یکشنبه ۱۴ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 1 جماد أول 1443

(۱۳۹۴/۰۶/۲۶) روشهای تحصیل در حوزه های علمیه(افتتاح سال تحصیلی ۹۴-۹۵)

عَنِ الْخضْر (ع): یا موسـی تَـفـَرَّغْ لِـلْـعِـلـْمِ اِنْ کُنْتَ تُریـدُهُ(۱) ای موسی اگر اراده فراگیری دانش داری خود را برای آن رها ساز   مقدمه: این جلسه افتتاحیه حوزه علمیه خواهران در سال تحصیلی ۹۴-۹۵ می باشد که با همت مدیریت محترم مدرسه الزهرا و با حضور طلاب محترم ،اساتید بزرگوار و سایر مـهمـانان عـزیـز […]

عَنِ الْخضْر (ع):

یا موسـی تَـفـَرَّغْ لِـلْـعِـلـْمِ اِنْ کُنْتَ تُریـدُهُ(۱)

ای موسی اگر اراده فراگیری دانش داری خود را برای آن رها ساز

 

مقدمه:

این جلسه افتتاحیه حوزه علمیه خواهران در سال تحصیلی ۹۴-۹۵ می باشد که با همت مدیریت محترم مدرسه الزهرا و با حضور طلاب محترم ،اساتید بزرگوار و سایر مـهمـانان عـزیـز بـرگـزار شـده اسـت

 

بر خود لازم میدانم در این جـلسه مبارک چند نکته را یادآوری بکنم

الف:ابتدا لازم است از تلاش ها و زحمات طاقت فرسای اساتید بزرگوار و کادر مدیریتی کمال قدردانی و سپاسگذاری را داشته باشم که در تعلیم و تربیت طلاب عزیز از وجود خویش سرمایه گذاری می کنند

ب:قدردانی از تدبیر ،تصمیم و برنامه ریزی های مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در قم که با زیبایی تمام این حوزه ها را مدیریت می کنند

ج:تقدیر و سپاس از اعضای محترم هیئت امنا که در زمان های مقرر جهت حل مشکلات مدرسه الزهرا جلسات تـشـکـیل داده و تـصمیم گیـری می کـنـند

د:تقدیر از همه خیرین ،متدینیـن و مـسئـولانـی که در حد وسع و توان خود با حوزه علمیه خواهران و سایر مدارس علمیه همکاری و یاری می کـنند

 

رسالت حوزه ها پس از پیروزی:

به برکت پیروزی انقلاب اسلامی،شرایط جدیدی پیش روی حوزه های علـمیه شیعه قرار گرفـته است از قبیل:

به مرحله اجرا درآمدن فرهنگ اهل بیت

بیداری اسـلامی در میـان مسلمـانـان

شکست خوردن مکتبهای مادّی جهان

گرایش به آموزه های دینی در سطح جهان

 

این شرایط جدید رسالت حوزه های علمیه را مضاعف کرده است لذا نه تنها باید ویژگیهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی را حفظ کرد بلکه ضرورت دارد متناسب با شرایط زمانی و مکانی برای رشد و گسترش حوزه ها نهایت تلاش را انجام داد چون اجرای احکام اسلام ناب محمدی (ص) فقط از طریق حوزه های علمیه و روحـانیـت شـیـعه قـابـل تأمین است

 

نمونه ای از رسالت های فعلی حوزه ها:

اجرای عدالت علوی(ع) در جـوامع اسـلامی

مبارزه با استعمارگران و حاکمان مستبد منطقه

بسیج توده های مـردم عـلیه ستمـگران جهان

حفظ و حراست کارگزاران نظام از انـحراف

حفظ و حراست از انسجام و وحدت مسلمانان

{gallery}eftetah-sal-tahsili-khaharan94-6-26{/gallery}

توضیح روایت:

روایتی که در ابتدای بحث مطرح کردم بخشی از توصیه های حضرت خضر به حضرت موسی بود که خود را برای فراگیری دانش آماده و رها ساز لذا لازم است توضیـحـاتی در ایـن زمیـنه داده شـود

۱-زیبا سازی نیت و پاکسازی قلب از ناپاکیها تا آمادگی پـذیـرش عـلم را داشـته بـاشـد

۲-غنیمت شمردن فرصت بدست آمده بـویـژه اگـر توأم با نشاط ،جوانی ،صحت وجود ،نبود مشغله،تمرکز حواس،نداشتن مقام اجتماعی بوده بـاشـد

۳-در صـورت امـکـان تـمامـی عـلاقـه ها و مشـاغـل را برای ادامه تحصیل کنار بگذارد و از امکانات زندگی از قبیل خوراک و پوشاک بـه حـداقـل قـناعـت بـکند

۴-در صورت امکـان (اگـر مـرتـکب گنـاه نـشود)ازدواج نـکـند چون مشکلات ازدواج بزرگترین مانع برای ادامه تحصیل است

۵-از همت عالی برخوردار باشد و به مقدار کمی از علم قانع نشود

۶-از دوسـتان و مـعاشـرتهـا و هـر چـیـز دیـگـری کـه موجب جدایی وی از تحصیل علم می شود بپرهیزد

۷-تمـامـی اوقـات خـود را در شـب و روز غـیـر از مـوارد ضروری در تحصیل و مطالعه و تحقیق علوم صرف بکند

۸-در انتخاب رشته از میـان علوم اولویت بندی داشته باشد

 

مراحل فراگیری صحیح یک درس:

ابتدا لازم به یـادآوری اسـت کـه کسـی کـه دنبـال فراگیری دانش است باید از تنبلی ،کسلی و راحت طلبی دوری گزیند چون امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

لا یُدْرَکُ الْعِلْمُ بِراحَهِ الـْجِسْـمِ(۱)

علم توأم با راحتی جسم قابل درک نیست

 

برای فراگیری هر چه بهتر درس در کلاس مراحلی وجود دارد که بصورت فهرسـت اشـاره می کـنیـم

۱-پیش مطالعه درس که دارای فواید زیر است:

پیدا کردن آمادگی ذهنی برای درس

درک کردن کلیات مطالب درس فردا

شناخت اجمالی بر مطالب مشکل درس

آمادگی برای ایراد اشکالات علمی بر استاد

 

۲-حضور مداوم در کلاس

چون حضور در کلاس استاد رکن اساسی در فراگیری علوم و باسواد شدن است لکن در مورد شیوه انتخاب استاد و خصوصیات علمی ،اخلاقی ،اعتقادی و سیاسی مسائل مهمی وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد

 

 

۳-پس مطالعه و فواید آن

پـس از پـایـان درس لازم اسـت درس مـربـوطـه مـورد مطالعه و مرور قرار بگیرد که فواید زیر را به دنبال دارد

حفظ کردن نکات ریز و دقیق درس

به ذهن سپردن مطالب مهم استاد

پیدا کردن آمادگی برای پاسخگویی

به سوالات اسـتاد در کـلاس بـعـدی

 

۴-مباحثه کردن و فواید آن

مباحثه ایـن اسـت کـه دو یـا چـند نفـر هـمکـلاس درس مربوطه را پس از پایان کلاس استـاد بـا هـم مباحثه کنند که دارای فواید متعددی است از قبیل:

۱-دقت بیشتر روی مطالب درس

۲-بروز اشکالات و سوالهای جدید

۳-رشد و گسترش خلاقیت ذهنی

۴-رشد قوه بیان و سخن وری

 

۵تحقیق و فواید آن

لازم است طلبه در رابطه با موضوعات درسی به تحقیق بپردازد که فواید متـعددی دارد از قـبیل:

بوجود آمدن استعداد تخصص

رسیدن به نطر نهایی در موضوع مربوطه

آگاهی بر نظریات دانشمندان در آن موضوع

آشنا شدن با آثار علمی در رشته مربوطه

 

۶-خلاصه نویسی و فواید آن

لازم است طلبه درسهای مهم و مشکل را خـلاصـه نویسی بکند که دارای فواید متعددی است از قبیل:

۱-سهولت و سرعت در مراجعات بعدی به موضوع

۲-شکوفا شدن و بالا رفتن استعداد نویسندگی

۷-تدریس و فواید آن

 

از جمله ویژگیهای حوزه های علمیه این است که طلبه ها از همان ابتدای سالهای تحصیل به تدریس سطوح پایینتر نیز می پردازند و این موضـوع دارای فـوایـد بیشـماری اسـت از قـبیل:

۱-مسلط شدن بر مباحث علمی

۲-عمل کردن به وظیفه تعلیم و تربیت

۳-بالا رفتن سطح معلومات معلم و متعلم

 

پی نوشت:

(۱)کتابخانه احادیث شیعه

(۲)میزان الحکمه/ری شهری ج۶ ص ۵۳۵

 

موضوع:روشهای تحصیل در حوزه های علمیه

مکان: حوزه علمیه خواهران

مناسبت: افتتاح سال تحصیلی ۹۴-۹۵