یکشنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۰ - الأحد 11 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۴/۱۶) تفسیر آیات ۸۷ و ۸۸ سوره مائده(جلسات تفسیری مؤسسه مهد قرآن)

قال الله تبارک و تعالی: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُحَرِّمُواْ طَیِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللّهُ لَکُـمْ وَلاَ تَعْتَدُواْ إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ وَ کُلُواْ مِمَّا رَزَقَکُمُ اللّهُ حَـلاَلًا طَـیِّـبًا وَاتَّـقُـواْ اللّهَ الَّذِیَ أَنـتـُم بِـهِ مُـؤْمِنُـونَ(۱) اى کسانى که ایمان آورده‏اید چیزهاى پاکیزه را که خداوند برای شما حلال فرموده بر خود حرام نکنید و […]

قال الله تبارک و تعالی:

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُحَرِّمُواْ طَیِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللّهُ لَکُـمْ وَلاَ تَعْتَدُواْ إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ وَ کُلُواْ مِمَّا رَزَقَکُمُ اللّهُ حَـلاَلًا طَـیِّـبًا وَاتَّـقُـواْ اللّهَ الَّذِیَ أَنـتـُم بِـهِ مُـؤْمِنُـونَ(۱)

اى کسانى که ایمان آورده‏اید چیزهاى پاکیزه را که خداوند برای شما حلال فرموده بر خود حرام نکنید و از حد تجاوز نکنید زیرا خداوند متجاوزان را دوست نمیدارد واز نعمتهای حلال و پاکیزه ای که خداوند به شما روزی داده بخورید و از نافرمانی خداوندی که به او ایمان آورده اید بپرهیزید

 

معنی واژه ها:

۱-تَعْتَدُواْ:

فعل مضارع مخاطب از ماده عدو بمعنی از حق تجاوز کردن عرب می گوید:اِعْتَدی عَلی فُلانٍ یعنی بـر فـلانی سـتم کـرد

 

۲-اتّـَقُواْ:

فعل امر است از ماده وقی در لغت بمعنی نگهداری و حفظ کردن انسان نفس خویش از هر چیزی که ترس آور است و مقصود از تقوی در اصطلاح قرآنی بر اساس فرموده مرحوم علامه طباطبایی عبارت از این است که انسان در برابر دستورات خداوند مطیع و خاضع باشد و او را نافرمانی نکند

 

شأن نزول:

جمعی از مفسران میگویند:روزی پیامبر خدا(ص) در مورد روز قیامت با مردم سخن می گفت.مردم تحت تأثیر قرار گرفته و گریه کردند و تعدادی از صحابه در خانه عثمان بن مظعون جمع شدند و تصمیم گرفتند

۱-روزها روزه بگیرند و شبها برای عبادت بیدار بمانند

۲-از گوشت استفاده نکنند

۳-با زنان خود ارتباط نداشته باشند

۴-از استعمال کردن بوی خوش خودداری نمایند

۵-از پوشیدن لباس نرم و خفتن در بستر خودداری کنند

۶-و در زمین به سیاحت بپردازند

۷-تعدادی مصمم شدند خود را عقیم سازند(۲)

{gallery}tafsir-ramazan94{/gallery}

این خبر به رسولخدا(ص) رسید و به خانه عثمان بن مظعون آمد که عثمان خودش در خانه نبود به همسرش ام حکیمه فرمود:آنچه در مورد شوهرت میگویند درست است؟ام حکیمه که نمی خواست به پیامبر(ص) دروغ بگوید . در عین حال نمی خواست جانب شوهر را رعایت نکند عرض کرد:اگر عثمان به شما خبر داده راست است .

پیامبر(ص) برگشت هنگامی که عثمان به خانه آمد ام حکیمه جریان را به اطلاع وی رساند او و همراهانش خدمت رسولخدا(ص) رسیدند.پیامبر(ص) فرمود:آیا به شما خبر بدهم که بر یک سلسله کارها تصـمیم گرفتـه اید؟

در پاسخ گفتند:آری یا رسول الله ما نیت بدی نداریم .پیامبر فرمود من چنین دستوری نداده ام.آنگاه فرمود:بدن شما را بر شما حقی است شما روزه بگیرید و افطار کنید عبادت کنید و بخوابید .من عبادت میکنم و می خوابم و روزه می گیرم و افطار میکنم ،گوشت و چربی هم می خورم و با زنان ارتباط برقرار مـیکـنم هـر کـس از روش من اعـراض کـنـد از مـن نـیـسـت.

آنگاه پیامبر(ص) مردم را جمع فرمود و در ضمن یک سخنرانی چنین بیان فرمود:چرا افرادی زنها ،خوراکیها و بوی خوش و خواب و لذتهای دنیا را بر خود حرام میکنند ؟من چنین دستوری نداده ام .من نمیخواهم شما مثل راهبانی که دنیا را ترک و در گوشه کلیساها و صومعه ها وجود خود را عاطل و باطل میکنند باشید.

نخوردن گوشت و ترک همسر جزء برنامه دین من نیست .دیر نشینی از برنامه های اسلام خارج است ،سیاحت امت من روزه و رهبانی گری آنان جهاد است خدا را پرستش کنید و برای او شریک قرار ندهید .حج و عمره کنید ،نماز بخوانید ،زکات بدهید ،روزه ماه رمضان بگیرید ،در راه خدا استـقـامـت کنیـد تـا خـداونـد شـمـا را بـه راه راسـت هـدایـت کـند.(۳)

 

تفسیر و توضیح:

۱-خداوند پیروان دین مقدس اسلام را از زیاده روی حتی در عبادت تـحت عنوان تجاوز از حدود الهی مورد نکوهش شدید قرار می دهد وَلاَ تَعْتَدُواْ

۲-تجاوز از حدود الهی ولو بنام عبادت و پرستش خداوند محکوم است إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ

۳-خداوند از نعمتها و زیبایی های دنیا بعـنوان روزی= رزق یاد میکند که برای بندگان خود آفریده است رَزَقَکُمُ اللّهُ

۴-در ذیـل آیـه دوم جـهـت دوری جـسـتن از افـراط و تفریط در برخورد با مواهـب دنیـا و دسـتورات الـهی پیروان اسلام را به رعایت کردن تقوی سفارش میکند وَاتَّـقُـواْ اللّهَ الَّذِیَ أَنـتـُم بِـهِ مُـؤْمِنُـونَ

 

پیامهای دو آیه شریفه:

۱-احکام و معارف اسلامی وقتی میتواند جامعه را اصلاح نماید که از وصله ها و بیراهه های جاهلان بدور باشد

۲-نعمتها و مواهب روی زمین روزی خداوند بر بندگان خویش است که اجازه نداده در برخورد با آنها افراط یا تفریط بـشود

۳-رعایت کردن تقوای الهی تنها راه نجات پیدا کردن مؤمنان و سایر انسانهای جـهان از آلودگـی هاسـت

 

پی نوشت:

(۱)سوره مائده آیات ۸۷-۸۸

(۲)تفسیر نمونه ج۵ ص۷۹

(۳)وسایل الشیعه ج۲۰ صفحات ۲۱ و ۱۰۷ و ج ۲۳ ص۲۴۳

پر بازدیدترین ها

بیشتر