دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۹۴/۰۵/۰۲) خطبه های نماز جمعه – ۲ مرداد ۱۳۹۴

خطبه(اول): موضوع:الف:رعایت تقوی از ویژگیهای دوستان اهل بیت(ع) عن ابی عبدالله(ع): قالَ:أَبْلِغْ مَوالینَا السَّلامَ وَ اَوْصِهِمْ بِـتَقْوَی اللهِ الْعَظـیـمِ وَ أَنْ یَعُودَ غَنیُّهُمْ عَلی فَقیرِهِمْ وَ قَوِیُّهُمْ عَلی ضَعیفِهِمْ وَ أَنْ یَـشْـهـَدَ حَیُّهُمْ جَنازَهَ مَیِّتِهِمْ وَ أَنْ یَتَلا قُوا فـی بُـیُـوتـِهِمْ فَاِنَّ فـی لِـقاءِ بَعضِهِمْ بَعْضاً حَیاهً لِأَمْرِنا ثُمَّ قالَ رَحِمَ اللهُ عَبْداً أحْیا أَمْرَنا(۱) […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:رعایت تقوی از ویژگیهای دوستان اهل بیت(ع)

عن ابی عبدالله(ع):

قالَ:أَبْلِغْ مَوالینَا السَّلامَ وَ اَوْصِهِمْ بِـتَقْوَی اللهِ الْعَظـیـمِ وَ أَنْ یَعُودَ غَنیُّهُمْ عَلی فَقیرِهِمْ وَ قَوِیُّهُمْ عَلی ضَعیفِهِمْ وَ أَنْ یَـشْـهـَدَ حَیُّهُمْ جَنازَهَ مَیِّتِهِمْ وَ أَنْ یَتَلا قُوا فـی بُـیُـوتـِهِمْ فَاِنَّ فـی لِـقاءِ بَعضِهِمْ بَعْضاً حَیاهً لِأَمْرِنا ثُمَّ قالَ رَحِمَ اللهُ عَبْداً أحْیا أَمْرَنا(۱)

امام صادق(ع) به یکی از شیعیان خود فرمود:سلام مرا به دوستانم برسان و آنها را به رعایت کردن تقوای الهی سفارش کن و اینکه ثروتمندان به فکر نیازمندان باشند و قدرتمندان به ضعیفان کمک کنند و زنده ها به تشییع جنازه مرده ها بروند و همدیگر را در خانه هایشان ملاقات کنند که در ملاقات بعضی با بعضی دیگر زنده کردن مکتب اهل بیت(ع) است سپس فرمود:خدا رحمت کند بنده ای را که مکتب ما را زنده کند

 

ب:سکوت از فضایل اخلاقی

یکی از فضایل اخلاقی مورد تأکید در آیات،روایات،کتب اخلاقی و عرفانی عبارت از صَمْـتْ(سکوت) است در این فرصت محدود خطبه اول فهرست چند مـورد از مـباحث مربـوط به سـکـوت را یـادآوری می کنـیم

 

۱-جایگاه سکوت

رسولخدا(ص) فرمود:

أَلا أُنَبِّئُکُمْ بِأَمْرَیْنِ خَفیفٍ مَئُو نَتُهُما عَظیمٍ أَجْرُهـُما لَمْ یُلْقَ اللهُ بِمِثْلِهِما طولِ الصَّمْتِ وَ حُـسْنِ الْخُلْقِ(۲)

آیا شما را بـه دو کار کم زحمت و پر ارج خبر دهم کـه مانند آن دو چـیز نزد خـدا پاداش نداشـته بـاشـد؟طـول سکـوت و حـسن خـلـق

 

امام صادق(ع) فرمود:

اِنَّ مَنْ کانَ قَبْلَکُـمْ کانُوا یَتَعَلـَّمُونَ الصَّمْـتَ وَ اَنـْتـُمْ تـَتَـعـَلَّـمُونَ الْکَلامَ(۳)

کسانیکه پیش از شما بودنـد سـکـوت کـردن را می آموختند و شما سخن گفتن را فرا می گیرید

 

رسولخدا(ص) فرمود:

اِذا رَأَیْتُمُ الْمُؤْمِنَ صَمُوتاً فَادْنُوا مِنْهُ فَاِنَّهُ یُلْقِی الْحِکْمَهَ(۴)

هر گاه دیدید مؤمن ساکت است به او نزدیک شوید که از او حکمت می تراود

 

ثمرات و نتایج سکوت:

۱-سکوت موجب هیبت انسان می شود

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

بِکَثْرَهِ الصَّمْتِ تَکـُونُ الـْهَیْبَهُ(۵)

سکوت بسیار هیـبت مـی آورد

 

۲-سکوت موجب طرد شیطان از انسان می شود

رسولخدا(ص) فرمود:

عَلَیْکَ بِطُولِ الصَّمْتِ فَاِنَّهُ مَطْرَدَهٌ لـِلـشَّیْطانِ(۶)

بر تو باد خاموشی بسیار که موجب طرد شیطان است

۳-سکوت موجب سالم ماندن انسان از لغزشهاست

 

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

فِی الصَّمْتِ سَلامَهٌ مِنَ الْعِثارِ(۷)

در سکوت سلامت از لغزشها وجود دارد

 

توضیح:

در ذیل این بحث دو مطلب لازم به یادآوری است:

الف:بعضی سکوتها از روی عجز و درماندگی است یعنی اینکه کسی حرف نمی زند نه بخاطر این است که میخواهد خود را تربیت کند بلکه بدین علت است که نمی تواند حرف بزند این نوع سکوت کردن محکوم است

 

لذا امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

کُنْ صَموتاً مِنْ غَـیـْرِ عَـیٍّ(۸)

یعنی خاموش باش نه از روی درماندگی

 

لذا امیرمؤمنان(ع) در توصیف رسولخدا(ص) می فرماید:

کَلامُهُ بَیانٌ وَ صَـمْتُهُ لِـسانٌ(۹)

سخن او بیان=روشـنگر=بود و سکوتش زبان

 

ب:سکوت کردن از بیان حق پسندیده نیست بلکه محـکـوم است لذا امیرمؤمنان(ع) می فـرمـاید:

أَلْقُولُ بِالْحَقِّ خَیْرٌ مِنَ الْعَیِّ وَ الصَّمْـتِ(۱۰)

گفتن حق بمراتب بهتر از درماندگی و خاموشی است

 

آفات مربوط به زبان:

شاید یکی از علل اساسی توصیه به سکوت این باشد که حرف زدن و سخن گفتن دارای آفاتی است که احتمالا انسان به آنها مبتلا شود .مرحوم فیض کاشانی در کتاب محجه البیضاء مواردی از آفات زبان را بیان فـرمـوده اسـت از قـبـیل:

۱-الکلام فیما لا یَعْنیک          

یعنی گفتگو در اموری که به انسان مربوط نیست

۲-فُـضول الکلام                   

یعنی پرحرفی و بیهوده گویی

۳-الـخَوْضُ فی الباطل          

یعنی گفتگو در امور گناه آلود مانند وصف مجالس شراب

۴-اَلْـمِراء وَ الْـمُجادَلَهُ                       

یعنی خصومت و نزاع و لجاجت در کلام

۵-الـتـَقَـعُّـرِ فی الکلام                                 

یعنی تکلف در سخن گفتن و پرداختن به قافیه و سجع

۶-الفحش وَ السَّبُ وَ بِذائه اللّسان      

فـحـش دادن،سب کردن و بـدزبـانـی

۷-السُخریه والاستـهزاء(۱۱)                

یعنی مسخره کردن دیگران

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری به ترتیب

۳ مرداد ۸ شوال

سالروز تخریب بارگاه مقدس ائمه بقیع توسط وهابیان(۱۳۴۴ق)

 

۵ مرداد

اقـامه اولیـن نماز جـمـعه پس از پـیروزی انـقلاب اسلامی در تهران با امامت آیت ا.. طالقانی(۱۳۵۸ش)

انجام عملیات پیروزمندانه مرصاد علیه منافقین مهاجم(۱۳۶۷ش)

 

۶ مرداد

روز ملی کارآفرینی و آموزشهای فنی و حرفه ای(۱۲)

 

ب:جایگاه و نقش نمازهای جمعه

یکی از مراسم عبادی و سیاسی هفتگی بسیار مؤثر پس از پیروزی انقلاب اسلامی اقامه نمازهای جمعه در سطح کشور می باشد که آمار آن از هشتصد شهر گذشته است.در عین حال که این مراسم ریالی هزینه مالی برای نظام و دولت ندارد و از نظر مقررات بودجه ای برای آن تصویب نشده است

لکن دهها برابر تمامی مراکز فرهنگی و تبلیغی که بودجه های میلیاردی دارند مؤثرتر است بعـنوان نمونه چند مورد از تأثـیرات نمازهای جـمعه در رشد و تـوسـعـه جـامـعه را بـصـورت فـهرست یـادآوری مـی کـنم

۱-هر هفته میلیونها نفر از مردم مؤمن ،با انگیزه اعتقادی در این همایش مـعـنـوی شـرکـت مـی کنـند و بـهـره هـای لازم را از آن می گیرند

۲-بصورت هفتگی تمامی اخبار،حوادث و اتفاقات کشور و جهان اسلام بصورت تحلیلی از طریق تریبون نماز جمعه به اطلاع مـردم مـی رسـد

۳-موارد زیر بصورت هفتگی و مـرتـب از تریبون نمازهای جمعه منعکس می شود:

دفاع از انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی

حمایت از مدیران و مسئولان نظام جمهوری اسلامی

بیان خواسته ها و مشکلات مردم مناطق

انتقاد سازنده از مدیران بخشهای مختلف

اعلان مواضع مردم نمازگزار در مورد حوادث و اتفاقات مهم

تحلیل و تبیین مناسبتهای مهم سیاسی ،اجتماعی ،فرهنگی و تاریخی

منعکس ساختن عملکرد مدیران در بخشهای مختلف

و دهها مورد دیگر که باید در فرصتهای گسترده مطرح گردد

 

به دلیل این ویژگیها و تأثیرات است که رسـول خـدا(ص) می فـرمـایـد:

اِنَّ اللهَ تَبارَکَ وَ تَعالی فَرَضَ عَلَیْکُمُ الْجُمُعَهَ

خداوند نماز جمعه را بر شما واجب کرده

فَمَنْ تَرَکَها فی حَیاتی أَوْ بَعْدَ مـَماتی

هر کس آن را در حیات من یا بعد از وفات من ترک کند

اسْـتِـخـْفـافـاً بِـها أَوْ جـُحوداً لَـها

از روى خفیف شمردن او یا انکار کردن آن

فَلا جَمَعَ اللهُ شَمْلَهُ وَلا بارَکَ لَهُ فی أَمْرِهِ

خداوند او را پریشان کند، و به کار او برکت ندهد

أَلا وَلا صَلاهَ لَهُ أَلا وَلا زَکاهَ لَهُ

بدانید، نماز او و زکات او قبول نمى شود، بدانید

أَلا وَلا حـَجَّ لَهُ أَلا وَلا صَـوْمَ لَـهُ

بدانید، حج او و روزه او قبول نمى شود

أَلا وَلا بِـرَّ لَـهُ حَتـّی یَـتُـوبَ(۱۳)

بدانید اعمال نیک او قبول نخواهد شد، تا از این کار توبه کند

 

توضیح:

موارد ذیل در ارتباط با این حدیث لازم به یادآوری است:

۱-مرحوم صاحب وسایل الشیعه در ابتدای حدیث می نویسد:

قال النبی (ص):فی خُطْبَهٍ طَویلَـهٍ نَقَلَها الـْمُخالِفُ وَ الـْمُؤالِفُ(۱۴)

۲-مرحوم ابن ابی جمهور در کتـاب عـوالی اللئـالی در ابتدای حدیث می نویسد: وَ فِـی الـْحَدیثِ الصَّحیح(۱۵)

۳-این حدیث را ابن ماجه در سنن خود نقل کرده(۱۶)

۴-بیهقی این حدیث بـا کمـی اختـلاف در الـفـاظ حدیث در کتاب السنن الکبری نقل کرده است(۱۷)

 

ج:روز ملی کارآفرینی

بطوریکه قبلا اشاره گردید روز ششم مرداد مصادف با روز کارآفرینی و آموزشهای فنی حرفه ای است این مناسبت را به عموم برادران و خواهرانی که در سازمان فنی و حرفه ای کشور زحمت می کشند تبریـک می گـویم

سازمان فنی و حرفه ای کشور وابسته به وزارت تعاون ،کار و رفاه اجتماعی در سال ۱۳۵۹ ش تشکیل گردید در حال حاضر دارای ۳۱ اداره کل و بیش از ۶۰۰ مرکز آموزش فنی و حرفه ای دولتی و بـیـش از ۱۷ هـزار آمـوزشـگـاه آزاد در ســطـح کـشــور دارد

 

مأموریت اصلی سازمان:

آموزش ،پژوهش ،تولید استاندارد های آموزشی و ارزشیابی مهارت نیروی کار کشور است که دوره های یک الی هیجده ماهه آموزشی برگزار می کند و گـروه هـای هدف عبارتند از:شاغلان اصناف و صنایع،کار جویان،روستاییان،دانـشجـویـان ، فـارغ الـتحـصـیـلان و زنـان

 

این بحث را با تمسک و تبرک به دو روایت پایان می بریم

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

لاتَـطـْلُـبْ سُـرْعَـهَ الـْعَـمَـلِ وَ اطْـلـُبْ تـَجْـویـدَهُ فَاِنَّ الـنّاسَ لایَسْأَلُونَ فی کَـمْ فَرَغَ مِنَ الْعَمَلِ اِنَّما یَسْأَلونَ عَنْ جَـوْدَهِ صَنْعَـتِهِ(۱۸)

به دنبال سرعت در انجام دادن کار مباش بلکه کیفیت خوب را بجوی مـردم نمی پرسند در چند روز کار را به پایان برده است بلکه از خـوبی و نـیکویـی محـصول می پـرسـند

 

امام صادق(ع) فرمود:

کُلُّ ذِی صَـناعَـهٍ مُـضْـطـَرٌّ إلى ثَلاثِ خِصالٍ یـَجْتَلِبُ بـِهَا الـْمَکْسَبَ وَ هُوَ أَنْ یَکُونَ حاذِقاً بِعَمَلِهِ مُؤَدِّیاً لِلْأَمانَهِ فِیهِ مُسْتَمیلاً لِمَنَ اسْتَعْمَلَهُ(۱۹)

هر صنعتگر از سه خصلت گریز ندارد تا با آنها کسب خود را رونق بخشد مهارت در کـار،امانـت داری و جلب نظـر کـارفـرمای خـود

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری فارس

 

پی نوشت:

(۱)وسایل الشیعه/حر عاملی ج۸ ص۴۱۱

(۲)مستدرک الوسایل ج۴ ص۲۲                   

(۳)بحار الانوار/مجلسی ج۷۵ ص۲۸۸

(۴)تحف العقول ص۳۹۷                    

(۵)نهج البلاغه حکمت ۲۴

(۶)بحار الانوار/مجلسی ج۷۱ ص۲۷۹            

(۷)غررالحکم/آمدی شماره ۳۷۱۴                 

(۸)غرر الحکم / آمدی شماره ۷۱۷۷٫

(۹)نهج البلاغه حکمت ۴۷۱               

(۱۰)شرح غرر/خونساری ج۱ ص۳۰۴           

(۱۱)المحجه البیضاء / فیض کاشانی ج۵ ص۲۲۲ الی ۲۶۱   

(۱۲)خبرگزاری ایمنا

(۱۳)وسایل الشیعه / حر عاملی ج۵ ص۷        

(۱۴)وسایل الشیعه /حر عاملی ج۵ص۷          

(۱۵)عوالی اللئالی/ابن ابی جمهور ج۲ ص۵۴

(۱۶)سنن ابن ماجه ج۱ ص ۳۴۳ حدیث ۱۰۸۱         

(۱۷)السنن الکبری /بیهقی ج۳ ص ۱۷۱        

(۱۸)شرح نهج البلاغه /ابن ابی الحدید ج۲۰ ص ۲۶۷

(۱۹)بحار الانوار/مجلسی ج۷۵ ص ۲۳۶

پر بازدیدترین ها

بیشتر