یکشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۰ - الأحد 13 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۳/۰۸/۱۶) خطبه های نماز جمعه – ۱۶ آبان ۱۳۹۳

خطبه(اول): موضوع:الف:خصومت با تقوا جمع نمی شود قالَ عَلِیُّ(ع): لا یَـسْـتـَطـیـعُ أَنْ یَـتَّـقـی اللهَ مَنْ خاصَـمَ(۱) کسیکه با دیگران بی دلیل خصومت دارد نمی تواند تقوا پیشه کند   توضیح: در روایات اهل بیت(ع) به شدت از جدال و مخاصمه با دیگران نهی شده است .مرحوم کلینی در اصول کافی موضوع مستقلی برای این مسئله […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:خصومت با تقوا جمع نمی شود

قالَ عَلِیُّ(ع):

لا یَـسْـتـَطـیـعُ أَنْ یَـتَّـقـی اللهَ مَنْ خاصَـمَ(۱)

کسیکه با دیگران بی دلیل خصومت دارد نمی تواند تقوا پیشه کند

 

توضیح:

در روایات اهل بیت(ع) به شدت از جدال و مخاصمه با دیگران نهی شده است .مرحوم کلینی در اصول کافی موضوع مستقلی برای این مسئله قرار داده است تحت عنوان بابُ الْـمِراءِ وَالخصـومهِ وَ مُعـاداهِ الرِّجالِ و در نخستین روایت از امیرمؤمنان(ع) نقـل می کند فرمود:

اِیّاکُمْ وَالْمِراءَ وَالـْـخُـصُومَـهَ فَاِنّـَهُما یُـمْـرِضانِ القُلُوبَ عَلَی الْأِخْوانِ وَ تُنْبِتُ عَلَیـْها النـّـِفاقُ(۲)

از جدال و خصومت بپرهیزید که دلهای دوستان را نـسبـت به یکدیگر بیمار می سازد و بذر جدایی در میان آنها می افشاند

 

رسولخدا(ص) فرمود:

ثَلاثٌ مَنْ لَقِیَ اللهَ عَزَّوَجَـلَّ بِــهِـنَّ دَخـَلَ الــجـَـنَّـهَ مِنْ أَیِّ بابٍ شاءَ مَنْ حَـسـُنَ خُـلُقُـهُ وَ خَـشِـیَ اللهَ فی المَغیبِ وَالْمَحْضَرِ وَ تَرَکَ الـمِراءَ وَ اِنْ کانَ محِقّاً(۳)

 

تذکر:

ابی هلال العسکری لغت شـناس مـعروف در کـتاب فروق اللغویه در فرق میان جدال و مراء می نویسد:

قیلَ هُما بِمَعْنی،غَیْرَ أَنَّ الْمِراءَ مَذْمومٌ لِأنَّهُ مُخاصَمَهٌ فِی الـْحَـقِّ بَعْدَ ظُهُورهِ وَ لَیْسَ کَذالِکَ الْجِـدالُ(۴)

 

ب:غیرت از دیدگاه اسلام

یکی واژه های ارزشـی در میـان مـعارف اسـلامی واژه غیرت است که روایات متعددی در این زمینه وارد شده است و دانشمندان علم اخلاق روی آن تأکید فرمـودند لذا لازم دیـدیم ایـن بحـث را در سـه محـور زیـر مـورد بررسی قرار بدهیم غیرت دینی،غیرت ناموسی و غیرت ملی

 

۱-معنی غیرت

مرحوم ملامهدی نراقـی در کتـاب اخلاقی جامع السعادات می نویسد:

هُوَ السَّعْیُ فی مُحافَظَهِ ما یَلزَمُ محافَظَتُهُ وَ هُوَ مِنَ نَتائِج الشَّجاعَهِ وَ کِـبـَرِ النّـَفْـسِ وَ بـِها تـَتَحَـقَّـقُ الرُّجُولِیَّهُ وَ الْفاقِدُ لَها غَیْرُ مَعْدودٍ مِنَ الـرِّجالِ(۵)

غـیرت عـبارت است از تـلاش در مـحافـظت چـیزی کـه نـگهبـانی از آن ضروری است و آن ثمره شجاعت ،بزرگی و قوت نفـس اسـت ومردانگی بـوسیـله آن مـحـقق مـی شـود و فـاقـد آن از زمـره مــروان خـارج اسـت

 

۲-ضرورت غیرت

امام صادق(ع) فرمود:

اِنَّ اللهَ تَبارَکَ وَ تَعالی غَـیُورٌ یـُحِبُّ کُلَّ غَیُورٍ وَ لِغَیْرَتِهِ حَـرَّمَ الْـفَـواحِـشَ ظاهِـرَها وَ باطـِنَها(۶)

خدای تبارک و تعالی غیرتمند است و هر غیرتمنـدی را دوسـت میـدارد و از غیرتمندی اوست که زشتکاریها را چه پیدا و چه ناپیدا حرام فرموده

 

۳-غیرت دینی

غیرت دینی این است کـه انسـان مسلمـان نسبـت بـه دیـن اسـلام و امور مـربـوط به آن حسـاس بـوده و احـساس مسـئولیت نمایدو بـاتمام تـوان در اجـرای آن بـکوشـد و از کـوچکتریـن تعرض و خدشه نسبت به آن جلوگیری نماید موارد زیر از این قبیل اسـت:

۱-جلوگیری از بدعتـها و مقابـله با بدعـت گـذاران در دیـن

۲-در حد توان موانع اجرایی شدن احکام دین را رفـع نماید

۳-پاسخـگویـی بـه شبـهات کسـانـی کـه مـنکر دیـن هسـتند

۴-تلاش و کوشش در ترویج و نشر معارف دیـنی در جامعه اسلامی

۵-اقدام جدی به اجرای دو فریضه امر به معروف و نـهی از مـنکر(۷)

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

روز ۱۳ محرم الحرام

روز شهادت عبدالله بن عفیف توسط عبید الله بن زیاد(۶۱ق)(۸)

 

مرحوم شیخ مفید می نویسد:

بعد از اینکه عبید الله بـن زیـاد اسیران کربـلا را در مـجـلس خود وارد ساخت و بـا کلـمات خـشن و زنـنـده انان را مـورد آزار و اذیـت قـرار داد از قصر خارج شد و داخل مسـجد گـردید و بـالای مـنـبر رفـت و با جملات کفرآمیز اهل بیت رسولخدا(ص) را مورد سرزنش قرار داد

 

اینجا بـود که اولیـن اعـتراض در آن جـوّ خفـقان از یـک شیـعه وارسته یعنی عبدالله بن عفیف برخاست خطاب به ابن زیاد گـفت:

یا عَدُوَّ اللهِ اِنَّ الْکَذّابَ أَنْتَ وَ ابُوکَ وَالّذی وَ لّاکَ وَ اَبُوهُ یَابْنَ مَرْجانَهَ تَقْتُلُ أَوْلادَ النَبییّنَ وَ تَقُومُ عَلی الْمِنْبَرِ مَقامَ الصِّدیقیننَ؟(۹)

 

روز ۱۸ آبان

روز ملّی کیفیت(۱۰)

روز ۱۸ آبان بعنوان روز ملی کیفیت نامگذاری شده است امروز مـوضوع کیفیت یکی از موضوعات مهم بین المللی است تمامی ملل و حکـومتهای جـهان کیفـیـت را از جـمـلـه اولـویـت های خـویـش قـرار داده انـد امروز بازارهای بین المللی در قبضه کشورهایی قـرار دارد که محصولات و صادرات آنان از کیفیت لازم برخوردارند.

 

رسولخدا(ص) فرمود:

اِنَّ اللهَ تعالی یُحِبُّ اِذا عَمِلَ اَحَدُکُمْ عَمَلاً اَنْ یُتْقِنَهُ(۱۱)

خـدا دوست دارد یکی از شما عمـل خویش را بـا اتـقان انجـام دهـد

 

در حدیث دیگر فرمود:

وَ لکنَّ اللهَ یُحِبُّ عَبداً اِذا عَمِلَ عَمَلاً اَحْکَمَهُ(۱۲)

خدا دوست دارد بنده ای را که عمل خود را محکم انجام دهد

 

ب:پیامها و پیامدهای عاشورا

حماسه حسینی پس از وقوع در طول تاریخ دارای پیامها و پیامدهای متعددی بوده که مستمراً تاریـخ بشریت را تحت تأثیـر خـود قـرار داده اسـت در ایـن فرصت محدود به هر کـدام بـصـورت فـهرسـت اشـاراتـی خـواهـیم داشـت

 

الف:پیامهای عاشورا

نهضت حسینی برای تمامی انسانهای آزاده جهان در هر عصر و مصری پیامهای بلند و جاودانه ای دارد از قبیل :

۱-شهامت حسینی

امام در برابر تمامی دلسوزان و مصلحت اندیشان پاسخ داد :

لـَوْ لَـمْ یَـکُـنْ فِـی الـدُّنْــیا مَلْجَأً وَلا مَأوی لَما بایَعْتُ یَزیدَ بْنَ مُـعاوِیَـهَ(۱۳)

 

۲-ایثار حسینی

امام موقع خـروج از مکـه تمـامی پیـروان خود را مورد خطاب قرار داده می فرماید:

مَنْ کانَ باذِلاً فینا مُهْجَتَهُ وَ مُوَطِّـناً عَلی لِقاءِ اللهِ نَفْسَهُ فَـلْـیَـرْحَـلْ مَـعَنا(۱۴)

 

۳-صبر و تحمل حسینی

امام وقتی سرباز شش ماهه خود را آغشته به خون دید خود را چنـین تسـکین داد:

هَوْنٌ عَلَّیَ ما نَزَلَ بی اِنَّهُ بِعَیْنِ اللهِ(۱۵)

و در لحظات آخر حیات خویش به خداوند چنین عرضه میدارد:

صَبْراً عَلی قَضائِکَ یا رَبِّ(۱۶)

 

۴-اصلاح حسینی

امام در بخشی از نامه خود به برادرش محـمـد حـنیفه چنیـن مـی نـویسـد:

اِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْاِصْلاحِ فـی اُمَّـهِ جَــدّی رَسُـولِ اللهِ(۱۷)

 

۵-امر به معروف و نهی از منکر حسینی

در کنار قـبر رسـولـخـدا(ص) به درگاه خدا چنین عرضه میـدارد:

اَللّهُمَّ اِنّی اُحِبُّ الـْمَعْروفَ وَ اُنْکِرُ الْمُنْکَرَ(۱۸)

 

۶-نماز حسینی

امام عصر نهم محرم از دشمن فرصت مـیخواهـد تا به نمـاز بپـردازد(۱۹)و ظهر عاشورا نماز اول وقت را زیر تیر باران دشـمن اقـامه می کـند(۲۰)

 

ج:پیامدهای قیام حسینی

حماسه عاشورا در طول تاریخ پیامدهای سرنوشـت سازی را داشته که به چند نمونه اشـاره مـی کنـیم:

۱-احیای دین اسلام

از سید جمال اسد آبادی نقل شده گفت:

اَلْاِسْلامُ مُحَمَّدِیُّ الْوُجُودِ وَ الْحُدُوثِ وَ حُـسَـیْـنِـیُّ الْــبَـقاءِ وَ الْاِسْتِـمـْرارِ(۲۱)

 

۲-رسوایی بنی امیه

تنها کشتن اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفای او برای رسوایی بنی امیه کافی بود لکن جنایات و هرزگیهای مضـاعف و فـوق العاده ،کمک زیادی بر تسـریع رسـوایـی آنـان کـرد از جـمله:

۱-بستن آب بر روی اهل بیت(ع)

۲-کشتن کودکان با آن وضع فجیع

۳-آتش زدن و غارت کردن خیمه ها

۴-بر نیزه کردن سرهای شهدا

۵-به اسیری بردن آل الله

 

ابن اثیر می نویسد:

لَمّا وَصَلَ رَأسُ الْحُسَیْنِ (ع) اِلی یَزید حـَسُنَـتْ حالُ ابْـن زیادعِنْده وَ سَرَّه ما فَعَلَ ثُمَّ لَمَ یلبِث اِلّآ یَـسیراً حَتّی بَلـَغَهُ بُغْضُ النّاسِ لَهُ وَ لَعَنُهُم وَ سبُّهُمْ فَنِدمَ عَلی قَتْلِ الْحُسَین(ع)(۲۲)

وقتی سر امام حسین (علیه السلام) به یزید رسید، نسبت به ابن زیاد خیلی محبت کرد و از این کار خوشحال شد. بعد از کمی دید مردم او را دشـمـن می دارنـد و او را سب ناسزا می کنند، سپـس یزید پشیمـان شـد از کـشـتن امام حـسین(ع)

 

شیخ مفید از امام صادق(ع) نقل میکند فرمود:

عبدالملک بن مروان (پنج سال بعد از حماسه عاشورا به خلافت رسید)به حجّاج بن یوسـف استانـدار خـود در حـجاز نـوشـت:

فَحَسبی دِماءُ بَنی عَبْدِالْمُطَّلِبْ فَانِّی رَأیْتُ آلَ اَبی سُفْیان لَمّا وَ لَغُو فیها لَمْ یَلْبَثُوا بَعْـدَها اِلّا قـَلـیلاً(۲۳)

 

۳-بوجود آمدن قیامهای خونین

از جمله قیامهایی که در فاصله کوتاه بعد از عاشـورا بـوجـود آمدنـد عـبارتند از:

۱-قیام توّابین کوفه

۲-قیام مختار ثقفی

۳-شورش مردم مدینه

۴-قیام زید بن علی(۲۴)

 

ابوالفرج اصفهانی می نویسد:

در طول سه قـرن اول الی سـوم از تعداد ۲۱۸ نفر از علویان را نام می برد که در مناطق مختلـف کـشور پهناور آن روز دست به قیام و جنگ مسلحانه زدند.(۲۵)

 

د:عزاداری ایام محرم

خدا را شاکریم که امسـال عزاداری اباعـبدالله الحسین(ع) و یاران با وفای او در سطح کشورهـای مـختـلف جـهان اعم از آسیایی ،آفریقایی ،اروپایی و آمریکایی بصـورت گسـترده ومعنی دار با قدرت تمام برگزار گردیـد بـویژه در کشـورهـایـی کـه مشکلات امنیتی دارند مانـند: عراق،سوریه،لبنان،افغانستان و پاکستان

البته نوع عزاداریها خالی از حواشی نبود لکن شیعیان اهل بیت(ع) با پیروی از امـام خـویـش آمـاده شـدند خون و جان بدهند لکن عزاداری ها را تعطـیل نکنند.

۱-در سیدنی استرالیا افراطی ها به حسینیه شیعیان هجوم آوردند

۲-در عربستان سعودی تکفیری های جلاد به حسیـنیه شیـعیان در الاحساء حمله کرده و تعدادی را شهید و زخمی کردند

۳-تکفـیریان تـروریـست در نیـجـریه عـزاداران حسـینی را به خاک و خون کشیدند و ۲۸ نفر شهید و ۸۰ نفر زخمی شدند

۴-در بحرین نیروهای رژیم حاکم پرچمها و نمـادهـای عاشـورای عـزاداران حسینی را تخریب کردند و در برخی روستاها از عزاداریها جلوگیری کردند

۵-در لبنان افراطیون تلاش کردند به شیعیان عزادار آسیب زنند(۲۶)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری ایکنا

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

 

پی نوشت:

(۱)نهج البلاغه / حکمت ۲۹۸             

(۲)اصول کافی /کلینی ج ۲ ص۳۰۰ 

(۳)وسایل شیعه/ حر عاملی ج۱۲ ص۲۳۶

(۴)فروق اللغویه / ابی هلال عسکری ص۱۵۹                       

(۵)جامع السعادات /نراقی ج۱ ص ۱۸۲

(۶)فروع کافی/کلینی ج۵ ص ۵۳۵                                       

(۷)جامع السعادات /نراقی ج۱ ص۱۸۲

(۸) الکامل فی التاریخ / ابن اثیر ج۴، ص۸۳            

(۹)الارشاد/شیخ مفید (مترجم) ج۲ص۱۷۵    

(۱۰)پایگاه اطلاع رسانی همشهری آنلاین

(۱۱) کنز‌العمال / متقی هندی ۹۱۲۸                        

(۱۲)همان                              

(۱۳)مقتل عوالم /بحرانی اصفهانی ص ۵۴

(۱۴)مثیر الاحزان /ابن نما ص۲۱                  

(۱۵)اللهوف /ابن طاووس ص ۲۴۴                

(۱۶)مقتل /عبدالرزاق مقرم ص۳۴۴  

(۱۷) بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۳۲۹                  

(۱۸) بحارالأنوار، ج ۴۴، ص ۳۲۷ و ۳۲۸.

(۱۹)الارشاد/شیخ مفید ص۲۴۰                      

(۲۰)الکامل /ابن اثیر ج۳ ص۲۹                    

(۲۱)پایگاه اطلاع رسانی امام خمینی

(۲۲) کامل ابن اثیر ج ۴ صفحه ى ۴۵          

(۲۳)الاختصاص / شیخ مفید ص۳۱۴              

(۲۴) تاریخ طبری ج ۵ ص ۲۹۵                    

(۲۵)مقاتل الطالبیین ص ۱۶۱

(۲۶)خبرگزاریهای جمهوری اسلامی