دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۴/۱۱) سخنرانی روز پانزدهم ماه رمضان(انفاق از دیدگاه امام حسن(ع))

سوال(۴۶): آیا فرو بردن تمام سر در زیر آب روزه را باطل میکند؟   جواب: اگر روزه دار به طور عمدی تمام سر را به زیر آب فرو برد روزه اش باطل می شود(۱)   آیت ا.. سیستانی: فرو بردن تمام سر در آب روزه را باطل نمی کند ولـی کراهـت شـدیـد دارد(۲)   سوال(۴۷): […]

سوال(۴۶):

آیا فرو بردن تمام سر در زیر آب روزه را باطل میکند؟

 

جواب:

اگر روزه دار به طور عمدی تمام سر را به زیر آب فرو برد روزه اش باطل می شود(۱)

 

آیت ا.. سیستانی:

فرو بردن تمام سر در آب روزه را باطل نمی کند ولـی کراهـت شـدیـد دارد(۲)

 

سوال(۴۷):

شستن سر در زیر شیر یا دوش آب در حال روزه چه حکمی دارد؟

 

جواب:

آنچه روزه را باطل میکند فرو بردن سر در آب اسـت بـطوری کـه آب همه سر را فرا گیرد اما شستن سر زیر شیر و دوش اشکال ندارد(۳)

 

آیت ا.. سیستانی:

فرو بردن تمام سر در آب روزه را باطل نمیکند ولـی بـرای روزه دار کـراهـت شـدیـد دارد(۴)

 

سوال(۴۸):

اگر روزه دار آب را طوری یکباره بر سر بریزد که تمام سر را فرا گیرد آیا حـکـم فـرو بـردن سر در زیـر آب را دارد؟

 

جواب:

خیر در اینصورت روزه باطل نمی شود(۵)

 

سؤال(۴۹):

آیا در ماه رمضان می توان با گذاشتن کلاه یا عینک شـنا مانع رسیدن آب به بخشی از سر شد و زیر آب شنا کرد؟

 

جواب:

۱-حضرت امام:

روزه باطل می شود(۶)

۲-مقام معظم رهبری و مکارم:

بنابر احتیاط واجب روزه را باطل میکند(۷)

۳-آیت ا.. سیستانی و بهجت:

در این صورت روزه باطل نمی شود(۸)

 

قالَ اللهُ تَبارَکَ وَ تَعالی:

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَنـفِقُواْ مِـمَّا رَزَقْنَاکُـم مِّن قَبْلِ أَن یَأْتِـیَ یَوْمٌ لاَّ بَیْعٌ فِیهِ وَلاَ خُلَّهٌ وَلاَ شَفَاعَهٌ وَالْکَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ(۹)

اى کسانى که ایمان آورده‏اید از آنچه به شما روزى داده‏ایم انـفاق کـنید پیـش از آنکـه روزى فرا رسد که در آن نه داد و ستدى است و نه دوستى و نه شفاعتى و کافـران خـود سـتمکارانـند

 

مقدمه:

بطوریکه هـمه استـحضار داریـد امروز دارای چند مناسبت است :

۱-فرخنده میلاد امام حسن مجتبی(ع)

۲-آغاز هفته اطعام نیازمندان و اکرام ایتام

۳-اعزام حضرت مسلم بن عقیل به کوفه از سوی امام حسین(ع)

۴-روز شهادت مرحوم آیت ا.. صدوقی امام جمعه یزد توسط منافقین

با توجه به اینکه یکی از ویژگیهای برجسته زنـدگی امـام حسن مجتبی(ع) رسیدگی به نیازمندان جامعه اسلامی آن روز بود لذا محور مباحث امروز در این زمینه خواهد بود

 

توضیح آیه شریفه:

در ارتباط بـا محـتوای آیه شریفـه یـادآوری چند مطلب مهم ضرورت دارد و عبارتند از:

۱-جمله أَنـفِقُواْ مِـمَّا رَزَقْنَاکُـم این مطلب را تذکر می دهد که کسانی که به نیازمندان کمک می کنند بایـد متوجه باشند که ثروتشان از ناحیه خدا روزیـشان شـده اسـت

۲-معمولا انسانها در این دنیا برای نجات دادن خویش از سه عامل استفاده میکنند عبارتند از:معامله کردن ،روابط دوستانه ،شفاعت دیگران.آیه می فرماید از طریق انفاق اموال خود را نجات دهید در قیامت هیچ کـدام از عـوامـل سـه گـانه نجـات دنـیوی وجـود نـدارد

۱-لاَّ بَیْعٌ فِـیهِ             

نه معامله کردن وجود دارد

۲-وَلاَ خُــلَّــهٌ           

و نه روابط دوستانه به درد می خورد

۳-وَلاَ شَفَاعَـهٌ  

و نه شفاعت کردن کسی پذیرفته می شود

 

چون تمامی انسانها به خودشان مشغول هستند:

یَوْمَ یَفِرُّ الْـمَرْءُ مِنْ أَخِیهِ وَأُمِّـهِ وَأَبِـیـهِ وَصَاحِبـَتِهِ  وَبَنِـیهِ لِکُلِّ امْـرِئٍ مِّـنـْهـُمْ یـَوْمَـئِـذٍ شَأْنٌ یُـغْـنِیـهِ(۱۰)

روزى که آدمى از برادرش و از مادرش و پدرش و از همسرش و پسرانش میگریزد در آن روز هـر کـسى از آنـان را کـارى اسـت کـه او را بـه خـود مشـغول مـى‏دارد

 

آداب انفاق:

بر اساس مفاد روایات متعدد انفاق آدابی دارد باید مورد توجه انفاق کنندگان قرار بگیرد و عبارتند از:

۱-لازم است انفاق قبل از سوال نیازمند باشد

۲-موقع انفاق تواضع و فروتنی داشته باشد

۳-صدقات واجب را آشکار و مستحبی را پنهان بدهد

۴-از منت گذاری به نیازمند اجتناب کند

۵-کرامت انسانی فقیر را رعایت کند

۶-پس از انفاق از فقیر طلب دعا کند

۷-در میان نیازمندان از نظر استحقاق اولویت بندی کند

۸-انفاق از مال حـلال باشـد

۹-انفاق توأم با اخلاص باشد

 

بطوریکه ابتدای بحث عرض کردم یکی از ویژگیهای برجسته امام حسن مجتبی(ع) انفاق در راه خدا و رسیدگی به نیازمندان و ایتام و بیوه زنان بوده لذا در این زمـینه چنـین مـی فـرمـایـد:

سَمِعْتُ أَبی یُحَدِّثُ عَنْ جَدّی رَسُولِ اللهِ(ص)

از پدرم شنیدم نقل می کـرد از جـدم رسـول الله(ص)

اَنَّهُ قالَ:

مَنْ سَعی فی حاجَهِ اَخیهِ الْمُسْلِمِ فَکَأَنَّما عَبـَدَ اللهَ تِسْعَهِ آلافِ سَنَهٍ صائِماً نَهارَهُ وَ قائِماً لَیْلَهُ(۱۱)

او فرمود:هر کس در برآوردن نیاز برادر مسلمان خود بکوشد مانند این است که خدا را ۹ هزار سال عبادت کرده است در حالی که روزهـا روزه و شـب ها به عبادت پرداخته باشد

 

شیوه های کمکی امام حسن(ع)

بر اساس مفاد روایات و گذارشات منابع تاریخی کمکهای امـام حـسـن(ع) به نـیـازمـندان و ایـتـام بـه دو شیـوه بـوده

 

الف:کمک های مستمر و همیشگی

عده ای از نیازمنمدان بـه صـورت مستـمر به امـام مـراجـعه میکردند و مستمری خود را دریافت می کردند منابعـی که امام جهت رفع نیاز فقرا استفاده می کردند عبارت بودند از:

موقوفات پیامبر(ص) ،

امیرمؤمنان(ع) و حضرت فاطمه(س)

اموال شخصی خود امام مجتبی(ع)

از طریق صدقات

 

ب:کمک های مقطعی

این قسم از کمک های امام در میان مردم زبان زد بود

از امام (ع) پرسیدند چگونه است که هر سائلی که بر در خانه شما می آید ناامیدش برنمی گردانید؟فرمود:من هم نیازمنـد و مـحتاجی هستم به درگاه خـداوند متعـال که دوست نـدارم او مـرا دسـت خـالی برگرداند …می ترسم اگر سائلی را رد کنـم او هم مـرا دسـت خـالی برگـردانـد(۱۲)

 

گروه هایی که امام(ع) از آنها حمایت می کرد :

۱-سالمندان نیازمند

۲-یتیمان مدینه

۳-خانواده های شهداء

۴-اصحاب صفّه مدینه

۵-فقرا و مساکین

۶-نیازمندان اطراف مدینه

۷-مسافران در راه مانده

۸-هزینه ازدواج

۹-هزینه مداوای مریضان و…

 

پی نوشت:

(۱)توضیح المسائل ده مرجع م ۱۶۰۸           

(۲)توضیح المسائل سیستانی م ۱۵۸۹ 

(۳)توضیح المسائل ده مرجع م ۱۶۰۸

(۴)توضیح المسائل سیستانی م ۱۵۸۹

(۵)عروه الوثقی (با تعلیقات)ج۲ م۳۳            

(۶) عروه الوثقی (با تعلیقات)ج۲ م۳۱           

(۷)استفتائات مراجع              

(۸)استفتائات هر دو مرجع

(۹)سوره بقره آیه شریفه ۲۵۴

(۱۰)سوره بقره آیه شریفه ۲۵۴

(۱۱)وسایل الشیعه ج۱۰ ص ۵۵

(۱۲) حقایق پنهان / زمانی ص۲۶۷    

 

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر