چهارشنبه ۵ آبان ۱۴۰۰ - الأربعاء 21 ربيع أول 1443

(۱۳۹۳/۰۸/۲۳) خطبه های نماز جمعه – ۲۳ آبان ۱۳۹۳

خطبه(اول): موضوع:الف:تقوا کشتی نجات انسان است قال لقمانُ لابینه: یا بُنَیَّ اِنَّ الدُّنْیا بَحرٌ عَـمیقٌ قَـدْ غَـرِقَ فـیـها عالَمٌ کَثیرٌ فَلْتَکُنْ سَفینَتُکَ فیها تَقْـوَی اللهِ(۱) پسرک من دنیا دریایی ژرف است که عالمی بسیار در آن غرق شده اند پس باید کشتی تو در آن تقوای الـهی باشـد   توضیح: مرحوم علامه مجلسی در مرآه […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:تقوا کشتی نجات انسان است

قال لقمانُ لابینه:

یا بُنَیَّ اِنَّ الدُّنْیا بَحرٌ عَـمیقٌ قَـدْ غَـرِقَ فـیـها عالَمٌ کَثیرٌ فَلْتَکُنْ سَفینَتُکَ فیها تَقْـوَی اللهِ(۱)

پسرک من دنیا دریایی ژرف است که عالمی بسیار در آن غرق شده اند پس باید کشتی تو در آن تقوای الـهی باشـد

 

توضیح:

مرحوم علامه مجلسی در مرآه العقول می نویسد:

قوله(ع):عالَمٌ کَثیرٌ یُمْکِنُ أَنْ یُقْرَأَ بِفَتْحِ اللّامِ وَ کَسْرِها(۲)

 

ب:غیرت ناموسی

حمایت و حفاظت از ناموس ارتباطی تنگاتنگ با شرف و مردانگی شخص مسلمان دارد و دین مقدس اسلام با تأکید تمام از پیروان خود خواسته که از ناموس خود و سایر مسلمانان در برابر هر گونه تعرض داخلی و خارجی به شدت و با تمام وجود دفاع و حمایت کند و کمترین کوتاهی و مسامحه را در این زمینه جایز نمی داند.

 

معنی ناموس:

لغت شناسان می نویسند:

ناموسُ الرَّجُلِ:صاحِبُ سِرِّهِ الَّذی یُـطْـلِـعـُهُ عَلی باطِنَ أَمْرِهِ وَ یَخصُّهُ بِما یَسْتُرُهُ عَنْ غَیْرِهِ(۳)

ناموس مرد عبارت است از صاحب سرّ او و کسیکه اسرارش و بـاطن امورش را که از دیگران مخفی نگه میدارد در اختیار وی قرار میـدهد

 

ناموس عبارت است:

از زوجه و زنهایی کـه مـتعـلق به یـک مـرد است مثل مادر و خواهر و دختر و غیر ایـنها(۴)

 

غیرت ناموسی در روایات:

رسولخدا(ص) فرمود:

کانَ اِبْراهیمُ غَیُوراً وَ أَنَا أَغْیَرُ مِنـْهُ وَجَـدَعَ اللهُ أَنْفَ مَنْ لایَغارُ مِنَ الْـمُؤْمِنینَ وَالـْمُـسْلِـمیـنَ(۵)

حضرت ابراهیم غیور بود و من از او غیرتمندتـرم خداونـد بیـنی مـؤمـن و مسـلـمان بـی غـیرت را قـطع (و او را ذلیـل)مـی کنـد

 

امام باقر(ع) فرمود:

کانَ اِبْراهیمُ(ع) رَجُلاً غَیـُوراً وَ کانَ اِذا خَرَجَ فی حاجَهٍ أَغْلَقَ بابَهُ وَ أَخَذَ مِفْتاحَهُ(۶)

ابراهیم یک مرد غیرتمند بود وقتی از خانه خارج میشد در را میبست و کلید آن را با خـود می بـرد

 

امام صادق(ع) فرمود:

اِذا لَمْ یَغَرِ الرَّجُلُ فَهُوَ مَنْکُوسُ الْقَلْبِ(۷)

هر گاه مـردی غیـرت نورزد دلـش وارونـه می شـود

 

در روایت دیگر می فرماید:

لَیْسَ الْغَـیْـرَهُ اِلّا لِـلرِّجالِ(۸)

غیرت ورزی روانیست مگر برای مردان

 

امیرمؤمنان(ع) و توبیخ عراقیها:

امیرمؤمنان(ع) در دوران حکومت خویش مردم عراق را بخاطر اختلاط زنانشان با مـردان اجنـبی در کـوچه و خیابان مورد سرزنش شدید قـرار داده مـی فـرماید:

یا أَهْـلَ الْـعــِراقِ نُــبّـِـئـْتُ أَنَّ نِــسـائَکُـمْ یُدافِعُنَ الرِّجالَ فِی الطَّریقِ أَما تَـسْتَحْـیُونَ(۹)

ای مردم عراق به من خبر رسیده که زنان شما در خـیابانها به مردان تنه می زنـند آیـا شـما حیـا و شـرم نـمی کنـیـد؟

 

و در روایت دیگر می فرماید:

أما تَسْتَحْیُونَ وَلاتَغارونَ نِسائَکُمْ یَخْرُجْنَ اِلَـی الْأَسْـواقِ وَ یُــزاحـِـمـْنَ الْـعــُـلُـوجَ(۱۰)

آیا خجالت نمی کشید و غیرت نمی کنید که زنـانتـان به بازارها می روند و با کفار عجم تزاحم پیدا میکنند؟

 

علامه مجلسی ره می نویسد:

اَلْـعـُلُـوجُ:کُفّارُ الْعَجَمِ(۱۱)

علوج کافران عـجـم هـستـنـد

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

در طول هفته یعنی از ۲۳ آبان مـصـادف با ۲۰ مـحـرم الی ۲۹ آبـان مصادف با ۲۶ محرم الحرام مناسبتهای مهم به ترتیب زیر می باشند:

۱-رحلت مرحوم علامه طباطبایی مفسر و فیلسوف بزرگ(۱۲)

۲-رحلت مرحوم علامه حلی(۱۳)

۳-روز کتاب و کتاب خوانی و کتابدار و آغاز هفته کتاب(۱۴)

۴-رحلت مرحوم شیخ طوسی مؤسس حوزه علمیه نجف(۱۵)

۵-رحلت فقیه و فیلسوف فرزانه محمد تقی جعفری(۱۶)

۶-سالروز آزادسازی سوسنگرد(۱۷)

۷-سالگرد شهادت امام زین العابدین(ع) بنا به قول مرحوم شیخ مفید(۱۸)

 

ب:روز کتاب و کتابخوانی

۲۴ آبانماه بعنوان روز کتاب و کتابخوانی نامگذاری شده و اخیرا به هفته کتاب تبدیل شده است لکن احساس می شود نوع برنامه ها در این هفته بصورت تشریفاتی برگزار می شود و آنهم در تهران و بعضی از شهرستانهای بزرگ در صورتی کتاب و کتابخوانی و کتابخانه امروز یکی از مظاهر تمدن جوامع بشری محسوب میشود معمولا کشورها و ملتها به ذخایر و داشته های علمی خود در این زمینه افتخار میکنند.

بسی جای تأسف است که کشور ما با آنهمه دانشمند در تاریخ خود بطوریکه دانشمندان منصف غربی و اروپایی تمدن خویش را مدیون دانشمندان و کتب ارزشمند آنان میدانند و با آنهمه سفارشات دین مقدس اسلام در زمینه ارزش و جایگاه کتاب ،کتابخوانی و تشویق به تدوین کتب و مهار علوم از این طریق و اینهمه توصیه های مقام معظم رهبری مدظله العالی که می فرمایند کتابخوانی باید مثل خوردن و خوابیدن و سایر کارهای روزانه در زندگی مردم وارد شود.ما امروز در زمینه کتاب و کتابخوانی مشکلات اساسی داریم.

 

چند پیشنهاد:

۱-برنامه ریزی برای ایجاد انگیزه و علاقه به مطالعه و کتابخوانی در اقشار جامعه

۲-اعمال سیاستهای تشویقی(مسابقات،جوایز ،هدایا و…)جهت بالا بردن سطح مطالعه

۳-حمایت جدی از مؤلفان ،ناشران با ارائه تسهیلات لازم در زمینه نشر

۴-تهیه و توزیع کتب مورد نیاز کتابخانه ها بویژه در شهرهای کوچک

۵-برگزاری نمایشگاه های کتاب در شهرستانها در فصول مختلف همراه با تخفیف

۶-ایجاد فروشگاه های دائمی کتاب و دیگر محصولات فرهنگی

۷-برنامه ریزی جهت احیای فرهنگ مطالعه در آموزش و پرورش و دانشگاه ها

 

ج:خدمات علامه طباطبایی

روز ۲۴ آبان مـصــادف بــا ۲۱ مـحرم الـحـرام روز رحـلـت فـیـلسوف،عـارف ، فـقیـه و مــفـسر بـزرگ قـرآن مـرحـوم علامه طباطبـایی همچنین روز بزرگداشت آن مرحوم میباشد.

برای شناخت صحیح از ابعاد شخصیتی و علمی علامه گذشت زمان لازم است در عین حال بعضی از شاگردان برجسته ایشان جایگاه فلسفی ایشان را با بوعلی سینـا و ملاصـدرا هـم ردیـف می شمارند و از نظر آزاد اندیشی او را بی بدیل معرفی مـیکنند.

 

ابعاد خدمات علامه:

مرحوم علامه عمر خود را وقـف به اسـلام کـرده بـود و در زمینه های مختلف به اسلام و مسلمانان خدمت کرد از قبیل:

۱-تألیف کتاب در موضوعات مهم و مبتلا به جوامع اسلامـی از قبیل: فلسفه ،عرفان،کلام،تفسیر ،حدیث ،علوم قرآن و اخلاق

۲-تربیت کردن شاگردان برجسته و بنام در فلسفه و عـرفان بـطـوری کـه نوع علمای مبارز و ارکان نظام جمهوری اسلامی از شاگردان مشترک حضرت امـام ره و عـلامه بـودند از قبـیـل حـضـرات آیـات شـهـیدان:مطهری،بهشتی،مفتح،باهنر،قدوسی،امام موسـی صدر و حـضـرات آیات جوادی،حسن زاده،مکارم شیرازی،مقام معظم رهبری،سـبحانی ،نـوری همدانی،امینی ،مهدوی کنی،مصباح یزدی،مظاهری و محمدی گیلانی

 

۳-احیاء مجدد فلسفه اسلامی در حوزه قم از طریق:

الف:تدریس اسفار ملاصدرا و شفای بوعلی سینا

ب:تألیف بدابه الحکمه و نهایه الحکمه بعنوان دو کتاب درسی

ج:تدوین و تدریس مقالات روش رئالیسم

د:مذاکرات مستمر با فیلسوف فرانسوی دکتر هانـری کربن و سایر فلاسفه غربی که شیعه شدن کربن و کنار گذاشتن فلسفه او مـانیسـتی فـیلـسوف آلـمانی هـایـدگر گردیـد

ه:تکمیل فلسفه اسلامی با نقد فلاسفه قبلی و ابداع نظرات جدید(۱۹)

 

د:رسالت و نقش اسیران کربلا

اسیران کربلا ترکیبی از تعدادی زنان ،دختران،پسران نوجوان و کودکان خردسال و امام زین العابدین(ع) که بشدت مریض بود و همه آنان خانواده شهدا بودند و آمارشان بصورت دقیق مشخص نیست ولی برخی از منابع تاریخی و مقاتل از حدود ۲۱ نفر نام برده اند لکن تعداد قطعا از این بیشتر بوده(۲۰)

 

نقش مدیریتی حضرت زینب:

حضرت زینب با زیبایی تمام دوران بحرانی اسارات را مدیریت کردند لذا در کتب تاریخی و مقاتل الـقاب متعـددی را به این بانوی بزرگوار ذکـر کرده اند از قبیل شریکه الـحسـیـن ، نائـبه الـحـسیـن ،بَـطَلَـهُ کربلا(۲۱)

 

به دلیل مـحـدودیـت فـرصـت به چنـد نـمونـه از مصـادیق مدیریت آن حضرت در طول دوران اسارت اشاره میکنیم:

۱-انجام دادن تمامی امورات مربوط به اسیران بویژه زنـان و دختران کاروان تا حدی که غذای ناچیز وجیره بندی شده خود را بعضا در میان سایر اسیران تـقسیـم میکردند

 

۲-پرستاری از امام زین العابدین(ع) و حفظ جان او از خطرات جدی بویژه در لحظات عبور از قتلگاه ،مجلس ابن زیاد در کوفه و قصر یزید در دمشق

 

۳-محاکـمه کـردن مـردم کـوفه با ایـراد خـطبه آتشـین و تاریـخی که موجب تحولات اساسی در مردم کوفه و وحشت هیئت حاکمه گردید

 

۴-پاسخ کوبنده به یاوه گوییهای عبیدالله بـن زیـاد استـانـدار یـزید در کـوفـه

اَلْحَمْدُ لِلهِ الَّذی اَکْرَمَنا بِنَبِیَّهِ مـُحَـمَّـدٍ(ص) وَ طَـهَّـرَنا مِـنَ الرِّجْسِ اِنَّما یَفْتَضِحُ الْفاجِرُ وَ یَکْذِبُ الْفاسِقُ و َهُوَ غَیْرُنا(۲۲)

 

۵-پاسخ کوبنده به کفریات یزید در دمشـق و مفتضح سـاختن او در میان کارگزاران خود و نمایندگان سایر کشورها کـه در مجـلس حاضر بودند چند جمله از سخنان آن بزرگوار را ترجمه می کنم:

أمِنَ الْعَدْلِ یَابْنَ الطـُّـلَقاءِ وَ تـَخْـدیـرُکَ اِمائّکَ وَ نِسائَکَ وَ سُوقُکَ بَنـاتَ رَسُـولِ اللهِ سـَبایا

ای پسر آزاد شدگان آیا این از عدالـت اسـت کـه تـو زنـان و کـنیزان خود را پشت پرده ها بنشانی ولی دختران رسولخدا(ص) را اسـیر کنی

 

در بخش دیگر می فرماید:

وَ کَیْفَ یُرْتَجی مُراقَبَهُ مَنْ لَفَظَ فُوهُ اَکْـبادَ الْاَزْکِـیاءِ وَ نَـبـَتَ لـَحْـمُـهُ بــِدِماءِ الشُّـهـَداءِ

چگونه میتوان به حمایت و مراقبت آنکس امید داشـت که (مـادرش)جگر پاکان را به دهان گـرفته و گوشـتش از خـون شـهیـدان رویـیده

 

در بخش دیگر چنین فرمود:

لَئِنْ جَرَّتْ عَلَیَّ الدَّواهی مُـخاطَبَتَکَ اِنّی لَأَسْتَصْغِرُ قَدْرَکَ وَأَسْتَعْظِمُ تَـقـْریعـَکَ وَأسْتَکْـثـِرُ تَوْبـیـخَـکَ

اگر مصیبت های بزرگ روزگار کارم را بـه اینـجا کشـانده کـه با تو سخن بگویم ولی بدان من به یقین ارزش تو را کوچک و ناچیز و سرزنش تو را بزرگ میشمـارم و فـراوان تـو را تـوبیـخ می کنـم

 

در ادامه چنین فرمود:

فَـکـِدْ کَیْدَکَ وَاسـْعَ سَعْیَکَ فَـوَاللّهِ لاتـَمْحُوا ذِکْرَنا وَ لا تُمیتُ وَحْیَنا(۲۳)

ای یزید هر چه نیرنگ داری به کار بند و نهایت تلاشت را بکن اما به خدا سوگند یاد مـا را از خـاطـره ها محـو نخواهی کرد و (چراغ) وحی ما را خـاموش نتوانی نمود

 

ه:اخبار و حوادث منطقه و جهان اسلام

الف:جمهوری اسلامی ایران

در طول هفته اتفاقات مهمی در ایران رخ داد بصورت فهرست مورد اشاره قرار می دهـیم:

۱-جلسات چند جانبه انرژی هسته ای که در مسقط برگزار گردید

 

۲-معاون رییس جمهوری عراق آقای نـوری مالـکی سفـری به ایران داشتند که در ملاقات با مقام معظم رهبری از خـدمات ایـشـان در دوران تـصـدی نـخسـت وزیـری تجـلیل شـد.(۲۴)

 

۳-جناب آقای محمد سرافراز از سـوی مقام معـظم رهـبری بـرای یک دوره پنج ساله به ریاست سازمان صدا و سیما منصوب شدند.

 

۴-به پرواز درآمدن پهپاد آرکیو ۱۷۰ مـدل ایرانـی کـه فـرمـانده نـیروی هوا و فضای سپاه پاسداران توضیحات لازم را در این زمینه مطرح کردند

 

۵-سفر ریاست محترم جمهور دکتر روحانی به جمـهوری آذربـایـجان و امضای شـش سـند همـکاری و دیـدار بـا سرمـایه گـذاران بخـش خصوصی هر دو کشور از جمله اخبار مهم کشور در هفته گذشته بود.(۲۵)

 

ب:شرارتهای رژیم صهیونیستی

ادامه شهرک سازی ،تخریب مراکز عبادی ، مساجد و خانه های مسلمانان فلسطین،بازداشت و شهید کردن جوانان فلسطینی نمونه هایی از جنایات اسرائیل در طول هفته گذشته است که با حمایت استکبار جهانی همچنان ادامه دارد.

 

ج:یاوه گوییهای آمریکاییان

در طول هفته گذشته همزمان با برگزاری جلسات مربوط به انرژی هسته ای در مسقط شاهد یاوه گوییهای سردمداران حکومت آمریکا و تمدید تحریمها علیه ایران بودیم(۲۶)

 

د:استمرار جنایات داعش

بمب گذاری ،منفجر ساختن زیرساختهای اقتصادی،کشتن مسلمانان از سوی تکفیریهای داعش همچنان در نوع کشورهای اسلامی بویژه در عراق،سوریه،لبنان،یمن و بحرین همچنان استمرار دارد.(۲۷)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

پایگاه خبری تحلیلی فراتر از سخن

 

پی نوشت:

(۱)اصول کافی/کلینی ج۱ ص۱۶                             

(۲)مرآه العقول / مجلسی ج۱ ص۱۰۲                      

(۳)مجمع البحرین/طریحی ج۳ ص۱۸۳۶

(۴)لغت نامه دهخدا ج۱۴ ص۲۲۲۵۷

(۵)کتاب المحاسن/برقی ص۱۱۵      

(۶)بحار الانوار /مجلسی ج۱۲ص۵                

(۷)عقاب الأعمال/صدوق ح۱۱۶

(۸)فروع کافی/کلینی ج۵ص۵۰۵     

(۹)وسائل الشیعه/حر عاملی ج۲۰ص۲۳۵       

(۱۰)الوافی/فیض کاشانی ج۲۲ ص۷۶۵        

(۱۱)مرآه العقول/ مجلسی ج۱۷ص۲۲۹

(۱۲)سایت خبری تابناک                  

(۱۳)جامع الخلاف والوفاق/علی بن محمد القمی ص۶۲۳               

(۱۴)پایگاه اطلاع رسانی راسخون

(۱۵)وقایع الایام/محدث قمی ص۲۱۷          

(۱۶)خبرگزاری ایمنا                                     

(۱۷)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه

(۱۸)مسارّ الشیعه(مصنفات شیخ مفید)ج۷ص۴۵

(۱۹)یادداشتهای شخصی                                                        

(۲۰)قصه کربلا /نظری منفرد ص۴۰۴

(۲۱)پایگاه خبری بولتن نیوز                         

(۲۲)الکامل فی التاریخ/ ابن اثیر ج۲ ص ۵۷۴

(۲۳)لهوف / ابن طاووس ص ۲۱۹     

(۲۴)روزنامه جمهوری اسلامی ۹۳/۸/۲۳                   

(۲۵)سایت همشهری آنلاین  

(۲۶)خبرگزاری آنا                

(۲۷)خبرگزاریهای جمهوری اسلامی

پر بازدیدترین ها

بیشتر