دوشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الإثنين 15 شوال 1443

(۱۳۹۴/۰۱/۲۰) احکام شرعی میوه فروشی(جلسه میوه فروشان میدان تره بار خوی)

قالَ رسولُ الله(ص): کُـلُـوا الـثِّـمارَ وِ تـْراً لایَــضــُرُّ(۱) میوه ها را دانه دانه بخورید تا زیان نرساند   این جلسه مربوط به آقایان فروشندگان میوه است لذا احکام شرعی مربوط به این مـوضوع بیان می شود همه میـدانیم که مـوضـوع أکـل و شـرب یـکـی از موضـوعـات مـهم فـقهی است که بـصورت مستقـل مورد بررسـی قـرار […]

قالَ رسولُ الله(ص):

کُـلُـوا الـثِّـمارَ وِ تـْراً لایَــضــُرُّ(۱)

میوه ها را دانه دانه بخورید تا زیان نرساند

 

این جلسه مربوط به آقایان فروشندگان میوه است لذا احکام شرعی مربوط به این مـوضوع بیان می شود همه میـدانیم که مـوضـوع أکـل و شـرب یـکـی از موضـوعـات مـهم فـقهی است که بـصورت مستقـل مورد بررسـی قـرار گـرفته است.

 

امروز با توجه به شـرایط زمانی موضوعات متـعددی در زمینه میوه ها مطرح است که برخـی از آنـها از جمـله موضوعات و عناوین مستحدثه هستند که در سایه توسعه و پـیشرفت صنـعت و تکنولـوژی بوجـود آمـده اسـت لذا ضرورت دارد احکام شرعی آنها از منابع فقهی استخراج شود فهـرسـت بعضی از موضـوعـات به تـرتیـب زیـر اسـت:

۱-ویژگیها و خاصیت میوه ها از دیدگاه روایات

۲-آداب نـگهـداری و خـوردن میـوه

۳-احکام شرعی مربوط به فروش میوه

۴-احتکار و گران فروشی میوه

۵-غشّ(فریب کاری)در معاملات میوه

۶-موضوع صدور میوه از شهرستان

۷-موضوع کنسانتره میوه ها

۸-ضرورت بسته بندی میوه ها

۹-میوه های گل خانه ای

۱۰-طبقه بندی میوه ها از نظر علمی

۱۱-رتبه بندی میوه ها از نظر خریداران

۱۲-تهیه شناسنامه برای میوه ها

۱۳-درجه بندی و نرخ گذاری عادلانه

۱۴-ضرورت نصب برچسب برای انواع میوه ها

 

ب:آداب خوردن میوه

از جمله موضوعاتی که در روایـات مـا بـصورت مبـسـوط مطرح شده است و امروز مبتلا به جامعه ما می باشد آداب خوردن میوه است بعنوان نمونه چند مورد را اشاره میکنیم.

 

۱-بردن نام خدا

رسولخدا(ص) فرمود:

مَنْ أکَـلَ الـْفاکِـهَـهَ وَ بَـدَأَ بِـبِاسـمِ اللهِ لـَم تَـضُـرَّهُ(۲)

هر کس میوه بخورد و با نام خدا آغاز کند میوه به او زیان نمی رساند

 

۲-شستن با آب

امام صادق(ع) فرمود:

اِنَّ لِکُلِّ ثَمَرَهٍ سَمّاً فَاذا أتَیتُم بِها فَـمَسّوها بِالْماءِأوِ اغْمِسُوها فِی الْماءِ یَعْنِی اِغْسِلُوها(۳)

هر میوه ای را زهری است پس اگر میوه آورید آبـی به آن بزنید یا آن را در آب فرو ببرید یـعنی بـشویـید

 

۳-جدا نکردن پوست میوه

در مورد امام صادق(ع) وارد شده:

أَنَّـهُ کانَ یَـکْـرَهُ تَـقْـشـیـرَ الثـَّمَرَهِ(۴)

ایشان پوست کندن میوه را دوست نداشـت

 

۴-خوردن میوه در فصل خودش

رسولخدا(ص) فرمود:

عَلَیْکُمْ بِالْفاکِهَهِ فی اِقْبالِها فَاِنَّها مَصَحَّهٌ لِلأَبْدانِ مَطْرَدَهٌ لِـلْأَحـْزانِ وَ أَلــْقـُوها فـی اِدْبارِها فَاِنّـَها داءُ الْأَبـْـدانِ(۵)

بر شما باد میوه در هنـگام روی کردنش چـرا که در این هنـگـام مایه سلامت تن و از میـان رفتن اندوه است نـیز آن را در هنگـام پشت کردن واگذارید که در این هنـگام دردی برای تـن اسـت

 

و باز در روایت نقل شده:

کُلِ الْفاکِهَهَ فی اِقْبالِ دَوْلَتِها وَ أَفـْضَـلُـها الـرُّمّانُ وَالْاُتْـرُجُّ(۶)

میوه را در ایـام دولتـش بـخـور و برترین میوه ها انار و ترنج است

گیاهی از خانواده مرکباتاست که میوه آن به اندازه پرتقـال و بـه رنگ زرد لیمویی و خوش و عطر و بو است. مزه میوه ترنج اندکی تلخ‌تر از گریپ‌فروت اسـت ولـی ترشـی آن از لیـمو کـمتر اسـت

 

۵-پرهیز از با هم خوردن چند میوه

رسولخدا(ص) فرمود:

کُـلـُوا الــثّـِمارَ وِتـْـراَ لا یَــضـُرُّ(۷)

میوه ها را دانه دانه بخورید تا زیان نرساند

 {gallery}asnaf4{/gallery}

باز فرمود:

مَـن أَکَــلَ الـْـفاکِـهَـهَ وِتْـراً لَـمْ تَـضـُرَّهُ(۸)

هر کس میوه را دانه دانه بخورد آن میوه به او زیان نمی رساند

 

احکام خرید و فروش میوه:

در مورد احکام شرعی مربوط به میوه فروشی عناوین متعددی وجـود دارد لـذا لازم اسـت طـی جـلـسـات متعدد مورد بـررسـی و تشـریح قـرار بگـیرد از قبـیل:

۱-گران فروشی و کم فروشی

۲-سوگند دروغ در معامله

۳-احتکار کردن میوه های مورد نیاز

۴-سد کردن معبر مردم

۵-غش و فریب کاری در معامله

۶-پرهیز از تبانی برای بالا بردن قیمتها

۷-اجتناب از پنهان کردن عیب کالا

 

یادآوری:

اگر کسی در اثر عدم یادگیری احکام شرعی یا از روی طمع و یا هر انگیزه دیگر هر کدام از موارد مذکور و مشابه به آنها را مرتکب شود معامله باطل و پول دریافتی از مصادیق کسب حرام خواهد شد لذا لازم است چند مورد از آثار زیانبار حرام خواری را از دیدگاه روایات یادآوری کنم:

 

۱-حرمت بهشت بر حرام خوار

رسولخدا(ص) فرمود:

اِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ حَرَّمَ الْجَنّهَ جَـسَـداً غُـذِی بـِحَـرامِ(۹)

خداوند بهشت را بر بدنی که از مال حرام تغذیه شود حرام کرده است

 

۲-نفرین ملائکه خدا بر حرام خوار

رسولخدا(ص) فرمود:

اِذا وَقَـعَـتْ الـلُّقْـمَهُ مِـنْ حـَرامٍ فـی جَــوْفِ الْعَبْدِ لَعَنَهُ کُلُّ مَلَکٍ فِی السَّماواتِ وَالْاَرْضِ(۱۰)

هر گاه لقمه حـرام بـه انـدرون بنـده وارد شـود تـمام فـرشتـگان آسمـانهـا و زمـین او را نفـرین مـی کنـنـد

 

۳-نقش ترک حرام

رسولخدا(ص) فرمود:

تَرْکُ لُقْمَهِ حَرامٍ أَحَبُّ اِلَی اللهِ مِنْ صَلاهِ أَلْفَیْ رَکْـعَـهٍ تَـطَـوُّعاً(۱۱)

فرو گذاشتن یک لقمه حرام نزد خداوند محبوبتراست از خواندن دو هزار رکعت نـماز مـستـحبی

 

۴-ضرورت رد کردن مال حرام

رسولخدا(ص) فرمود:

لَرَدُّ دانِقٍ مِنْ حَـرامٍ یَـعـْدِلُ عِـنْـدَاللّهِ سُبْحانَهُ سَبْعینَ أَلفَ حَـجَّـهٍ مَبـْرورَهٍ(۱۲)

رد کردن یک دانگ( یک ششم درهم )حرام نزد خداوند برابر است با هفتاد هزار حج پذیرفته شده

 

تذکرات پایانی:

۱-همه باید بپذیریم که در استفاده از میوه خیلی زیاده روی و اسراف می شود و رسانه ها نیز در این زمینه نقش دارند حدود یک ماه بخش مهمی از وقت صدا و سیما را تبلیغات میوه شب عید گرفته بود و بعضی از مسئولان نیز مدام مصاحبه می کردند و وعده وارد کردن و انبار کردن میوه و آجیل شب عید را می دادند.

 

۲-به نظر می رسد در این عصر فروش میوه بصورت فلّه ای اختصاص به کشورهای عقب افتاده دارد در شأن بازار کشور ایران نیست که میوه بصورت فله ای فروخته شود برنامه ریزی کنید تا میوه ها را بصورت بسته بندی شده و شکیل بفروشید اگر مقدماتی لازم است باید توسط شماها و مسئولان فراهم گردد.

 

۳-با این همه تنوع فصول و میوه ها در ایران وارد کردن میوه از خارج آنهم در شرایط فعلی که در محاصره اقتصادی هستیم بی معنی است البته این موضوع نیاز به فرهنگ سازی در جامعه دارد.

 

۴-فروشندگان دوره گرد یکی از مشکلات اساسی شهر شده است هم در بازار اختلال ایجاد می کنند، هم موجب ترافیک می شوند ،مشکلات امنیتی بوجود می آورند ،بر مردم ایجاد مزاحمت می کنند و هیچگونه نظارت و کنترل هم در مورد آنان اعمال نمی شود.قطعا راه حل دارد باید مسئولان اندیشه کنند.

 

پی نوشت:

(۱) جامع الأحادیث للقمّی ، صفحه ۱۰۸

(۲)مستدرک الوسایل / محدث نوری ج۱۶ ص۴۶۱                         

(۳)فروع کافی / کلینی ج۶ ص۳۵۰

(۴) بحارالانوار / مجلسی ج۶۶،ص۱۱۸          

(۵) بحار الأنوار/ مجلسی ، ج ۶۲ ، ص ۲۹۶       

(۶) مستدرک الوسایل /محدث نوری ج ۳ / ۱۱۷ ح ۳

(۷) جامع الأحادیث للقمّی ، صفحه ۱۰۸                   

(۸)بحار الانوار / مجلسی ج ۶۳

(۹)کنز العمال / هندی ۹۲۶۱

(۱۰)مشکات الانوار ۵۴۳/۱۸۱۹

(۱۱)تنبیه الخواطر ۲/۱۲۰      

(۱۲)الدَّعوات ۲۵/۳۶

 

مکان:دفتر امام جمعه

موضوع: احکام شرعی میوه فروشی

مناسبت: جلسه میوه فروشان میدان تره بار خوی