یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۴/۰۴) اخلاق در بازار(افتتاح مسجد میدان تره بار خوی)

سَئَلَ رَسُولُ اللهِ جَبْرَئیلَ:                     رسولخدا(ص) از جبرئیل سوال فرمود: اَیُّ الْبِقاعِ اَحَبُّ اِلَی اللهِ تَعالی؟          کدام نقطه از زمین نزد خداوند محبوبتر است؟ قالَ: اَلْمَساجِدُ، وَ اَحَبُّ اَهْـلِها اِلـَی اللهِ اَوَّلُهُمْ دُخُولاً اِلَیْها وَ آخِرُهُمْ خُروُجا ًمِنْها گفت مساجد و محبوترین مردم نزد خدا کـسی اسـت که زودتـر از دیگران به مسجد وارد شود […]

سَئَلَ رَسُولُ اللهِ جَبْرَئیلَ:                    

رسولخدا(ص) از جبرئیل سوال فرمود:

اَیُّ الْبِقاعِ اَحَبُّ اِلَی اللهِ تَعالی؟         

کدام نقطه از زمین نزد خداوند محبوبتر است؟

قالَ: اَلْمَساجِدُ، وَ اَحَبُّ اَهْـلِها اِلـَی اللهِ اَوَّلُهُمْ دُخُولاً اِلَیْها وَ آخِرُهُمْ خُروُجا ًمِنْها

گفت مساجد و محبوترین مردم نزد خدا کـسی اسـت که زودتـر از دیگران به مسجد وارد شود و دیرتر از دیـگران خـارج گـردد

قالَ:فَاَیُّ الْبِقاعِ اَبْغَضُ اِلَی اللهِ تَعالی؟

فرمود کدام نقطه نزد خداوند مبغوضتر است؟

قالَ:اَلْاَسْواقُ وَ اَبْغَضُ أَهْلِها اِلَیْهِ اَوَّلُهُمْ دُخـُولاً اِلَـیـْها وَ آخِـرِهـُمْ خُـروجاً مِـنْها(۱)

گـفت بازارهـا و مبغوضترین مردم کـسی اسـت کـه زودتـر ازهمـه به بازار می آید و دیـرتر از هـمه از بـازار خارج می شود

 

سوال:

چرا بازار مورد نکوهش قرار گرفته است در صورتی که نبض چـرخـش اقـتصـادی کـشـور بـازار اسـت؟

 

پاسخ:

این نکوهـش فلسفـه و حکمتـی دارد عـبارت اسـت از ایـنـکه اهـل بـازار معمولا از صبح تا شب به داد و ستد مشـغولنـد کـه فعـالیت دنیـوی اسـت و ای بسا نوعا وقت نمی کنند به نمازهای جماعت یا نماز اول وقت برسند.در نهایت این فعالیتهای دنیوی موجب می شود انسان از انجام تکالیف شرعی خود و از یاد خداوند غافل گردد بدین جهت مورد نکوهش قرار گرفته تا بازاریان غفلت را کنار بگذارند .ضمن فعالیتهای اقتصادی که بسیار مطلوب و مورد سفارش است به مسائل دینی خود نیز برسند بعنوان نمونه به روایات زیر توجه فرمایید:

 

رسولخدا(ص) فرمود:

أَلسّوقُ دارُ سَهْوٍ وَ غَفْلَهٍ فَـمَنْ سَـبَّـحَ فیـها تَسْبیحَهً کَتَبَ اللهُ لَهُ بِها اَلْفَ اَلْفَ حَـسَنَهٍ(۲)

بازار سرای بی خبری و غفلت است پس هر که در بـازار یک تسبیح گوید خداونـد هـزار هـزار پـاداش مـی دهـد

 

امیرمؤمنان(ع) فرمود: 

مَجالِسُ الْاَسْواقِ مـَحاضِرُ الشَّیْطانِ(۳) 

مـحـفـلهای بازار جـای حـضـور شـیطـان اسـت

 

امام صادق(ع) فرمود: 

مَـنْ ذَکَـرَ اللهَ عـَـزَّ وَ جــَلَّ فـِـی الْاَسْواقِ غَفَرَ اللهُ لَهُ بِعَدَدِ أَهْلِها(۴)

کسیکه در بازار ذکر خدا گوید خداوند به عدد اهل بازار او را مشمول غفران و بخشش خود قرار میدهد

 

احکام و اخلاق بازار:

در ضمن روایـات مـتـعدد و یـا در کـتب فـقهـی فقـهاء موضوعات متعددی در مورد معاملات بازار مطرح شده است بصورت فهرست مواردی را یادآوری مـی کـنیم:

۱-دقت لازم در خرید و فروش اجـناس

۲-خرید و فروش جنس خوب و مرغوب

۳-استحباب کم گرفتن ولی زیـاد دادن

۴-عـدم تـزیین جـنس بـرای ایـجاد رغبت در مشتری

۵-بازگو کردن عیوب ظاهری و باطنی جنس به مشتری

۶-اجتناب از معامله با کسیکه اموالش را در حرام مصرف می کند

۷-اجتناب از معامله با کسانیکه عقب ماندگی ذهنی دارند

۸-اکتفا کردن به حداقل سود در معامله با انسانـهای مؤمن

۹-بر اساس مفاد روایات مستحب است انسان در اول وقت نماز کسب را رها کـرده و بـه نـماز بـرود و پرداختن به کسب در ایـن وقـت مـکـروه اسـت

 

شخصی بنام حسین بن یسار از اصحاب امـام موسی بن جـعـفر(ع)از امـام درباره آیه شریفه زیر پـرسید:

رِجَالٌ لَا تُــلْـهِیـهِمْ تـِـجـَارَهٌ وَلَا بَــیْـعٌ عَـنْ ذِکْـرِ اللَّهِ وَإِقَـامِ الصَّلَاهِ وَإِیتَاء الزَّکَاهِ یَخَافُونَ یَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِیهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ (۵)

مردانى که نه تجارت و نه داد و ستدى آنان را از یاد خدا و برپا داشتن نماز و دادن زکات به خود مشغول نمى‏دارد و از روزى که دلها و دیده‏ها در آن زیرورو مى‏شود مى‏هـراسنـد

 

امام در پاسخ فرمود:

هُمُ التّجارُ الذّینَ لا تُلْهیهِمْ تِجارَهٌ وَلا بَیْعٌ عَنْ ذِکْــرِ الله عَــزَّ وَجَــلَّ اِذا دَخَــلَ مـواقـیـتُ الصّـلاهِاَدُّوا اِلـی الله عَـزَّوَجَـلَّ حَـقّـَهُ فــیـها(۶)

آنان تجار و کسبه ای هستند که تجارتشان باعث غفلت از ذکر و یاد خدا نمی شود هر گاه وقت نماز میرسد میروند تا حق خداوند را بجا آورند

 

پی نوشت:

(۱)وسایل الشیعه /حر عاملی ج ۱۲ ص۳۴۵

(۲)کنز العمال/متقی هندی ۹۳۳۰                             

(۳)غرر الحکم/آمدی ۹۸۱۴                          

(۴)وسایل الشیعه /حر عاملی ج ۱۲ ص۳۰۳

(۵)سوره نور آیه شریفه ۳۷                

(۶)فروع کافی ج۵ ص۱۵۴

 

موضوع:اخلاق در بازار

مکان: مسجد میدان تره بار خوی

مناسبت: افتتاح مسجد میدان تره بار

پر بازدیدترین ها

بیشتر