پنج شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۰ - الخميس 5 جماد أول 1443

(۱۳۹۴/۰۴/۱۴) سخنرانی روز هجدهم ماه رمضان(اعمال مشترک شب قدر)

سوال(۵۶): کسیکه میداند اگر در طول روز بخوابد محـتلم مـی شـود حـکـم او چـیـسـت؟   جواب: چنین شخصی میتواند بخوابد و روزه اش نیز صحیح است(۱)   سوال(۵۷): اگر شخصی بعد از نماز صـبـح مـحتـلم شـود و تـا غروب غسل نکند آیا روزه اش اشکال پیدا میکند؟   جواب: روزه او صحیح است ولی اگر […]

سوال(۵۶):

کسیکه میداند اگر در طول روز بخوابد محـتلم مـی شـود حـکـم او چـیـسـت؟

 

جواب:

چنین شخصی میتواند بخوابد و روزه اش نیز صحیح است(۱)

 

سوال(۵۷):

اگر شخصی بعد از نماز صـبـح مـحتـلم شـود و تـا غروب غسل نکند آیا روزه اش اشکال پیدا میکند؟

 

جواب:

روزه او صحیح است ولی اگر برای نماز ظهر غسل نکند کار حرامی مرتکـب شـده اسـت(۲)

 

سوال(۵۸):

اگر کسی بعد از چند روز متوجه شود که روزه و نمازش را بـا حـالت جنابت خوانده و از این موضوع هم اطلاعی نداشته وظیفه اش چیست؟

 

جواب:

روزه هایش صحیح است ولی باید نمازها را قضا کند(۳)

 

سوال(۵۹):

اگر کسی شب جنب شود ولی غسل را فراموش کند و در روز بعد یادش بیاید آیا روزه اش باطـل اسـت؟

 

جواب:

آری روزه باطل می شود و باید تا افطار از خوردن ، آشامیدن و مبطلات دیگر پرهـیز کند و بعـدا قضـای آن را بـجا آورد ولی کـفاره بـر او واجـب نیـست(۴)

 

سوال(۶۰):

فردی که نمیدانسته شستن کف پا در غسل لازم است و مـدتی به این شکل غسل کرده در مورد نماز و روزه های گذشته چه تکلیفی دارد؟

 

جواب:

چون بصورت طبیعی هنگام شستن طرف راست و چـپ بـدن آب به کف پا نیز می رسد تنها در صورت یقین به نرسیدن آب به کف پا قضای نمازها واجب است و در هر صورت روزه ها قـضا نـدارد(۵)

 

الف:اعمال مشترک شب قدر

۱-غسل کردن بهتر است موقع غروب باشد(۶)

۲-دو رکعت نماز و در هر دو بعد از حمد هفت مرتبه قل هو الله بـعـد از نـمـاز گـفـتن هـفتـاد مرتـبه استـغفـر الله و اتـوب الیـه

 

از رسولخدا(ص) وارد شده:

مَنْ فَعَلَ ذلکِ لایَقومُ مِنْ مَقامِهِ حـَتّـی یَــغْــفـِرَ اللهُ لَـهُ وَلِاَبــوَیـهِ(۷)

۳-اجرای مراسم قـرآن بـر سـر گـذاشـتن(۸)

۴-زیارت امام حسین(ع) و شهدای کربـلا

۵-احیا نگه داشتن شب های ۱۹ ،۲۱ و۲۳

 

امام باقر(ع) فرمود:

مَنْ اَحْیا لَیْلَهَ الْقَدْرِ غُفِرَتْ لَهُ ذُنُوبُهُ وَلو کانَتْ ذُنوبُهُ عَدَدَ نُجومِ السَّماءِ(۹)

 

۷-مرحوم علامه مجلسی می فرماید:

اَنَّ اَفْضَلَ الْاَعمالِ فی هذه الّلیالی هُوَ الْاِسْتِغْفارُ وَالدُّعاءُ لِـمَطالِبِ الدُّنْیا وَالْآخِرَهِ لِـلـنَّـفـْـسِ وَ لِـلـْوالِـدَیـْنِ وَالْاَقْــرَباءِ وَ لِلاِخْـوانِ الْـمُـؤمِـنـیـن اَلْاَحْـیاءِ مِنـْهـُمْ وَ الْاَمْـــواتِ(۱۰)

 

ب:ضربت خوردن امیرمؤمنان(ع)

امشب شب ضربت خوردن مولی الموحدین و امیرالمؤمنین(ع) است با تسلیت این مصیبت به همه مسلمانان بویژه شیعیان آنحضرت لازم میدانم بخشی از فرمایشات امام حسن مجتبی(ع) را که بعد از شهادت امیرمؤمنان(ع) خطاب به مردم ایراد فرموده ترجمه کنم:

قُبِضَ فی هذِهِ الْلَّیْلَهِ رَجُلٌ

در این شب مردی از دنیا رفت که

لَـمْ یـَسْبِـقْهُ الاوَّلُـونَ بِـعَمَلٍ

پیشینیان در کردار از او پیشی نجستند

و َلایُدْرِکْـهُ الْآخِرونَ بِعَمَلٍ

و آیندگان نیز در کردار به او نرسند

کانَ یُجاهِدُ مَعَ رَسُولِ اللهِ فَیَقیهِ بِنَفْسِهِ

با پیامبر جهاد کرد و با جان خویش از ایشان دفاع نمود

و کـانَ رَسُـولُ اللهِ یُـوَجّـِهُـهُ بِــرایــَتِـهِ

رسول خدا او را با پرچم خود به جنگ ها می فرسـتاد

فَـلا یَـرْجِـعُ حَتـّی یَـفْتـَحَ اللهُ عَلـی یَدَیْهِ

و باز نمی گشت تا با دستان خود جنگ را فتح کند

وَ مـا خَـلَّـفَ صَـفْـراءَ وَ لا بَـیـْـضـاءَ(۱۱)

و هیچ درهم و دیناری به جای نگذاشت

 

توصیه در بستر شهادت:

امیرمؤمنان در بستر شهادت خطاب به حسنین (ع) چنین فرمود:

قُــولاَ بِـالْـحَــقِّ

همیشه سخن حق بگویید

وَ اعـْـمَـلاَ لِـلْأَجْــرِ

و برای اجر و پاداش الهی (نه بـرای چـشم داشـت از مردم) کار کنید

وَ کُونَا لِلظَّالِمِ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْناً(۱۲)

همواره دشمن ظالم و یار و مددکار مظلوم باشید

 

رستگاری جامعه در گرو گرفتن حق مظلوم است

امیرمؤمنان(ع) در ضمن عهدنامه مالک اشـتر چنیـن می نـویسـد:

لَنْ تُقـَدَّسَ اُمَّهٌ لا یُـؤْخَذُ لِلضَّعیفِ فیها حَقُّهُ مِنَ الْقَـوِیِّ غَیـْرَ مُتَتَعْتِعٍ(۱۳)

ملتی که حق ضعیفان را از زورمندان بی اظطراب و بـهـانـه ای نـسـتـانـد رسـتـگـار نـخـواهـد شـد

 

کلام ابن ابی الحدید:

ابن ابی الحدید معتزلی شارح نهج البلاغه جریانی نقل می کند بدین صورت که امیـرمـؤمنـان(ع) :

سَـمـِعَ صـارِخاً یُـنادی اَنا مَــظْـلــُومٌ

یعنی شنید که فردی ندا سر میدهد که من مظلومم

فقال: هَلُمَّ فَلْنَصْـرَخْ مَعَا، فإنّـی ما زِلْتُ مَظْـلُـوْما(۱۴)

فرمود بیاکـه بـا هم فــریـاد بزنـیم کـه مـن هــم مـدام مظـلوم بـودم

 

پی نوشت:

(۱)توضیح المسائل ده مرجع م۱۵۹۰                        

(۲)استفتاء از مراجع                          

(۳)استفتائات مراجع

(۴)توضیح المسائل ده مرجع م۱۶۱۹

(۵)استفتائات جدید /آیت ا.. خامنه ای                    

(۶)زادالمعاد/مجلسی ص۱۸۵  

(۷)اقبال الاعمال /سید ص۱۸۶                      

(۸)اقبال الاعمال/سید ص۱۸۷

(۹)اقبال الاعمال /سید ص۱۸۶                       

(۱۰)زادالمعاد/مجلسی ص۱۸۶            

(۱۱)الارشاد/شیخ مفید (مترجم) ج۲ ص۳                 

(۱۲)نهج البلاغه نامه ۴۷                                  

(۱۳)نهج البلاغه نامه ۵۳          

(۱۴)شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج۹ص۳۰۷