چهارشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۰ - الأربعاء 14 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۸/۱۴) گزارش مصائب عاشورا از زبان امام سجاد(ع)(شام غریبان)

مقدمه: در پایان اسارت اهل بیت امام حسین(ع) موقع رسیـدن کاروان به دروازه شهر میدنه امام زین العابـدین(ع) بـه بشیر فرمود:جلوتر برو به مردم مدینه ورود ما را خبر ده.آن روز در مدینه کربلای دیگری بر پا شد تمامی مردم با  گریه و زجه به بیرون مدینه ریختند .امام سجاد برای مردم سخنرانی فرمودند و […]

مقدمه:

در پایان اسارت اهل بیت امام حسین(ع) موقع رسیـدن کاروان به دروازه شهر میدنه امام زین العابـدین(ع) بـه بشیر فرمود:جلوتر برو به مردم مدینه ورود ما را خبر ده.آن روز در مدینه کربلای دیگری بر پا شد تمامی مردم با  گریه و زجه به بیرون مدینه ریختند .امام سجاد برای مردم سخنرانی فرمودند و در آن کلیات مصائب عاشورا را بیان فرمودند.چند بخش را ترجمه می کنم:

۱-امـام(ع) بـعـد از حـمـد و سـتایـش خداوند و بیان مقدماتی چنین فرمود:

اَیُّها الْقَوْمُ قُتِلَ ابُو عَبْداللّهِ وَ عِتْرَتُهُ وَ سُبِیَ نِسائُهُ وَ صِبْیَتُهُ وَ دارُو بِرَأسِهِ فِی الْبُلْدانِ مِنْ فَوْقِ عامِلِ السِّنانِ وَ هذِهِ الرَّزیهُ الَّتی لا مِثْلُها رَزِیَهٌ ما سَمِعْنا بِهذا فی آبائِنا الْاَوَّلینَ اِنْ هذا اِلّا اخْتِلاقٌ

 

۲-در بخش دیگر سخنان خود عمق ستمـگریها و جـنایات لشکریان بنی امیه را با سوز دل تمام چنـین بیان فرمود:

وَاللهِ لو اَنَّ النَّبِـیَ تَـقَدَّمَ اِلَیْـهِمْ فی قِتالِنا کَـما تَقَدَّمَ اِلَـیْـهِمْ فِـی الْوِصایَهِ بِنا لَـما زادُوا عَلی ما فَعـَلُوا بـِنا

به خدا سوگند اگر پیامبر در عوض سفارشهایی که در حق ما نمودنددستور جنگ با ما را صادر می نمود این قوم بیشتر از این جنایت نـمی توانستـند مرتکـب شـوند

 

۳-در بخش دیگر از سخنان خود برای نشان دادن بزرگی و عمق فاجعه ضمن توسل به آیه شریفه اِسترجاع چنیـن ادامه دادنـد:

فَاِنّا لِلهِ وَ اِنّا اِلَیْهِ راجِعونَ مِنْ مُصیبَهٍ    

ما به خداوند پناه می بریم از مصیبتی که

ما اَعْظَمَها                     

چه اندازه بزرگ است

وَ اَوْجَعَها                      

و چه مقدار دردناک است

وَ اَفْجَعَها                       

و چه مقدار فاجعه آمیزتر است

وَ اَکَظَّها                       

و چه اندازه کینه توزانه تر است                

وَ اَفْظَعَها                       

و رسواتر و زشت تر است

وَ اَمَرَّها                        

و چه اندازه تلخ تر است

وَ اَفْدَحَها                     

و دشوارتر و سخت تر است

فَلَقَدْ بَکَتْ السَّبْعُ الشِّدادُ          

آسمانهای هفت گانه در شهادت او گریستند

وَ بَکَتِ الْبِحارُ بِاَمْواجِها                        

و دریاها با همه امواجش گریه کردند

وَ السَّماواتُ بِاَرْکـانـِها              

و آسمانهای هفت گانه گریه کردند

وَ الْاَرْضُ بِـاَرْجاعـِها                

و زمین و تمامی عمق آن گریستند

وَ الْاَشــْجارُ بِاَغْـصانِها              

و درختان با همه شاخه هایشان گریه کردند

وَ الْحیتانُ فی لـُجَـجِ الْبِحارِ    

و ماهیان دریاها گریستند

وَ الْـمَـلائـِکَـهُ الْـمُـقــَرَّبـونَ

و تمامی ملائکه مقرب الهی گریه کردند

وَ اَهْلُ السَّماواتِ اَجْمَعُونَ       

و همه آسمانیان در این مصیبت گریستند

 

۴-امام در پایان سخنان خود چنین فرمودند:

فَعِنْدَ اللهِ نَحْتَسِبُ فیما اَصابَنا وَ ما بَلَغَ بِنا فَاِنَّهُ عَزیزٌ ذُو انْـتـِقامٍ(۱)

ما این مصائب را به حساب خدا می گذاریم زیرا او صاحب عزت ،قدرت و انتقام گیـرنـده اسـت

 

ترسیم فضای شام غریبان:

متأسفانه مورخان و مقتل نویسان نتوانسته اند گزارشی مناسب از شب یازدهم محرم ارائه دهنددر عین حال تصویر اتفاقات ایـن شـب چنـدان مشکل نمی باشـد

 

حضرت زینب پناهگاه اسیران

بعد از ظهر عاشورا تمامی مشکلات مربوط به اسیران با تدبیر حضرت زینب(ع) برطـرف می شـد از قبـیل:

پرستاری از امام زین العابدین(ع) چون مریض بـود

نگهبانی از اهل بیت(ع) (یعنی انـجام کـار حـضرت عـباس(ع))

آرام کردن زنان ،دختران و کودکان مصیبت دیده

اندیشه و برنامه ریزی برای مدیریت حوادث بعدی

گریه مخفیانه بر اباعبدالله (ع) و سایر شهدای کربلا

پرداختن به تهجد و عبادت شبانه خود

 

امام زینالعابدین(ع) فرمود:

عَمّتی زینبُ مع تلک المصائبُ و المحن الناز له بها ما تَرَکَتْ تَهجُّدَها لِلَیلَهٍ… ما ادَّخَرَتْ شببأ من یُومِها لِغَدِها ابداً(۲)

عمه ام زینب با آن همه مـصیبت ها و درهـای وارده تهجـد خـود را حتـی یـک شـب ترک نکرد و کار امروز را ابداً به فردا واگذار نکرد

 

غارت خیمه ها

اوج مصیبت اهل بیت اباعبدالله الحسین(ع) بعد از ظهر عاشورا از آتش زدن خیمه ها و غارت اهل بیت آغاز گردید که ایـن مصیبت دردنـاک بـرای ائمـه بسـیار گـران تمـام شـده اسـت.

امام رضا(ع) می فرماید:

اِنَّ الْمُحَرَّمَ شَهْرٌ           

محرم ماهی است که

فَاسْتُحِلَّتْ فیهِ دِماؤُنا               

در این ماه خون ما را حلال شمردند

وَ سُبِیَ فیهِ ذَرارِیُّـنا وَ نِساؤُنا    

بچه ها و زنان ما را اسیر کردند

وَ اُضْرِمَتِ النّیرانُ فی مَضارِبِنا

خیمه های ما را آتش زدند

وَانْتُهِبَ ما فیها مِنْ ثَقَلِنا(۳)      

و هر آنچه در آنها بود به غارت بردند

امام زین العابدین(ع) خطاب به کوفیان فرمود:

اَنَا ابنُ مَنِ انْتُهِکَ حَریمُهُ

من فرزند کسی هستم که به خانواده اش اهانت شد

وَ سُلِـبَ نَـعیمُـهُ         

و نعمت هایش از او گرفته شد

وَانْـتُـهِـبَ مـالُهُ         

و ثروتش به غارت رفت

وَ سُبِـیَ عِـیالُـهُ(۴)      

و خانواده اش به اسارت رفت

 

فقیه نامدار شیعه مرحوم شیخ مفید:

از گزارشگر حادثه کربلا یعنی حمید بن مسلم مطالب دلخراشی نقل میکـند که اگر نـاقل شیـخ مفیـد نبود من به خودم اجازه نمیدادم این موارد را ذکـر بکنم

۱-فَوَ اللهِ لَقَدْ کُنْتُ اَرَی الْمَرأَهَ مِنْ نِسائِهِ وَ بَناتِهِ وَ اَهْلـِهِ تُنازَعُ ثَوْبَها عَنْ ظَهْرِها حتّی تُغْلَبَ عَلیهِ فَیُذْهَبُ بِهِ مِـنـها

به خدا قسم من زنی از خـانـدان حسیـن را دیـدم که لبـاسـش را بـه تـن نـگـه مـی داشـت که نبرند و در این مورد پـافشاری میـکرد ولـی سرانجـام به زور از تـنش کشیـده و بـردند

 

۲-حمید بن مسلم در بخش دیگر چنین میگوید:

وَ جاءَ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ فَصاحَ النِّساءُ فی وَجْهِهِ وَ بَکِیْنَوَ سَأَلَتْهُ النِّسْوَهُ لِیَسْتَرْجِعَ ما اُخِذَ مِنْـهُنَّ لِیَـتَـسَتـَرْنَ بِـهِ

عمر بن سعد به در خیمه ها آمد زنان بر او فریاد زدند و گریستند و از وی درخواسـت کردند آنچه را از آنـان ربـوده انـد بـه آنـان بـرگـرداننـد تـا خـود را بدانها بپـوشـاننـد

 

۳-حمید بن مسلم در ادامه می گوید :

فَقالَ مَنْ اَخَذَ مِنْ مَتاعِهِنَّ شَیئاً فَلْیَرُدَّهُ عَلَیْـهِنَّ فَوَاللّهِ ما رَدَّ اَحَـدٌ مَـنـْهُمْ شَـیـئاً(۵)

عمر بن سعد فریاد زد هـر کـس چیـزی از زنـان بـرده به آنها بازگرداند به خدا هیچکس چیزی پس نیـاورد

 

پی نوشت:

(۱)لهوف / سید بن طاووس (مترجم)ص۲۷۲            

(۲) وفیات الأئمه: ص ۴۴۱

(۳)امالی /مرحوم شیخ صدوق ج۱ مجلس ۲۷                                  

(۴)مناقب آل ابی طالب/ابن شهر آشوب ج۴ص۱۲۴

(۵)الارشاد/شیخ مفید(مترجم) ج ۲ ص ۱۶۸

پر بازدیدترین ها

بیشتر