پنج شنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۰ - الخميس 15 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۳/۱۵) خطبه های نماز جمعه – ۱۵ خرداد ۱۳۹۴

خطبه(اول): موضوع:الف:خود را برای حسابرسی روز قیامت آماده کنیم عَنْ مَوْلانا علیٍ(ع): وَ ذَلِکَ یَوْمٌ یَجـْمَعُ اللَّهُ فِیهِ الْاءَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ آن روزی است که خـداوند اولیـن و آخـریـن را جـمع می کند لِنِقاشِ الْـحِـسابِ                     جهت حسابرسی دقیق وَ جَزَاءِ الْاءَعْمَالِ                     و دادن جزای اعمال خُـضـُوعاً قِیَامـا،                      در حالی که همه با […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:خود را برای حسابرسی روز قیامت آماده کنیم

عَنْ مَوْلانا علیٍ(ع):

وَ ذَلِکَ یَوْمٌ یَجـْمَعُ اللَّهُ فِیهِ الْاءَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ

آن روزی است که خـداوند اولیـن و آخـریـن را جـمع می کند

لِنِقاشِ الْـحِـسابِ                    

جهت حسابرسی دقیق

وَ جَزَاءِ الْاءَعْمَالِ                    

و دادن جزای اعمال

خُـضـُوعاً قِیَامـا،                     

در حالی که همه با خضوع ایستاده اند

قـَـدْ ألـْجَــمَـهُـمُ الــْعَــرَقُ            

و عرق از سر و رویشان می ریزد

وَ رَجَفَتْ بِهِمُ الْاءَرْضُ 

لرزش زمین اندامشان را به حرکت در می آورد

فَأَحْسَنـُهُمْ حَالاً مَـنْ وَجـَدَ      

بهترین حال مال کسی است که

لِـقَـدَمـَیْهِ مَـوْضِــعـا،             

برای خود جای پا پیدا کند

وَ لـِنـَفْـسِـهِ مُـتـَّسـَعا(۱)                      

و یا محلی برای خود بدست آورد

 

توضیح:

چند مطلب مهم در ارتباط با حسابرسی روز قیامت مـورد تـوجـه امیـرمـؤمنـان(ع) قـرار گرفـته اسـت

۱-تمامی انسانهای اولین و آخرین یکجا جمع میشوند جهت حسابرسی دقیق و دریـافت جـزای اعـمـال

۲-تعبیرات نقاش،خضوع،قیام،الجام العرق و رَجَفُ الارض نمایانگر ترسناک و وحشتناک بودن روز قیامـت اسـت

۳-دو تعبیروَجَدَ لِقَدَمَیْهِ مَوْضِـعا، وَ لِنَفْسِـهِ مُتَّسـَعانـمایانگر فشردگی جمعیت و تنگی فضای قیامت است که خداوند به داد همه برسد

 

ب:حقوق متقابل دولت و ملت(۹)

تـاکـنون پنج حق مـهم مـردم نـسبـت به حـاکم اسـلامـی از دیـدگـاه امیرمؤمنان(ع) مورد بررسی و توضیح قرار گرفتند و عبارت بودند از:

عدالت خواهی و مبارزه ستم و تبعیض

تعلیم و تربیت کردن جـامعـه اسـلامی

گزینش کارگزاران بر مبـنای لـیاقـت

نظارت کردن بر عملکرد کارگزاران حکومت

تأمین کردن رفاه عمومی جامعه

 

اکنون نوبت بررسی حقوق حاکم اسلامی نسبت به مردم جامعه اسلامی می باشد لکن قبل از پرداختن به این حقوق یادآوری این مطلب ضروری است که از دیدگاه امیرمؤمنان(ع) حقوق مردم بر حقوق حاکم و دولت اسلامی مقدم است.

یعنی زمانی حاکم می تواند حقوق خود را از مردم مطالـبه کنـد کـه خـود در حـد تـوان به وظایـف و تکالیف خویش در قـبال مردم عمل کـرده بـاشـد.(۲)

 

لذا امیرمؤمنان(ع) خطاب به فرماندهان لـشکر خـود چـنیـن بیان می فرمـاینـد:آگاه باشید حق شما بر من این است که :

۱-جز اسرار جنگی چیزی از شما پنهان نکنم             

اَلّا اَحْتَجِزَ دُونَکُمْ سِرّاً اِلاّ فى حَرْبٍ

۲-هیچ کاری را بدون مشورت شما جز در قضاوت و بیان حکم الـهی انجـام ندهم

وَ لا اَطْوِىَ دُونَکُمْ اَمْراً اِلاّ فى حُکْمٍ

۳-و هیـچ حـقی را از شمـا به تأخـیر نیـندازم       

وَ لا اُؤَخِّرَ لَکُمْ حَـقّاً عَـنْ مـَحَـلِّـهِ

۴-و همه شما از نظر حق پیش من یکسان باشید       

وَ اَنْ تَکُونُوا عِنْدى فِى الْحَقِّ سَواءٌ

امیرمؤمنان(ع) پس از بیان این حقوق چنین ادامه مـی دهنـد:

فَاِذا فَــعـَـلْـتُ ذلِـکَ           

یعنی وقتی من این حقوق را بجا آوردم

وَجَبَتْ لِلّهِ عَلَیْکُمُ النِّعْمَهُ    

نعمت خدا بر شما مسلم خواهد شد

وَ لى عـَلَیـْکُـمُ الطّـاعـَهُ(۳)

و بر شما است که از من پیروی کنید

 

الف:اطاعت و پیروی کردن

امیرمؤمنان(ع) در مـوارد مخـتلـف این مـوضع را یـادآوری نموده و از اطاعت پذیر نبودن مردم دوران خود نالیده است.

وقتی خبر حمله نیروهای مـعاویـه بـه شهـر انـبـار و سستی نیروهای آنحضرت را به اطلاع رساندند طی خطبـه ای خـطـاب بـه مـردم چنـیـن فرمـود:

یَا أَشْبَـاهَ الرِّجَـالِ وَلَا رِجَـالَ لَوَدِدْتُ أَنِّی

ای مرد نمایان نامرد دوست داشتم

لَـــمْ أَرَکُـمْ

شما را هرگز نمی دیدم

وَلَمْ أَعْرِفْکُمْ    

و نمیشناختم

قَاتَلَکُمُ اللَّهُ لَقَدْ مَلَأْتـُمْ قَلْـبِـی قَـیـْحـاً           

خدا شما را بکشد دل من از دست شما پر خون است

أَفْسَدْتُمْ عَلَیَّ رَأْیِی بِالْعِصْیَانِ وَالْخِذْلَانِ

با نافرمانی و ذلت پذیری تدبیر مرا تباه کردید

… لَا رَأْیَ لِـــمَـنْ لَا یُـطَـاعُ(۴)        

آن کس که فرمانش را اجرا نکنند رأی نخواهد داشت

 

امیرمؤمنان(ع) در مقام تشویق و ترغیب مردم جهت مقابله با شامیان طی یک سـخنرانـی در نخلیه شهر کوفه خطاب به آنان چنین فـرمود:

وَأَمَّا حَقِّی عَلَیْکُـمْ        

اما حق من بر شما

فَالْـوَفَاءُ بِالْبـَیْـعَـهِ        

به بیعت با من وفادار باشید

وَالنَّصِیحَهُ فِی الْمَشْهَدِ وَالْمَغِیبِ            

در آشکارا و نهان خیرخواه من باشید

وَالْإِجـَابَـهُ حِـیـنَ أَدْعُـوکُـمْ 

هر گاه شما را فراخواندم اجابت کنید

وَالــطَّـاعـَهُ حـِیــنَ آمُــرُکُـمْ(۵)    

و هر گاه فرمان دادم اطاعت کنید

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

 

امروز جمعه ۱۵ خرداد

سالروز قیام خونین ۱۵ خرداد(۶)

روز جهانی محیط زیست(۷)

سالروز قیام میرزا کوچک خان(۸)

 

روز دوشنبه ۲۰ شعبان

آغاز دهه نکوداشت و بهداشت مساجد(۹)

 

ب:قیام ۱۵ خرداد غیر قابل محاسبه برای استبداد و استعمار

مبارزات مردم ایران به رهبری روحانیت و حـضـرت امـام ره بـرای رژیم پهلوی بقدری حساس و شکننده بود که روز ۱۴ خرداد ساواک طی بـخشـنامه ای به مراکـز خـود در سراسـر کـشـور ابـلاغ کـرد :

نظر به اینکه در این اواخر تحریکات عده ای از روحانیون و وعاظ بویژه پیروان خمینی بر علیه مصالح کشور به حدی رسیده که دیگر قابل تحمل نیست لذا تصمیم گرفته شد کلیه عناصر افراطی و محرکین درجه اول دستگیر شوند…از هر گونه بی نظمی جدا جلوگیری شود.(۱۰)

با دستگیری رهبر کبیر انقلاب اسلامی در سحرگاه پانزدهم خرداد و انتشار خبر آن بسیاری از مردم متدین و مبارز خشمگین شدند و حماسه تاریخی ۱۵ خرداد ۴۲ را آفریدند حسین فردوست در این زمینه غافلگیری رژیم شاه و حامیان غربی و اروپایی او چنین می نویسد:

نکته ای که باید متذکر شوم ناآشنایی و بی اطلاعی عجیب مسئولین اطلاعاتی و امنیتی کشور و شخص محمد رضا از حرکتهای مردمی بود در آن زمان محمد رضا مسئله روحانیت را جدی نمی گرفت… لذا ساواک نمی توانست اطلاعات و تحلیل جامعی از اوضاع کشور داشته باشد.

درباره تظاهرات پانزدهم خرداد حتی شب قبل از آن اداره کل سوم(ساواک) و شهربانی هیچ اطلاعی نداشت…تا ظهر پانزدهم خرداد هم محدرضا ،هم آمریکاییها و هم انگلیسی ها تظاهرات را یک طرح براندازی وسیع و سازمان یافته میدانستند و به شدت دستپاچه بودند.(۱۱)

 

ج:دهه نکوداشت و بهداشت مساجد

ریشه گرامی داشت دهه بهداشت مساجد به پیام مقام معظم رهبری به ششمین اجلاس سـراسـری نمـاز در سـال ۷۳ بـر می گردد کـه در بـخـشی از آن پـیام چنـین می فـرمـاینـد:مساجد به شکل شایسته غبارروبی شود و خدمت به مسجد کاری مردمی و همگانی شمرده شـود.(۱۲)

 

در قرآن برای آباد کنندگان مساجد۵ ویـژگـی بـیـان فـرمـوده اسـت :

إِنّـَمَا یَعْمُرُ مَـسَاجِدَ اللّهِ مَـنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْـیـَوْمِ الآخِرِ وَأَقَامَ الـصـَّلاَهَ وَآتَـى الـزَّکَـاهَ وَلَـمْ یـَـخْـشَ إِلاَّ اللّهَ(۱۳)

مساجد خدا را آنکس آباد می کـند کـه به خـدا و روز آخـرت ایـمـان داشته باشد و نماز اقامه کنـد و زکات بپردازد و جز خدا از کسی نترسد

 

ابوذر صحابی مبارز رسولخدا(ص) از آن بزرگوار از نحوه تعمیر و آبادانی مساجد پرسید رسولخدا(ص) در پاسخ چنین فرمودند:

لاتُـرْفَـعُ فـیـهَا الْأَصْــواتُ     

در مساجد صداها بلند نشود

وَ لا یُخاضُ فیها بِالـْباطِلِ         

به سخنان و کارهای بیهوده پرداخته نشود

وَ لا یُشْتَری فیها وَ لایُباعُ          

در آنها خرید و فروش نشود

وَ اتْرُکِ اللَّغْوَ مادُمْتَ فیها       

تا زمانی که در مسجد هستی از لغو دست بکش

فَاِنْ لَمْ تَفعَلْ فَلا تَـلُـومَـنَّ یَـوْمَ الْقِـیامَهِ اِلّا نَـفْـسَک(۱۴)

اگر چنین نکنی در روز قیامت نباید کسی جز خودت را ملامت کنی

 

د:روز جهانی محیط زیست

هر سال روز ۱۵ خرداد در سراسر جهان گرامی داشته می شود تاریخچه این روز به سال ۱۹۷۲ م برمیگردد که برای اولین بار سازمان ملل کنفرانسی را با موضوع انسان و محیط زیست در شهر استکهلم سوئد برگزار کرد همزمان سازمان ملل در این زمینه قطعنامه ای را تصویب کرد همه ساله چنین روزی جهت حراست از آلودگی محیط زیست در سطح جهان برنامه هایی اجرا می شود از قبیل:مراسم پاکسازی،برگزاری مسابقات،تفکیک زباله ها،پاکسازی محیط های طبیعی ،برپایی نمایشگاه ،درخت کاری،صرفه جویی در مصـرف کاغـذ،استفاده مـجـدد از وسـایـل ،اجـرای بـرنـامه هـای آگـاه سـازی جامعه و …(۱۵)

 

ه:مروری بر سخنرانی رهبری در حرم امام خمینی ره

مقام معظم رهبری مدظله العالی روز پنجشنبه در اجتماع پرشکوه و کم نظیر مردم وفادار ایران سخنان مهمی ایـراد فرمـودنـد کـه فهرستی از آن را به استحضـار نمـازگـزاران جـمـعه می رسـانـم

۱-موضوع منجی آخرالزمان مورد اتفاق همه ادیان ابراهیمی است و پیروان مذاهب اسلامی منجی را از ذریه پیامبر خاتم و بنام مهدی می شناسند و شیعیان با ادله مسلم و قطعی امام عصر را مشخصا فرزند امام حسن عسگری می شناسند.

۲-مکتب فکری،سیاسی و اجتماعی امام نقشه راه ملت ایران برای دست یابی به اهداف بزرگی همچون عدالت و پیشرفت می باشد که بدون شناخت صحیح و تحریف امام امکان تداوم این نقشه وجود ندارد.

 

۳-مقام معظم رهـبری اصـول و مـبانی فـکری امام را به ترتیب زیر مورد تأکید قرار دادند:

۱-اثبات اسـلام ناب مـحمـدی(ص) و نفـی اسـلام آمـریکایـی

۲-اعتقاد به صدق وعده الهی و بی اعتمادی به قدرتهای مستکبر

۳-اعتقاد به اراده و نیروی مردم و مخالفت با تمرکزهای دولتی

۴-طرفدار جـدی حـمایـت از مظـلومان و مسـتـضعفان بـودند

۵-امام مخالف قلدران بین المللی و مستکبران بودند

۶-تأکید بر استقلال و نفی سلطه پذیری

۷-وحدت ملی و مقابله با توطئه های تفرقه افکن دشمن(۱۶)

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری رسا

 

پی نوشت:

(۱)نهج البلاغه خطبه ۱۰۲

(۲)یادداشتهای شخصی از منابع

(۳)نهج البلاغه نامه ۵۰

(۴)نهج البلاغه خطبه ۲۳                    

(۵)نهج البلاغه خطبه ۳۴

(۶)پرتال پژوهشی و اطلاع رسانی آثار امام ره                    

(۷)پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست            

(۸)سایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی         

(۹)سایت شورای سیاستگزاری                                   

(۱۰)قیام ۱۵ خرداد به روایت اسناد ج۲ ص۹

(۱۱)ظهور و سقوط سلطنت پهلوی ص۵۲۰-۵۱۰                  

(۱۲)پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبری

(۱۳)سوره توبه آیه ۱۸                       

(۱۴)مکارم الاخلاق ۲/۳۷۴

(۱۵)پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست

(۱۶)پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبری

پر بازدیدترین ها

بیشتر