چهارشنبه ۵ آبان ۱۴۰۰ - الأربعاء 21 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۴/۰۲) مسائل اجتماعی از دیدگاه قرآنجلسات تفسیری مؤسسه مهد قرآن)

مسائل اجتماعی از دیدگاه قرآن: مقدمه: بنا به پیشنهاد مسئول محترم مؤسسه مهد قرآن و جمعی از مؤمنین قرار بر این شد که جلساتی تحت عنوان تفسیر قرآن برگزار گردد لذا پس از بررسیهای لازم در زمینه موضوع تفسیر قرار شد مسائل اجتماعی از دیدگاه قرآن را مورد بررسی قرار بدهیم و علل این انتخاب […]

مسائل اجتماعی از دیدگاه قرآن:

مقدمه:

بنا به پیشنهاد مسئول محترم مؤسسه مهد قرآن و جمعی از مؤمنین قرار بر این شد که جلساتی تحت عنوان تفسیر قرآن برگزار گردد لذا پس از بررسیهای لازم در زمینه موضوع تفسیر قرار شد مسائل اجتماعی از دیدگاه قرآن را مورد بررسی قرار بدهیم و علل این انتخاب به ترتیب زیر می باشد

۱-مسائل اجتماعی از جمله موضوعاتی هستند که پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل نظام جمهوری اسلامی بر مبنای قوانین و مقررات دین اسلام مورد توجه محافل علمی و سیاسی قرار گرفته است.

۲-در برخوردها و ارتباطات اجتماعی نارسایی های زیادی وجود دارد که متأسفانه در افکار عمومی به نام دین نوشته می شود در صورتیکه چنین نیست.

۳-در مورد دیدگاه اسلام در ارتباط با امورات اجتماعی پرسشهای زیادی وجود دارد که پاسخ های مناسب را می طلبد و بعضاً برداشت های متفاوتی صورت میگیرد که موجب مشکلات عدیده می گردد.

۴-گذشته از همه اینها بررسی موضوعی آیات قرآن یک ضرورت اجتناب ناپـذیر جـامعه فعلـی مـا می باشـد

 

 

زینت از دیدگاه قرآن:

از جمله موضوعاتی که در جامعه ما زیاد مطرح می شود و در مورد آنها دیدگاه های متعددی وجود دارد استفاده از زینت ها ،خوردنی ها و آشامیدنی ها می باشد لذا ضرورت دارد آیات مربوط به این موضوعات را مورد بررسی قرار بدهیم.

 

خداوند می فرماید:

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللّهِ الَّتـِیَ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالْـطّـَیّـِبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِی لِلَّذِینَ آمَنُواْ فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا خَالِصَهً یَوْمَ الْـقـِیَامَهِ کَـذَلِکَ نُفَـصّـِلُ الْآیَاتِ لِـقـَوْمٍ یَعـْلـَمـُونَ(۱)

(اى پیامبر)بگو زیورهایى را که خدا براى بندگانش پدید آورده و (نیز)روزیهاى پاکیزه را چه کسى حرام گردانیده بگو این [نعمتها] در زندگى دنیا براى کسانى است که ایمان آورده‏اند و روز قیامت [نیز] خاص آنان مى‏باشد این گونه آیات [خود] را براى گروهى که مى‏دانند به روشنى بیان مى‏کنیم

 

تفسیر و توضیح:

یکی از چالشهای جامعه ما در ارتباط با معارف اسلامی در زمینه استفاده از لباس و غذاها و نوشیدنی ها است که دیدگاه های مختلفی مطرح می شود و اختلاف دیدگاه ها و برداشتها موجب برخی از نابسامانیها و تنشها در جامعه بویژه در میان نسل جوان شده است.لذا نیاز شدید احساس می شود که دیدگاه اسلام با استفاده از آیات و روایات و سیره عملی اهل بیت(ع) مورد توجه جدی قرار بگیرد تا بتوان در حد توان به این نابسامانیها خاتمه داد انشالله

 

شأن نزول آیه:

در کتب تفسیری اعم از شیعه و اهل سنت در ارتـباط با ایـن آیـه شـریفه شأن نزول خاصی مطرح نشده است فقط مرحوم شیخ طوسی می نویسد:

…وَ هُناکَ قَوْمٌ یُحَرِّمونَ کَثیراً مِنَ الْاَشْیاءِ مِنْ هذا الْجِنْس قالَ تَعالی مُنْکِرَ لِذلک مَنْ حَرَّمَ زیـنَهَ الله…(۲)

 

پیامهای آیه شریفه:

۱-از مفاد آیه استـفاده مـی شـود کـه زیـنـت کردن برای بندگان خدا حلال و مباه اسـت و اسلام بـا رهبـانیت و محروم کردن خویش از مواهب الـهی مخـالـف است

 

یادآوری:

فقط در مورد زنان دستور اسلام این است که زینـت های خود را به غیر از شوهران و محارم نشان ندهند:

لَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِـهِنَّ…(۳)

زیورهایشان را جـز بـراى شـوهرانـشـان آشکار نسازند

 

۲-ترک نمودن زینت و دست برداشتن از مواهب دنیا و دوری جستن از امور حلال و پاک راه رسیدن به خدا نیست بلکه ضرورت دارد انسان از طریق این امور به گناه آلوده نشود ولازم است به این امورات جهت و سمت و سوی الهی داده شود.

۳-مسلمانان با کافران در استفاده از مواهب دنیا مشترک هستند لکن در بهره برداری از لذتهای آخـرت از هم جدا می شـوند و ایـنـها اخـتصـاص بـه مـؤمـنان دارد.(۴)

این مطلب از این بخش آیه استفاده می شود که می فرماید خَالِصَهً یَوْمَ الْـقـِیَامَهِ البته تفسیر دیگری نیز دارد و آن این است که نعمت های دنیایی همراه با مشکلات ،رنج و اندوه است ولی در قیامت این نعمتها خالص می شود بدون ناراحتی در اختیار انسان قرار میگیرد(۵)

 

برداشتهای غلط از دین محکوم است

مرحوم کلینی در کافی نقل میکند که یکی از زاهدان عصر امام صادق(ع) با ایشان برخورد کرد و ملاحظه نمود که امام لباس زیبایی بر تن دارد به امام عرض کرد تو از خاندان نبوتی و پدرت علی(ع) لباسی بسیار ساده می پوشید پس چرا تو چنین لباسی بر تن داری ؟آیا بهتر نبود لباس دیگر می پوشیدی؟

حضرت پاسخ دادند وای بـر تو (و با قرائت آیه فـوق)فرمودند چه کسی زینت هایی را که خدا بر بندگانش آفریـده و روزی هـای پاکـیزه را حـرام کـرده اسـت؟(۶)

در حدیث دیگری حکایت شده که از امام صادق(ع) پرسیدند چرا لباس فـاخـر می پوشیـد در حـالـی که جد شما عـلی(ع) چنـین لـباسـی بر تـن نـمی کـرد؟

 

حضرت در پاسخ فرمودند:

مردم آن زمان در شدت و فشار بودند و می بایست چنین شود امّا مردم زمان ما زندگی مرفه تری دارند و در چنین شرایطی استفاده از این زینت ها مانعی ندارد و بهترین لباس هر زمان لباس اهل آن زمان است(۷)

 

توضیح:

از این گونه احادیث استفاده می شود که بهره جویی از نعمتها و زینت ها و جمال آرایی برای انسان مطلوب است اما لازم است شرایط زمان و وضعیت اقتصادی مردم را رعایت کنیم یعنی اگر زمانی مشکلات اقتصادی زیاد بود علی وار زندگی کنیم و به فکر دیگران نیز باشیم اصل اولی در بهره گیری از نعمتها و زینت ها حلال بودن آنهاست مگر آنکه دلیل شرعی بر مـمـنـوعـیت و حـرمـت چـیزی یـافـت شـود(۸)

 

پی نوشت:

(۱)سوره اعراف آیه ۳۲

(۲)تفسیر التبیان /شیخ طوسی ج۶ ص ۳۷۱   

(۳)سوره نور آیه شریفه ۳۱

(۴)تفسیر صافی ج۲ ص ۱۹۲-۱۹۳                 

(۵)تفسیر نمونه ج۶ ص ۱۵۰              

(۶)فروع کافی /کلینی ج۶ ص ۴۳۳

(۷)تفسیر صافی ج۲ ص ۱۹۲              

(۸)تفسیر قرآن مهر ج۷ ص ۷۹                                  

 

موضوع:مسائل اجتماعی از دیدگاه قرآن

مکان: دفتر امام جمعه

مناسبت: جلسات تفسیری مؤسسه مهد قرآن  

پر بازدیدترین ها

بیشتر