دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ - الإثنين 12 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۳/۳۰) سخنرانی روز سوم ماه رمضان(عمومیت توبه)

احکام روزه: زمان افطار: سوال(۳): آیا با شروع اذان مغرب افطار جایز است؟   جواب: اگر یقین حاصل شود که وقت داخل شده اشکال ندارد و اگر شک یا گمان دارد افطار جایز نیست(۱)   سوال(۴): اگر روزه باعث شود بیماری دیرتر بهبود یابد تکلیف چیست؟   جواب: روزه حرام است(۲)   روزه با اعتقاد […]

احکام روزه:

زمان افطار:

سوال(۳):

آیا با شروع اذان مغرب افطار جایز است؟

 

جواب:

اگر یقین حاصل شود که وقت داخل شده اشکال ندارد و اگر شک یا گمان دارد افطار جایز نیست(۱)

 

سوال(۴):

اگر روزه باعث شود بیماری دیرتر بهبود یابد تکلیف چیست؟

 

جواب:

روزه حرام است(۲)

 

روزه با اعتقاد به ضرر آن

سوال(۵):

اگر بیمار با اعتقاد به این که روزه برایش ضرر دارد روزه بگیرد حکمش چیست؟

 

جواب:

اگر روزه بگیرد صحیح نیست و باید پـس از ماه رمضان در هنگام سلامت آن را قضا کند(۳)

 

سوال(۶):

کسی که میداند یا احتمال قوی میدهد که اگر روزه بگیرد به زخم معده یا سنگ مثانه دچار می شـود آیـا روزه بـر او واجـب اسـت؟

 

جواب:

اگر احتمال عقلایی میدهد (موجب ترس از ضرر میشود) روزه بر او واجب نیسـت(۴)

 

سوال(۷):

کسی که بیماری کلیه دارد و باید برای جلوگیری از آن در طول روز چندیـن بار از آب و مـایـعات اسـتـفاده کـنـد حــکــم روزه او چـه مـی شـود؟

 

جواب:

روزه گرفتن بر او واجب نیست(۵)

 

تذکر:                          

صرف احتمال ضرر مجوز تـرک روزه نیـست بلـکه لازم اسـت احتمال به حدی برسد که برای انسان ترس از ضرر بوجود آید

 

سوال(۸):

چشم من ضعیف اسـت و مـی ترسـم روزه برایم ضرر داشته باشد تکلیف من چیست؟

 

جواب:

اگر ترسِ ضرر عقلایی باشد روزه بر شما واجب نیست و اگر تا رمضان سال بعد بیماری ادامه یافت قضـا هـم نـدارد و تـنها برای هر روز یک مد طـعام به عنـوان کـفاره به فقـیر بـدهیـد(۶)

 

موضوع:عمومیّت توبه

جلسه گذشته سه موضوع را مطرح کردیم:

۱-اهمیت توبه از گناهان

۲-حقیقت توبه چیـست؟

۳-وجوب توبه از گناهان

 

در این جلسه موضوع عمومیت توبه را مورد بحث و بررسـی قـرار می دهـیم:

هدف از عمومیت توبه یعنی:  

مربوط به همه انسانها و همه گناهان و همه زمانها و همه مکانها می باشد

خداوند می فرماید:

قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُـوا عَلـَى أَنْفـُسِهـِمْ لا تَـقـْنَطُـوا مِنْ رَحْمَهِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ(۷)

بگو اى بندگان من که بر خویشتن زیاده‏روى روا داشته‏اید از رحمـت‏خـدا نومیـد مشوید در حقیقت‏خدا همه گناهان را مى‏آمرزد که او خود آمرزنده مهربان است

 

توضیح:

در ارتباط با مفاد آیه شریفه یادآوری چــنـد نـکـتـه مـهـم ضـرورت دارد

۱-خطاب خداونـد بـه عـمـوم بـندگان    

قُــلْ یَا عِــبَادِیَ

۲-از گناهان به اسراف بر نفس تعبیر شده    

أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ

۳-دستور به عـدم یأس از رحمـت خدا                   

لا تَقْنَطُوا مِـنْ رَحْـمَهِ اللهِ

۴-وعـده آمــرزش تـمــامـی گـنـاهـان              

إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا

۵-تأکید بر وصف غفوریت و رحیمیت خدا             

إِنَّـهُ هُـوَ الْـغَـفـُورُ الـرَّحِـیـمُ

 

وسعت و گستردگی آیه:

به طوری که ملاحظه می فـرمایید مفاد آیه بسیار گسترده و وسیع است اخـتصـاص بـه زمـان و یـا مکان خاص ندارد لذا امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

ما فِی الْقرآنِ آیَهٌ أَوْسَعُ مِنْ یا عِبادِیَ الـذیـن أَسْـرَفُـوا..(۸)

در تمام قرآن آیه ای به وسعت این آیه شریفه وجود ندارد

 

آثار و برکات توبـه:

در آت قرآن و روایات اهل بیت(ع) برکات و منافع بسیاری برای توبه ذکـر شـده اسـت چـند مـورد را ذکر می کنیم

 

۱-نابودی گناهان

خداوند می فرماید:

تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَهً نَصُوحًا عَـسَى رَبُّکُمْ أَنْ یُکَفِّرَ عَنْکُمْ سَیِّئَاتِکُـمْ(۹)

به درگاه خدا توبه‏اى راستین کنید امید است که پروردگارتان بدیهایتان را از شمـا بـزداید

 

۲-تبدیل سیئات به حسنات

خداوند می فرماید:  

مَنْ تَـابَ وَآمَـنَ وَعـَمِلَ عَـمَـلا صَالِــحًا فَأُولـَئـِکَ یُبَـدِّلُ اللَّهُ سـَیِـّئَاتِـهِمْ حَسـَنَـاتٍ(۱۰)

کسى که توبه کند و ایمان آورد و کار شایسته کند پس خداوند بدیهایشان را به نیکیها تبدیـل مـى‏کنـد

 

۳-سه دستور ویژه در حق تائب

امام صادق(ع) فرمود:           

اگر توبه بنده خالص باشـد خـداونـد در حق او سه دستور ویژه صادر می فرماید:

۱-یُـنـْسِی مَـلَکَیْهِ مَـا کَـتَـبَا عـَلَیــْهِ مـِنَ الـذُّنــُـوبِ

دو ملائکه را وادار میکند که گناهانی را که علیه او نوشته اند فراموش کنند

۲-وَ یُـوحِـی إِلَـى جَـوَارِحِهِ اُکْـتُمِی عـَلَیـْهِ ذُنُـوبَـهُ

به اعضا و جـوارح او وحـی میـکند که گنـاهانـش را کتـمان کـنند

۳-وَ یُوحِـی إِلَى بِقَاعِ الْأَرْضِ اُکـْتـُمـِی        

به مکان های زمین وحی میکند که گناهانی

مَا کَانَ یـَعْمَلُ عَلَیْـکِ مِـنَ الـذُّنُـوبِ(۱۱)     

را که بـر روی آنـها انـجـام داده بپـوشـاننـد

 

ضرورت استمرار توبه:           

طبق مفاد آیات و روایـات انسـان توبـه کنـنده بایـد بدر تـوبه خود استمرار داشته باشد لذا باید موارد زیر را مدام در مدنظر قرار بدهد

۱-جدا شدن از محیط گـناه و مجـالـس معـصـیت

۲-تـجدیـد نـظر در مـورد معـاشـران و دوسـتـان

۳-اندیشه در مورد عقوبتها و مجازاتـهای گنـاهـان

۴-ارتباط با مراکز علمی،دینی و اجتماعات عـبادی

۵-هر وقت بسوی گناه کشیده شـد فوراً تـوبه کند(۱۲)

 

پی نوشت:

(۱)استفتاعات امام ج۱ ص۱۳۱                                  

(۲)عروه الوثقی ج۲ (شرایط صحه الصوم)                    

(۳)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م۱۷۴۳

(۴)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م۱۷۴۳

(۵)استفتاعات جدید ج۳ س ۳۰۲                  

(۶)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م۱۷۰۳

(۷)سوره زمر آیه ۵۳

(۸)تفسیر الصافی ج۳ص۲۴۶   

(۹)سوره تحریم آیه ۸

(۱۰)سوره فرقان آیه ۷۰                   

(۱۱)اصول کافی/کلینی ج۲ص۴۳۰             

(۱۲)یادداشتهای شخصی از منابع

پر بازدیدترین ها

بیشتر