دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ - الإثنين 12 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۳/۳۱) سخنرانی روز چهارم ماه رمضان(نقش دعا و نیایش در زندگی انسان)

سوال(۹): با روزه گرفتن قدرت بیناییم کم می شود آیا میتوانم روزه بگیرم؟   جواب: کم شدن قدرت بینایی اگر به معنای ضعیف شدن چـشم یا شـدت یافتن بیماری باشد روزه واجب نیست*و اگر موقت است و پس از مدتی یا بعد از ماه رمضان برطرف مـی شـود روزه واجـب اسـت(۱) * حضرات آیات خامنه […]

سوال(۹):

با روزه گرفتن قدرت بیناییم کم می شود آیا میتوانم روزه بگیرم؟

 

جواب:

کم شدن قدرت بینایی اگر به معنای ضعیف شدن چـشم یا شـدت یافتن بیماری باشد روزه واجب نیست*و اگر موقت است و پس از مدتی یا بعد از ماه رمضان برطرف مـی شـود روزه واجـب اسـت(۱)

* حضرات آیات خامنه ای،سبحانی و مکارم:و چون ضرر دارد حرام هم است

 

مرجع تشخیص ضرر روزه:

سوال(۱۰):

آیا ملاک در ضرر تشخیص خودم است یا پزشک ؟

 

جواب:

تشخیص خود شما ملاک است و همین اندازه که ترس شما در مورد ضرر عقلایی باشد کافی است البته ترس از ضرر گاهی از قول متخصص ،زمانی از تجربه بیمارهای مشابه و گاهی از تجربه خود انسان به دست می آید(۲)

 

سوال(۱۱):

آیـا احـتـمـال ضـرر هـم مـجـوز تـرک روزه مـی شـود یـا اطمینان به آن هم لازم است؟میزان در مقدار ضرر چیست؟

 

جواب:

آنچه مجوز افطار روزه مـی شـود تـرس از ضـرری اسـت که منشأ عقلایی داشته باشد و میـزان در مقـدار آن عـرف عقلا است به گونه ای که اثر ناشی از روزه را ضرر بدانند(۳)

 

سوال(۱۲):

اگر انسان شک داشته باشد که روزه برایش ضرر دارد یا نه ولی پزشک او را از روزه گرفتن منع کند تکلیف چیـست؟

 

جواب:

اگر از گفته پزشک بـرای او تـرس پـیدا شـود و احـتـمال عقلایی بدهد که روزه برایش ضرر دارد نباید روزه بگیرد(۴)

 

سوال(۱۳):

پزشکی مرا از روزه گرفتن منع کرده است با توجه به اینکه او نسبت به مسائل شرعی آگـاهی نـدارد آیا باید به تشخیص وی عمـل کنم؟

 

جواب:

چنانچه از گفته و تشخیص پزشک (حتی اگر غیر مـسلمان بـاشد )اطمینان یا ترس از ضرر برای شما پیدا شود* نباید روزه بگیرید(۵)

*حضرات آیات خامنه ای،سبحانی و مکارم:اگر از گفته پزشـک یا منشأ عقلایی دیگر برای او ترس ضرر پیش بیاید روزه حرام است

 

موضوع:نقش دعا و نیایش در زندگی انسان

از جمله اعمالی که در ایام ماه مبارک رمضان در احـادیث اهل بیت(ع) مورد سفارش و تأکید قرار گرفتـه دعـا کردن است بطوریکه رسولخدا(ص) در بخشی از خطبه شـعبانـیه می فرماید: وَارْفَـعـُوا اِلَـیـْهِ اَیْـدِیَـکُـمْ بِالـدُّعـاءِ(۶)

 

مـعـنی دعـاء

الف:دعا در لغت:  بمعنای ندا کردن و خواستن است

 

ب: دعا در اصطلاح عرفی:

عبارت است از تـوجه بنـده بسـوی خداوند وطلب رحمت از درگاه او بطور فقر و خـضـوع(۷)

 

مباحث مربوط به دعا:

در آیات قرآن ،احادیث اهل بیت(ع)،کتب ادعیه ،کتب اخلاق و سلوک مباحث مهمی در ارتباط با دعا مطرح شده است از قبـیل:

۱-جایگاه دعا در قرآن و احادیث

۲-آداب دعـاء

۳-شرایط دعاء

۴-آثار و فواید دعاء

۵-دعاهای قـرآنی

۶-موانع اسـتجابـت دعـاء

۷-دعاهای مأثوره از ائمه

۸-برخورد بندگان با دعاء

۹-شبهات در زمینه دعاء

۱۰-کتب دعایی دانشمندان

 

یادآوری:

مرحوم آغا بزرگ تهرانی در کتاب الـذریـعـه تحـقیقـات عالمانه ای در زمینه دعا دارند و از صدها جلد کتاب دعائی دانـشـمـنـدان شـیـعـه تـحـت عـنـاویـن زیـر نـام بـرده انـد:ادعیه، اعمال ماهها،اعمال ماه رمضـان،المزار،الدعاء ،الدعوات،اعمال الجمعه(۸)

 

جایگاه دعا در قرآن و روایات

ابـتــدا لازم بــه یـادآوری اسـت کـه واژه هــای مربوط به دعـا بـا اشـتـقاق های مـختلـف ۲۱۲ بار در آیات قرآن در ضن ۵۵ سوره ذکر شده است(۹)

 

در سوره فرقان می فرماید:

قُلْ مَـا یَـعْـبَـأُ بِـکُـمْ رَبِّـی لَوْلا دُعَـاؤُکُـمْ(۱۰)

بگو اگر دعاى شما نباشد پروردگارم هیـچ اعتـنایى به شـما نمى‏کند

 

و در سوره مؤمن می فرماید:

أُدْعُـونـی اَسْتَـجِـبْ لَکُـمْ

بخوانیـد مرا تا اجابت کنم شـما را

 

رسولخدا(ص) فرمود:

الدُّعاءُ سِلاحُ الْمُؤْمِنِ وَ عَمودُ الدّینِ (۱۱)

دعـا سـلاح مـؤمـن و سـتـون دیـن اسـت

 

و در حدیث دیگر فرمود:

اَفْـضَلُ الْـعـِبادَهِ الـدُّعـاءُ(۱۲)

بـرتـریـن عـبـادت دعـاســت

 

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

الدُّعاءُ مِفْتاحُ الرَّحْمَهِ وَ مِصْباحُ الظُّلْمَهِ(۱۳)

دعا کلـید رحـمـت و چـراغ تـاریـکی اسـت

 

آثار و برکات دعا:

از جمله مباحث مهمی کـه در زمـینه دعـا مطـرح شـده آثـار و برکات آن است که بصورت فهرست و اجمال عبارتند از :

۱-دفع شدن بلاها

۲-شفا پیدا کردن دردها

۳-دفع شدن قضای حتمی(۱۴)

۴-آمرزش گناهان

۵-بهره مندی از نعم الهی

۶-تقرب به درگاه خـداوند

۷-برطرف شدن غم و اندوه

۸- برطرف شدن گرفتاریها

۹-نجات پیدا کردن از آتش جهنم

۱۰-نجات پیدا کردن از ستمگران(۱۵)

 

پی نوشت:

(۱)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م۱۷۴۳                                    

(۲)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م۱۷۴۳

(۳)هدایه العباد ج۱ کتاب الصوم م ۱۳۵۱                             

(۴)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م۱۷۴۳            

(۵)استفتاعات ج۱ (احکام روزه)س۴۰

(۶)عیون اخبار الرضا/صدوق ج۱ص۲۳۰      

(۷)پایگاه اطلاع رسانی بنیاد بین المللی دعا  

(۸)الذریعه ج۸ص۱۲۲

(۹)المعجم فی فقه لغه القرآن ج۱۹ ص۴۶۵              

(۱۰)سوره فرقان آیه ۷۷                                 

(۱۱) اصول کافی ج ۲ ص۴۶۸           

(۱۲)(تنبیه الخواطر ج۲ص۲۳۷)                     

(۱۳)بحار الانوار/مجلسی ج۷۸ص۶۴

(۱۴)میزان الحکمه /مترجم ج۴ص۱۸            

(۱۵)فرهنگ قرآن ج۱۳ ص۴۸۲

پر بازدیدترین ها

بیشتر