جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰ - الجمعة 28 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۴/۰۴/۰۶) سخنرانی روز دهم ماه رمضان(وفات حضرت خدیجه(س))

سوال(۲۵): آیا چشیدن غذا روزه را باطل میکند ؟   جواب: اگر آن را فرو نبرد اشکالی ندارد(۱)   دو یادآوری: الف:اگر در حال سحری خوردن بفهمد اذان صبح شده باید لقمه را از دهان خود بیرون آورد و چنانچه به عمد آن را فرو برد روزه اش باطل است و به دستوری که خواهدآمد […]

سوال(۲۵):

آیا چشیدن غذا روزه را باطل میکند ؟

 

جواب:

اگر آن را فرو نبرد اشکالی ندارد(۱)

 

دو یادآوری:

الف:اگر در حال سحری خوردن بفهمد اذان صبح شده باید لقمه را از دهان خود بیرون آورد و چنانچه به عمد آن را فرو برد روزه اش باطل است و به دستوری که خواهدآمد کفاره هم بر او واجب می شود(۲)

 

ب:اگر روزه دار چیزی را که لای دندان مانده به اشتباه فرو ببرد روزه اش باطل نمی شود ولی اگر بداند که در روز غذای لای دندان فرو می رود باید پیش از اذان صبح خلال کند و چنانچه خلال نکند و در روز فرو برود روزه اش باطل است و کفاره هم بر او واجب می شود و اگر میدانسته در روز فرو میرود هر چند فرو نرود بنا بر احتیاط واجب باید قضای آنروز را بگیرد(۳)

 

سوال(۲۶):

اگر شخص روزه دار در اثر فراموشی چیزی بخورد آیا تـذکـر دادن به او واجـب اسـت؟

 

جواب:

خیر واجب نیست*(۴)

*آیت ا.. سبحانی:بنا بر احتیاط تذکر دهد بویژه جایی که در ملأ عام باشد(۵)

 

سوال(۲۷):

پر کردن ،کشیدن یا جرم گیری دندان در مــاه رمـضـان چــه حـکمـی دارد؟

 

جواب:

پر کردن،کشیدن یا جرم گیری دندان برای روزه دار زمانی جایز است کـه مطمئن باشد خون یا آبی که با دستگاه وارد فضـای دهـان می شـود فـرو نمـی رود(۶)

 

سوال(۲۸):

به جهت بیماری لثه در روز چندین بار از آن خون می آید و گاهی بدون توجه فرو میرود آیا روزه بـاطـل مـی شـود؟

 

جواب:

اگر بدون توجه و اختیار فرو رود روزه صحیح است(۷)

 

سوال(۲۹):

آیا بردن وسایل غیر خوراکی مثل وسایل دندانپزشکی و ابزار مـعاینه بـه دهـان باعـث ابـطال روزه مـی شود؟

 

جواب:

خیر مگر اینکه رطوبـت دهـان روی آن بمـانـد و بـعـد آن را به دهان بـرگـردانـد و به اندازه ای باشـد که در آب دهـان از بـین نرود و آن را فرو برد که در اینصورت روزه اش باطل می شود.(۸)

 

دهم رمضان روز وفات حضرت خدیجه (س):

بر اساس نقل معروف حضرت خدیجه (س) در روز ۱۰ ماه رمضان سال ۱۰ بعثت از دنیا رحلت فرمود. (۹)

بر اساس مفاد برخی روایات و گزارشات تاریخی رسولخدا(ص) از رحلت حضرت ابوطالـب (ع) و حـضـرت خدیجـه (س) با فاصله کوتاه ( یک ماه و پنج روز ) خـیلی مـحزون گـردیـد.

مرحوم علامه مجلسی می‌نویسد :

رُوِىَ عَنْ عَبْدِالله بْنِ ثَـعْلـَبِه قالَ : لَـمّا تَوَفیّ ابوطالِبٍ وَ خَدیجَه …اِجْتَمَعَتْ عَلی رَسُولِ اللهِ (ص) مُصیبَتانِ فَلَزِم بَیْتَهُ وَ اَقَلَّ الْخُـرُوجَ(۱۰)

روایت شده از عبدالله بن ثعلبه که گفت وقتی ابوطالب و خدیجه رحلت کردند بر پیامبر دو مصیبت وارد شد لذا در منزل می ماند و کمتر بیرون می آمد

در بعضی منابع نقل‌شده رسولخدا (ص) سال رحلت ابوطالب(ع)و خدیجه (س) را عام الحزن نامید . مرحوم طبرسی می نویسد:وَرَدَ عَلی رَسُولِ اللهِ اَمْرانِ عَظیمانِ وَ جَزَعَ جَزَعاً شَدیداً یعنی رسولخدا (ص) از رحلت آن دو بزرگوار به شدت بی‌تاب شده و اندوهگین گردید.(۱۱)  

 

حضرت خدیجه سومین حامی اسلام

امیرمؤمنان(ع) در بخشی از خطبه قاصـعه فعالیت های رسولخدا(ص) را بیان فرموده و چنین ادامه می دهـند:

لَـمْ یـَجْـمَـعْ بـیـتٌ واحِـدٌ یَوْمَئِـذٍ فِی الْاِسْلامِ غَـیْــرَ رَسُــولِ اللهِ وَ خَـدیـجَـهَ وَ اَنَا ثالِثُـهُـما(۱۲)

در آن روز غیر از خانه رسولخدا(ص) خانه ای که اسـلام درآن راه یافته باشد وجود نداشت تنـها خـانه آن حـضرت بـود که او و خدیجه و من نفر سوم آنها اسلام را پذیرفـتـه بودیم

 

ایثار و مقاومت خدیجه در پاسداری از پیامبر(ص)

محققان اسلام در شأن حضرت خدیجه چنین گفته اند:

وَ کانَتْ خَدیـجَـهُ وَزیـرَهَ صِـدْقِ عَـلَـی الْاِسْلامِ وَ کانَ رَسُولُ اللهِ یَسْکُنُ اِلَیْها(۱۳)

خدیجه وزیر راستین اسلام بود و رسول خدا بوسیله حمایت ها و محبت های او آرامش می یافت و تسلی خاطر پیدا میکرد.

 

حضرت خدیجه یکی از مربیان امیرمؤمنان(ع)

مرحوم ابن شهر آشوب می نویسد:

اَخَذَ رَسُولُ اللهِ عَلِیًّ وَ هُوَ اِبْنُ سِتَّ سِنین…فَرَبَّتْهُ خَدیجَهُ وَالْمُصْطَفی اِلی اَنْ جاءَ الْاِسْلام وَ تَرْبِیَتُها اَحْسَنُ مِنْ تَرْبِیَتِ اَبی طالِبٍ وَ فاطِمَهَ بِنْتُ اَسَدٍ(۱۴)

رسولخدا(ص) علی را که شش سال داشت تحت سرپرستی خود قرار داد سپس حضرت خدیجه و پیامبر علی را پرورش دادند تا آن هنگام که خورشید اسلام طلوع کرد و آموزش تربیتی خدیجه نسبت به علی(ع) از آموزش تربیتی ابوطالب و فاطمه بنت اسد بهتر بود.

 

کلام علامه مامقانی:

مرحوم علامه مامقانی صاحب کتاب رجالی تنقیح المقال با توجه به ایثارگریها و خدمات بیشمار حضرت خدیجه(س) در حـق اسـلام و پـیامبـر خـدا چـنیـن می نـویـسـد:

وَ کَفاها شَرَفاً فَوْقَ شَرَفٍ اَنَّ الْاِسْلامَ لَمْ یَقُمْ اِلّا بِمالِها وَ سَیْفِ عَلِیِّ بْنِ اَبی طالِبٍ کَما رُوِیَ مُتَواتِراً(۱۵)

همین افتخار و شرافت که برترین افتخار و شرافت است برای خدیجه بس که آیین اسلام پا نگرفت مگر با ثروت خدیجه و شمشیر علی چنانکه این مطلب بطور متواتر نقل شده است

 

رسولخدا(ص) فرمود: 

ما نَفَعَنی مالٌ قَطُّ مِثْلَ ما نَفَـعَـنـی مالُ خَـدیـجَـهَ(۱۶)

هیچ ثروتی هرگز مرا آنگونه سود نبخشید که ثروت خدیجه به من سود بخشید

 

ترس حضرت خدیجه(س) از مرگ:

با اینکه حضرت خدیجه نهایت فداکاری را برای اسلام نموده بود و بطور مکرر از پیامبر به او مژده بهشت داده شده بود در عین حال در آستانه مرگ از ترس خدا هراسان بود .از پیامبر تقاضای دعا و طاب مغفرت داشت .

حضرت خدیجه شرم داشت از پیامبر(ص) تقاضایی بکند لذا حضرت فاطمه(س) را که حدود ۵ سال داشت واسطه قرار داد تا از پیامبر (ص) بخواهد که او را با یکی از روپوش های خود کـفـن نمـوده و بپـوشـاند

 

امام صادق(ع) می فرماید:

هنگامی که حضرت خدیجه رحلت کرد

جَعَلَتْ فاطِمَهُ تَلُوذُ بِرَسُولِ اللهِ وَ تَدورُ حَوْلَهُ وَ یَقولُ یا اَبَهْ اَیْنَ اُمّی(۱۷)

یعنی حضرت زهرا به پدر پناه برد و اطراف پدرمی چرخید و می گفت ای بابا مادرمکجـاست

طبق بعضی از روایات پیامبر(ص) در جواب او فرمود:مادرت در قصری است که آن قصر دارای چهار در است و آن درها به بهشت گـشـوده می شـود(۱۸)

 

پی نوشت:

(۱)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م ۱۵۸۲                                   

(۲)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م ۱۵۷۴                       

(۳)العروه الوثقی ج۲ م۱       

(۴)همه مراجع استفتاء                                                           

(۵)سبحانی /استفتاء

(۶)مراجع/استفتاء                              

(۷)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م ۱۵۷۳           

(۸)توضیح المسائل ۱۰ مرجع م ۱۵۷۳

(۹)الاصابه فی مفرقه الصحابه ج ۴   ص ۲۸۳                                   

(۱۰) بحار الانوار / مجلسی ج ۱۹ ص ۲۱                   

(۱۱) اعلام الوری / طبرسی   ص ۶۲

(۱۲)نهج البلاغه خطبه ۱۹۲                           

(۱۳)بحار الانوار ج۱۶ ص ۱۱            

(۱۴)مناقب آل ابی طالب ج۲ ص ۱۷۹

(۱۵)تنقیح المقال /مامقانی ج۳ ص۷۷                                                                      

(۱۶)بحار الانوار/مجلسی ج۱۹ ص۶۳

(۱۷)بحار الانوار/مجلسی ج۲۲ ص۵۰۹                                                                      

(۱۸)حضرت خدیجه همسر پیامبر/محمدی ص ۲۶۳