جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الجمعة 19 شوال 1443

(۱۳۹۳/۱۰/۱۹) خطبه های نماز جمعه – ۱۹ دی ۱۳۹۳

خطبه(اول): موضوع:الف:تقوی برطرف کننده کور دلی و نادانی عَنِ الباقر(ع): اِنَّ اللهَ عَـزَّ وَ جَـلَّ یـَقـی بِالتَّـقْـوی عَـنِ الْـعـَبْـدِ ما عَذُبَ عَنْهُ عَقْلُهُ وَ یُجَلّی بِالتَّقْوی عَنْهُ عَماهُ وَ جَهْلَهُ(۱) خداوند بوسیله تقوا بـنده را حفـظ می کـند از آنـچه عـقـلش به آن نمی رسد و کور دلی و نادانـی او را بـرطرف می سازد […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:تقوی برطرف کننده کور دلی و نادانی

عَنِ الباقر(ع):

اِنَّ اللهَ عَـزَّ وَ جَـلَّ یـَقـی بِالتَّـقْـوی عَـنِ الْـعـَبْـدِ ما عَذُبَ عَنْهُ عَقْلُهُ وَ یُجَلّی بِالتَّقْوی عَنْهُ عَماهُ وَ جَهْلَهُ(۱)

خداوند بوسیله تقوا بـنده را حفـظ می کـند از آنـچه عـقـلش به آن نمی رسد و کور دلی و نادانـی او را بـرطرف می سازد

 

ب:حقوق الناس از دیدگاه اسلام(۲)

ابتدا لازم میدانم به ابعاد مختلف بحث حـق اشـاره بکنم چون حق از جمله مباحث پیچیده فقهی و حقوقی است

۱-معنای لغوی و اصطلاحی حق(۲)

۲-حق و رابطه آن با اسقاط(۳)

۳-انواع پنجگانه حقوق(۴)

۴-فرق های حق الله و حق الناس(۵)

۵-اهمیت و جایگاه حق الناس(۶)

۶-حکم شهادت در حقوق(۷)

 

فعلا هدف ما پـرداخـتن به ایـن مبـاحـث علـمی نیست بلـکه به موضوعاتی می پردازیم که در حال حاضر مبتلا به جامعه است

 

تعریف حق:

دانشمندان تعریفهای متعددی برای حق ذکرکـرده انـد یــکـی از آنــهـا عـبـارت اسـت:حق سلطه ای است که دارنده آن بر امری دسـت یافـته،برطرف مقابل (مَن علیه الحق) ایجاد تـعهد می کند(۱)این هـمـان چـیـزی اسـت کـه در قـرآن نـیــز وارد شـده

 

وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِیِّهِ سُلْطاناً(۲)

هر که ناروا کشـته شـود بـرای ولـی وی حـقی قرار دادیم

 

اهمیت حقوق الناس:

اگر روایات اهـل بیـت(ع) مـورد توجـه قـرار بـگیرد اهمیت و جایگاه حـقوق النـاس هـر چـه بهتـر روشن می گردد بعنوان نمونه چند مورد را یادآوری میکنم

۱-امیر مؤمنان(ع) فرمود:

جَعَلَ اللهُ سُبْحانَهُ حُقُوقَ عِبادِهِ مـُقَدِّمَهً لِـحُـقـُوقِـهِ فَـمَـنْ قامَ بـِحُـقُوقِ عِـبادِ اللهِ کانَ ذلِکَ مُؤَدِّیاً اِلَی الْقِـیامِ بِـحُقُوقِ اللهِ(۳)

خداوند سبحان حقوق مـردم را پیش روی حقـوق خـود گردانید پس هر کـه حقوق بندگان خدا را رعایت کنداین کار به رعایـت کـردن حـقوق خـداوند می انجـامد.

 

۲-رسولخدا(ص) فرمود:

اِنْ أَحَـدَکُـمْ لَـیَـدَعُ مِنْ حُـقُـوقِ أَخـیـهِ شَیْـئاً فَیُـطالِبُهُ بـِهْ یَـوْمَ الـْقِـیامَهِ فَـیُقـضی لَـهُ وَ عَلـَیهِ(۱)

هر گاه یکی از شما چیزی از حقوق برادر خود را فرو گذارد و او در روزقیامت از وی آن حق را مطالبه کند به سـود صـاحـب حـق و برزیـدن آن داوری شـود

 

۳-امام صادق(ع) فرمود:

کـَما لا یَقـْدِرُ أَحَـدٌ أن یَصـِفَ فَضـْلَـنا وَ مـا أَعـْطانا اللّه ُ وَ ما أوْجَبَ اللّه ُ مِنْ حُقُوقِنا، فَکَذلِکَ لا یَقْدِرُ أحَـدٌ أنْ یَصِفَ حَقَّ الْمُؤْمِنِ وَ یَقُومَ بِهِ مِـمّا أوْجَبَ اللّه ُ عَلـى أَخیهِ الـْمُـؤْمِـنِ(۲)

همان گونه که هیچ کس نمى تواند فضل ما و آنچه را خداوند به ما عطا فرموده و حقوقى را که براى ما [بر مردم ]واجب کرده است، وصف کند، هیچ کس نیز نمى تواند حقّ مؤمن را توصیف کند و حقوقى را که خداوند براى او بر برادر مؤمنش واجب کـرده اسـت ادا کـند

 

توضیح:

اجملا از مفاد سه روایت مذکور اهمیت و جایگاه حـق مؤمـن به دست آمد .چیزی که ضرورت دارد مورد توجه و عنایت مؤمنین قرار بگیرد تـصمیـم و اراده جـدی بـرای رعایـت کـردن حـقوق مؤمنان است که مداومت و توجه به صورت روزمره را نـیاز دارد.

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

روز جمعه ۱۹ دیماه ۱۷ ربیع الاول

فرخنده میلاد خاتم المرسلین حضرت محمد بن عبدالله(ص)(۱)

خجسته میلاد رییس مذهب حضـرت امـام جـعفر صادق(ع)(۲)

قیام خونین حوزه علمیه قم در اعتراض به مقاله توهین به امام ره

 

روز دوشنبه ۲۲ دیماه ۲۰ ربیع الاول

روز تشکیل شورای انقلاب به فرمان حضرت امام ره(۳)

 

روز چهارشنبه ۲۴ دیماه ۲۲ ربیع الاول

روز انتصاب مقام معظم رهبری به امامت جمعه تهران از سوی امام

غزوه بنی النضیر و بیرون راندن یهودیان توطئه گر از مدینه(۴)

 

روز پنجشنبه ۲۵ دیماه ۲۳ ربیع الاول

روز ورود حضرت فاطمه معصومه(ع)به شهر قم

آغاز عملیات بزرگ بیـت المـقـدس (۲)(۱۳۶۶ ش)

 

ب:فلسفه بعثت پیامبران

با تبریـک هفته وحدت و میلاد باسعادت پیامبر بـزرگوار اسـلام و امـام صـادق(ع) از جـملـه موضـوعـاتـی کـه لازم است مورد توجه قرار بگیرد فلسفه بعثت انبیا است.

 

به دلیل محدودیت فرصت چند مورد را یادآوری میکنم:

۱-تعلیم و تربیت جامعه

در سوره جمعه می فرماید:

هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَـلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّـیـهـِمْ وَیُـعـَلِّـمُهـُمُ الْکِـتَابَ وَالـْحِکْـمَـهَ (۱)

اوست آن کس که در میان بى‏سوادان فرستاده‏اى از خودشان برانگیـخت تا آیات او را بر آنـان بـخـواند و پاکشـان گردانـد و کـتـاب و حکـمـت بدیـشان بـیاموزد

 

۲-اقامه قسط و عدل در میان بشر

در سوره حدید می فرماید:

لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِـیَـقُومَ النَّاسُ بِالْـقِسـْطِ(۲)

به راستى [ما] پیامبران خود را با دلایل آشکار روانه کردیم و با آنها کتاب و ترازو را فرود آوردیم تا مردم به انصاف برخیـزند

 

۳-رفع اختلافات جوامع بشری

در سوره بقره می فرماید:

فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ وَأَنزَلَ مَعَـهُمُ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ لِیَحْکُمَ بَیْنَ النَّاسِ فِیمَا اخْتَلَفُواْ فِیهِ(۱)

پس خداوند پیامبران را نویدآور و بیم‏دهنده برانگیخت و با آنان کتاب {خود}را بحق فرو فرستاد تا میان مردم در آنـچه با هـم اختـلاف داشتـند داورى کند

 

۴-آزادی بشر از قید اسارت ستمگران

در سوره اعراف می فرماید:

وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْـرَهُـمْ وَالأَغـْلاَلَ الَّـتِـی کَانَـتْ عَلَیْهِمْ(۲)

از [دوش] آنان قـید و بنـدهایى را کـه بـر ایـشان بـوده اسـت بـرمـى‏دارد

 

توضیح:

بطوری که ملاحظه گردید رسالـت اصـلی پـیامـبران الهی ازجمله پیامبر بزرگوار اسـلام حضـرت محـمد بن عـبدالله(ص)در چهار موضوع مهم و اساسی مطرح گردید که عبارتند از:

الف:تعلـیم و تربیت کـردن بشـر

ب:اقامه قسط و عدالت در جامعه

ج:برطرف ساختن اختلافات بـشر

د:آزادی بشر از اسارت ستمگران

 

اگر به شرایط حاکم در عصر خود نظری داشته باشیم خواهیم دید جوامع بشری به خاطر دور افتادن از آموزه های الهی در هر چهار زمینه دچار مشکلاتی هستند اگر مسلمانان بخواهند بوظیفه دینی خودشان عمل بکنند باید اختلافات را کنار گذاشته و به اسلام ناب محمدی برگردند تا بتوانند رسالت خویش را هر چه بهتر انجام دهند.

و باز لازم به یادآوری اسـت کـه بـرای ایـجـاد وحـدت وهماهنگـی موانـعی وجـود دارد کـه بایـد همـه مســلمانان دست به دست هم داده آنها را برطرف سازند عبارتند از :

۱-هواپرستی و نبود اخلاص

۲-تعصبات کور شخصی و مذهبی و قومی

۳-حسادت و کینه ورزی و بدگمانی

۴-دنیا پرستی و جاه طلبی

۵-تحزب گرایی افراطی

۶-عدم اطاعت از رهبر آگاه

۷-باورهای غلط ملی گرایانه

۸-توطئه های استعماگران و حاکمان مستبد(۱)

 

ج:اخبار و حوادث منطقه و جهان

۱-جمهوری اسلامی ایران

الف:روز چهارشنبه مقام معظم رهبری مدظله العالی در جمع پرشورحوزویان و مردم قم بمناسبت سالگرد حماسه تاریخی ۱۹ دیماه سال ۵۶ موضوعات مهم کشوری و بین المللی را مورد بررسی قرار دادند

۱-انگیزه هایی وجود دارد تا روزها و حوادث بـزرگ و تعیـین کننده انقلاب اسلامی و سه دهه اخیر به فراموشی سپرده شود اما تا وقتی که ملت زنده است چنین اتفاقی نخواهـد افتـاد.

۲-جبهه مقابل نظام اسلامی به نسل دوم و سوم انقلاب امید بسته بود اما همین نسل سوم بود که حادثه عظیم ۹ دی را بوجود آوردند و آن سیلی محکم را به صورت کسانی که سعی داشتند سیر انقلاب را با فتنه منحرف کنند نواختند.

۳-ایجاد تفرقه و دو دستگی در میان مردم به هر عنوان و با هر توجیه ضد منافع ملی و ضد آرمانها می باشـد.

۴-کمک به مسئولان و دولت وظیفه همگـانی اسـت و دولتـی ها هم بدانند که تنها چیزی که میتوانند آنها را به انجام وظایفـشان قادر سازد تکـیـه کردن بـر مردم و نـیـروهای داخلـی اسـت.(۱)

 

ب:برگزاری بیست و هشتمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی با حضور دهها شخصیت داخلی و بین المللی از پیروان مذاهب مختلف اسلامی در تهران جهت تبادل نظر در زمینه مـشکلات جهان اسلام و مقابله افراطـی گـری و جـریـان هـای تکفیـری(۲)

 

۲-عربستان سعودی

وخامت حال ملک عبدالله پادشاه عربسـتان این کشور را با مشکلات جدی مواجه ساخته است

الف:بازی جدید عربستان با آمریکا در پایین آوردن قـیمت نفـت در حد کمتر از ۶۰ دلار عربـستان را با کسری بـودجه مـواجه ساخته و به ناچار از صندوق ذخیره ارزی برداشت کرده است.

ب:ناامنی در عربستان در حال گسترش است .اعتراضات مردمی ،اختلافات داخل حاکمیت ،کشته شدن چنـد نفر از نـیروهـای امنسیتی و کشته شدن فرمانده گارد مرزی شمال ایـن کشـور

ج:حضور ترویست های داعش که با پول عربستان رشد کرده اند در مرز عراق با عربستان و چندین پدیده دیگر میتواند عربستان را بعد از فوت ملک عبـدالله با بحـران جـدی مواجه سـازد.(۱)

 

۳-کشور بحرین

بطوریکه هفته قبل اشاره کردیم مردم کشور بحرین به دنبال دستگیری شیخ علی سلمان رهبر حزب الوفاق به تظاهرات و راهپیمایی علیه حاکمان بحرین پرداخته اند و نوع شخصیتهای اسلامی در سطح جهان موضع گیری کردند .

در عین حال حاکمان ستمگر بحرین حکم بازداشت شیخ سلمان را تمدید کرده .این اقـدام ظالـمانه نمـایانـگر اوج وحشت آل خلیفه از خروش مردم انقلابی بـحرین اسـت.(۲)

 

۴-کشور فرانسه

بطوریکه خبرگزاریها اعلام کردند حرکت های تروریستی دست پروردگان غرب و اروپا به خود آنان نیز رسیده است .هفته گذشته به دلیل ترور ۱۲ نفر از فرانسویان این کشور را با بحران امنیتی مواجه ساخته است و بخش مهمی از خبرگزاریها به این موضوع پرداختند.

در حالیکه در کشورهای اسلامی همه روزه این قتلها صورت میگیرد و هیـچ کدام از خبرگـزاری هـای به اصطلاح مـدافـع حقـوق بـشر منعـکـس نمـی کنند.(۳)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری ایکنا

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

 

پی نوشت:

(۱)التوحید/صدوق ص۱۲۷               

(۲)لسان العرب/ابن منظور واژه حق و کتاب البیع ج۱ ص۱۰                     

(۳)منیه الطالب ج۳ ص۵۰

(۴)مهذّب الاحکام ج۳ ص۳۸۸                      

(۵)العروه الوثقی / سید یزدی ج۳ ص۲۰۵                                       

(۶)مستمسک العروه /حکیم ج۱۰ ص۱۰۰

(۷)مسالک الافهام / شهید ثانی ج۱۴ ص۲۴۵

(۸)دانشنامه امام علی(ع) ج۵ ص۱۸۷                       

(۹)سوره اسرا آیه شریفه ۳۳                          

(۱۰)غرر الحکم / آمدی ۴۷۸۰

(۱۱)بحار الانوار / مجلسی ج۷۴ ص ۲۳۶                                                                   

(۱۲)المحاسن/برقی ج۱ ص۲۳۸

(۱۳)تهذیب الاحکام /شیخ طوسی ج۲ ص۲             

(۱۴)کمال الدین / صدوق ص ۳۰۶              

(۱۵)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه

(۱۶)وقایع الایام / محدث قمی

(۱۷)سوره جمعه آیه شریفه ۲                        

(۱۸)سوره حدید آیه شریفه ۲۵         

(۱۹)سوره بقره آیه شریفه ۲۱۳                      

(۲۰)سوره اعراف آیه شریفه ۱۷۵

(۲۱)یادداشتهای شخصی

(۲۲)پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبری مد ظله          

(۲۳)خبرگزاری فارس

(۲۴)روزنامه جمهوری اسلامی ۹۳/۱۰/۱۸    

(۲۵)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه   

(۲۶)خبرگزاریهای جمهوری اسلامی