجار آن نـینوا و بـخشـهایی از بغـداد زیـر آب خواهـد رفـت(۲۹)

 

 3-نژاد پرستی در آمریکا 

 از جمله حوادث مهم فرا منطقه ای موضوع کشـتن یـک جـوان سیاه پوست آمریکایی توسط پـلیس ایـن کشـور چـندیـن روز اسـت کـه امنیت بخشهایی ازاین کشور را بهم ریخته است.آمریکایی که ادعای رهبری جهان را دارد از ایجاد مساوات در داخـل خـود عاجـز اسـت.ناامنی ،آدم کشی ،نژاد پرستی وفساد اخـلاقی در آن غـوغا می کند.(۳۰)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری تسنیم

 

  پی نوشت:

 (1)بحار الانوار / مجلسی ج۷۴ ص۳۷۹

 (2)شرح رساله الحقوق /قبانجی ج۲ ص ۲۶۹                                                            

 (3)توضیح المسائل مراجع ج۱ ص۸۰۵         

 (4)عروه الوثقی /سید یزدی ج۳ ص۴۲                                                        

 (5)المستند فی شرح العروه ج۱۵ ص۵۳۱

 (6)اصول کافی /کلینی ج ۲ص۴۴۳                                      

 (7)اصول کافی/کلینی ج۲ ص۳۳۱                           

 (8)شرح رساله الحقوق / قبانجی  ج۲ ص۲۶۹

 (9)فرق الشیعه/نوبختی ص۷۸                        

 (10)روزنامه کیهان ۸۹/۴/۱۲                          

 (11)پورتال جامع پارسی(آسمونی)

 (12)روزشمار شمسی / صدا و سیما ص۱۸۳                

 (13)سامانه پرسش و پاسخ ایران                                

 (14)پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه           

 (15)پایگاه اطلاع رسانی تبیان تبیان                         

 (16)سایت انجمن دارو سازان

 (17)مناسبات اسلامیه/محمد امین نجف ص۱۸۶                   

 (18)پایگاه اطلاع رسانی بیتوته                     

 (19)پایگاه اطلاع رسانی تبیان

 (20)خبرگزاری میراث فرهنگی                               

 (21)بحار الانوار / مجلسی ج۴۷ص۱۲۳

 (22)اصول کافی/کلینی ج۲ص۲۴۲    

 (23)ملل و نحل شهرستانی ج۱ص۱۵۴

 (24)وسایل الشیعه/حر عاملی ج۱۲ص۱۳۰

 (25)وسایل الشیعه/حر عاملی  ج۱۲ص۱۳۴

 (26)وسایل الشیعه /حر عاملی ج۱۲ ص۱۳۰              

 (27)اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی

 (28)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه               

 (29)روزنامه جمهوری اسلامی ۹۳/۵/۳۰                   

 (30)یادداشتهای شخصی

 

 

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر