یکشنبه ۱۴ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 1 جماد أول 1443

(۱۳۹۴/۰۷/۰۳) خطبه های نماز جمعه – ۳ مهر ۱۳۹۴

خطبه(اول): موضوع:الف:غیر متقی از خدا و رسولش بیگانه است قالَ رَسُولُ اللهِ(ص): ثَلاثٌ مَنْ لَـمْ تَـکـُنْ فیه فَلَیـْسَ مِنـّی وَلا مِـنَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ قیلَ یا رَسُولَ اللهِ وَ ما هُنَّ؟قال: رسولخدا(ص) فرمود:هر که سه خصلت را دارا نباشد با من و خدای گرامی و بزرگ بیگانه باشد عرض کردند ای پیامبر خدا آن سه خصلت […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:غیر متقی از خدا و رسولش بیگانه است

قالَ رَسُولُ اللهِ(ص):

ثَلاثٌ مَنْ لَـمْ تَـکـُنْ فیه فَلَیـْسَ مِنـّی وَلا مِـنَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ قیلَ یا رَسُولَ اللهِ وَ ما هُنَّ؟قال:

رسولخدا(ص) فرمود:هر که سه خصلت را دارا نباشد با من و خدای گرامی و بزرگ بیگانه باشد عرض کردند ای پیامبر خدا آن سه خصلت کدام است؟فرمود:

حِــلْـمٌ یُـــردُّ بِــهِ جـَهـْلَ الـْجـاهِـلِ                     

بردباری که با آن نادانی نادان را باز پس زند

وَ حُسْنُ خُـلُـقٍ یَعِیـشُ بِهِ فِـی النّاسِ            

نیک خویی که با آن در میان مردم زندگی کند

وَ وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَنْ مَعاصِی اللهِ عَزَّوَجَلَّ(۱)      

پارسایی که او را از گناهان خدای گرامی و بزرگ باز دارد

 

توضیح:

از این حدیث چند موضوع مهم و اساسی استفاده می شود و باید مورد تـوجـه جـدی قـرار بگـیرند

الف:بردباری و تحمل در برخورد با انسانهایی که نادان هستند امیرمؤمـنـان(ع) در حـق انـسـان نـادان چنین می فـرماید:

اَلْجاهِلُ مَنْ لا یَعْـرِفُ تَـقْصـیـرَهُ وَ لا یَقْبَلُ مِنَ النَّصیحِ لَهُ(۲)

نادان به عیـب خود آگاه نیست و نصیحت خیرخواه خود را نمی پذیرد

 

و در جای دیگر فرمود:

اَلْـجاهـِلُ مَـیِـّتٌ وَ اِنْ کـانَ حَـیَّـا(۳)

یعنی جاهل مرده است هر چند به ظاهر زنده باشـد

 

اگر در برخورد و مواجهه با چنین اشخاص باصبوری و بردباری رفتار نشود لابد باید همانند خود آنان برخورد گردد آنوقت برخورد کننده نیز مثل او جاهل و نادان خواهد بود و یکی از مصادیق این فرمایش امیرمؤمـنان(ع) خـواهـد شـد کـه فـرمـود:

کَفی بِالْمَرْءِ جَـهْلاً اَنْ یَـرْتـَکِـبَ ما نُـهـِیَ عَـنْـهُ(۴)

یعنی در نادانی مرد همین بس که آنچه را از آن نهی شـده است انـجام دهـد

 

ب:حسن خلق در معاشرت با مردم

باید تمامی کسانیکه میخواهند در معاشرتها آموزه های اسلامی را مد نظر قرار بدهند توجه داشته باشند خواست اسلام این است که با مردم با حسـن خـلـق معـاشـرت بـشود

امام حسن مجتبی(ع) در مورد شیوه معاشرت بـا مـردم مـعـیـاری را مــطـرح فـرمــوده انـد

صاحِبِ النّاسَ مِثْلَ ما تـُحِبُّ أَنْ یُصاحِبُوکَ بِهِ(۵)

با مردم چنان رفتار کن که دوست داری با تو آن طور رفتـار کنند

 

ج:ورع و تقوای نگه دارنده

یکی از ویژگیهای برجسته دین مقدس اسلام در میان تمامی مکتبهای جهان این است که برای کنترل کردن پیروان خود از آلودگی به گناهان و معاصی از انگیزه داخلی و معنوی بنام ورع و تقوا استفاده نموده است .انسان با تقوا بدون اینکه کسی او را کنترل بکند تمامی تکالیف خویش را انجام میدهد و از آلودگی به گناه اجتناب می کند

 

لذا امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

اَصْلُ الْوَرَعِ تَجَنُّبُ الْآثامِ وَ التَّنَزُهُ عَنِ الْحَرامِ(۶)

ریشه پارسایی دوری جستن از گناهان و اجتناب از حرام است

 

ثمرات و برکات ورع:

امیرمؤمنان(ع) در کلمات قصار خویش ثمرات و آثـارمتعددی برای ورع بیان فرمـوده اسـت مـواردی را تـرجـمـه مـی کنـیم

۱-ورع موجب اصلاح نفس و دین انسان می شود   

ثَـمَرَهُ الْوَرَعِ صَلاحُ النَّفْسِ وَالـدّیـنِ(۷)

۲-ورع موجب دوری انسان از کارهای پست

بِالْـوَرَعِ یَـکُـونُ التَّـنَـزُّهُ مِنَ الدَّنایا(۸)

۳-ورع موجب کاهش گناهان می شود     

مَنْ زادَ وَرَعُهُ نَقَصَ اِثْـمُهُ(۹)

۴-ورع موجب رشد دانـش مـی شـود        

لایَزْکُو الْعِلْـمُ بِـغَـیْـرِ وَرَعٍ(۱۰)

 

پاداش انسانهای پارسا:

در تعدادی از روایات در زمینه ورع برای انسانهای با ورع و پارسا جایگاه و فضایل ویژه ای بیان شده است از قبیـل:

۱-همنشینی با خداوند

رسولخدا(ص) فرمود:

جُلَساءُ اللهِ غَدَاً أَهْلُ الْوَرَعِ وَالزُّهْدِ فِی الدُّنْیا(۱۱)

هم نشینان خدا در قیامت پارسایان و بی رغبتان به دنیا هستند

 

۲-جایگاه نماز پارسا

رسولخدا(ص) فرمود:

رَکْعَتانِ مِنْ رَجُلٍ وَرِعٍ أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ رَکْعَهٍ مِنْ مُخَلِّطٍ(۱۲)

دو رکعت نماز مرد پارسا برتر از هزار رکعت نماز کسی که حلال و حـرام را بـهم آمـیـزد

 

۳-همنشینی با پارسا عبادت است

رسولخدا(ص) فرمود:

اَلْجُلُوسُ مَعَ رَجُلٍ وَرِعٍ مِنَ الْعِبادَهِ وَالـْمُذاکَرَهُ مَعَهُ صَدَقَهٌ(۱۳)

نشستن با مرد پارسا عبادت است و گفـتگو کـردن با او صـدقـه اسـت

 

پارساترین مردم کیست؟

فقیه نامدار شیعه مرحوم شیخ مفید در کتاب ارزشمند الاختصاص از امام صادق(ع) نـقل مـی کـند فـرمـود:

لاوَرَعَ أَنْفَعُ مِنْ تـَجَنُّبِ مَـحارمِ اللهِ عَـزَّوَجـَلَّ وَالْـکَـفِّ عَـنْ أَذَی الـْمُـؤْمِـنـیـنَ وَ اغْـتِـیابـِهـِمْ(۱۴)

هیچ ورعی سودمندتر از دوری کردن از حرامهای خدای عزوجل و خویش تنداری از آزار مؤمنان و غیبـت کـردن از آنـها نـیسـت

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:مناسبتهای هفته جاری

روز ۳ مهر ۱۱ ذی الحجه

درگذشت عالم عارف استاد اخلاق میرزا جواد ملکی تبریزی(۱۳۴۴ق)(۱۵)

آغاز تهاجم نظامی آمریکا به افغانستان به بهانه مبارزه با تروریسم(۲۰۰۱م)(۱۶)

 

روز ۵ مهر

روز شکسته شدن حصر آبادان در عملیات ثامن الائمه(ع)(۱۳۶۰ش)(۱۷)

روز جهانی جهانگردی(۱۸)

 

روز ۷ مهر۱۵ ذی الحجه

روز فرخنده میلاد امام علی النقی(ع)(۲۱۲ق)(۱۹)

روز شهادت شهید هاشمی نژاد(۱۳۶۰ش)(۲۰)

روز شهادت سرداران فلاحی،فکوری،نامجو وجهان آرا در سانحـه سـقـوط هواپیـما(۱۳۶۰ش)(۲۱)

روز آتش نشانی و ایمنی-روز بزرگداشت شمس تبریزی(۲۲)

 

روز ۸ مهر

روز جهانی ناشنوایان(۲۳)

روز جهانی دریانوردی(۲۴)

روز بزرگداشت مولوی(۲۵)

 

روز ۹ مهر

روز جهانی سالمندان(۲۶)

 

ب:جهانگردی از دیدگاه اسلام

در جهان امروز موضوع جهانگردی از منابع مهم درآمدزا می باشد بسیاری از کشورهای جهان بخش مهم درآمد خود را از طـریق تـوریسم و جهانگردی بدست می آورند .کشور اسلامی ایران از لحاظ چشم انداز جهانگردی از جمله بهترینهای جهان می باشد چون نوع جـذابـیتـهای جهـانگـردی را دارا مـی بـاشـد از قبـیل:

چشم انداز های طبیعی و اقلیمی

آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی

اماکن مقدس و مذهبی

آداب و سنن ارزشمند قابل ارائه

کتابخانه های خطی بسیار ارزشمند

مدیریت و کشور داری

زندگی مسالمت آمیز پیروان ،ادیان و مذاهب

آموزه های ارزشمند انقلابی

 

در آیات متعدد قرآن و روایات اهل بیت(ع) دستورات مهمی در زمینه جهانگردی وارد شده است که نیازمند به تحقیق و دسته بندی است بعنوان نمونه مواردی را یادآوری میکنیم دوستان میتوانند این موضوعات را مورد بررسی و تحلیل جدی علمی قرار بدهند:

۱-مورد سرزنش قرار دادن ترک جهانگردی(۲۷)

۲-دستور اکید به سیر کـردن در کـره زمین(۲۸)

۳-معرفی سیاحت و جهانگردی بعضی از بندگان برگزیده خدا(۲۹)

۴-بیان آثار و برکات سیاحت و جهان گردی(۳۰)

۵-معرفی صحت وجود و گسترش روزی از جمله آثار جهانگردی (۳۱)

۶-دستور به حفظ جان و مال غیر مسلمانان جهانگرد(۳۲)

۷-بیان برخی از محدودیتهای جهانگردان غیر مسلمان در کشورهای اسلامی(۳۳)

۸-بیان تعهدات شرعی و اخلاقی مسلمانان نسبت به جهان گردان(۳۴)

 

مشکلات جهان گردی در ایران:

۱-نبود سیاستگزاری و برنامه فراگیر و گسترده

۲-تبلیغات ضد ایرانی در تعدادی از کـشـورها

۳-وجود بدبینی در مردم ایران نسبت به خارجیان

۴-وجود محدودیتهایی نسبت به خارجیان در ایران

۵-برخی از دستورات ویژه شرعی نسبت به غیر مسلمانان

 

ج:فرازهایی از زندگی و سیره امام هادی(ع)

در کتب حدیثی ، تاریخی و رجـالـی ویژگـی هـای اخلاقی و رفتاری آنحضرت را چنین ثبت نموده اند:

۱-گشاده دست ترین و بخشنده ترین مردم بوده(۳۵)

۲-زندگی توأم با پارسایی و روی گردانی از دنیا(۳۶)

۳-انجام فعالیتهای کشاورزی جهت امـرار معـاش(۳۷)

۴-راه نمایی و هدایت انسانهای گمراه از جاده حق(۳۸)

۵-نهی اصحاب خود از همنشینی با صوفیان منحرف(۳۹)

۶-انجام فعالیتهای مخفی علیه حاکمان ستمگر عباسی(۴۰)

۷-ایجاد شبکه ارتباطی وکالت میان در میان شیعیان(۴۱)

۸-تحمل مشکلات تبعید به سامرا توسط متوکل عباسی(۴۲)

۹-تحمل شکنجه های زندان متوکل عباسی(۴۳)

۱۰-مقـابلـه بـا فـقیـهان و مفتـیان دربـاری(۴۴)

۱۱-پاسخگـویی به شبـهات مکتبهای کلامی(۴۵)

۱۲-مبارزه با جریان انحـرافـی غـلات شیعه(۴۶)

۱۳-تربیت ۱۸۵ نفر شاگرد در رشته های مختلف علوم(۴۷)

 

د:دیدار صمیمی رهبری با جانبازان

رهبر معظم انقلاب اسلامی طی دیداری صمیمی با جانبازان قطع نخاعی و بالای ۷۰ درصد و خانواده آنان موضوعات مهمی را مورد تـأکیـد و تـوصـیه قـرار دادنـد

۱-زحمات و پاداش جانبازان پیش خـدا هم محفوض است و هم رو به افزایش است

۲-جانبازی مبارزه دائمی و نشان ایستادگی ملت ایران و نمادی از مقاومت جانانه این مـلت در راه خـداسـت

۳-همسران جانبازان ایثار گرانی هستند که بیان از وصف ویـژگـی کـار آنـان قـاصـر اسـت

۴-همه ملت ایران باید جانبازان و جانبازی را ثروت عظیم و سرمایه ای بزرگ برای خود بدانند هم جانبازان ثروت ملت هستند و هم جانبازی ثروت بی بدیلی است که می تواند استقلال و آزادی و عزت ملت را بیمه کند(۴۸)

 

ه:آغاز سال تحصیلی مراکز علمی

در آغاز ماه مهر و شروع به کار مراکز علمی اعم از آموزش و پرورش و دانشگاه ها هستیم با تبریک این مناسبت به همه دانش آموزان ،دانشجویان ،معلمان ،اساتید و کارگزاران مجموعه های علمی و آموزشی لازم میدانم مواردی را تحت عنوان انتظارات از مراکز علمی و آموزش عالی کشور یادآوری ذکر کنم البته با ترجمه روایتی از امیرمؤمنان(ع) که می فرماید:

لَوْ اَنَّ حَـمَلَهَ الْعِلْـمِ حَـمَلـُوهُ بـِحَقّـِهِ

اگر دانشمندان دانش را به خاطر حقی که دارد بیاموزند

لَأَحَبَـّـهُمُ اللهُ وَ مـَلائِـکـَتـُـهُ وَاَهْـلُ طـاعَـتِــهِ مِــنْ خَــلْــقـِـهِ وَلکِنَّهُمْ حَمَلُوهُ لِطَلَبِ الدُّنْیا ، فـَمَقَتُهُمُ الله وَهانُوا عَلَى النّاسِ(۴۹)

خداوند و فرشتگان او و آفریدگان فرمانبردارش آنان را دوست داشته باشند اما آنان علم را برای طلب دنیا آموختند و از این رو خدا از ایشان نفرت گرفت و نزد مردم خار شدند

 

۱-ضرورت فراگیری دانش توأم با تعهد و تهذیب

۲-تجدید نظر جدی در محتوا و شیوه های آموزشی

۳-اولویت بندی رشته ها بر مبنای نیازهای کشور

۴-بالا بردن سطح علمی و دوری جستن از مدرک گرایی

۵-بهره گیری صحیح از ظرفیت های حوزه های علمیه

۶-همکاری عملی با کارگزاران اجرایی نظام جمهوری اسلامی

۷-ایجاد ارتباط تنگاتنگ با توده مردم جامعه

۸-اولویت قائل شدن به تحقیق و پژوهش به معنای واقعی

 

و:کشتار دردناک منا

من این مصیبت را که به کشته و مجروح شدن جمع کثیری از حجاج بیت الله و ایرانیان زائر خدا گردید به عموم مردم ،ولی امر مسلمین و امـام عـصـر (عج) تسلـیـت می گـویم

هفته گذشته به دنبال فاجعه سقوط جرثقیل مطرح گردید که آل سعود لیاقت و عرضه مدیریت حرمین شریفین را ندارند لذا اگر همین روال ادامه داشته باشد باید همه ساله شـاهـد چـنیـن فـاجـعـه هـای تـلـخ و دردنـاک بـاشـیـم

چون آل سعود بارها نشان داده اند سفاکی و خون ریزی از جمله ویژگیهای آنان می باشد چه از طریق گروه های تکفیری و چه بصورت مستقیم در یمن و منا لذا به نظر می رسد تنها راه حل این قبیل حوادث تلخ،مدیریت جهان اسلام بر این دو شهر مقدس و معنوی مکه و مدینه می باشد و باید آحاد مسلمانان از طریق فشار با آل سعود زمینه این مدیریت را فراهـم سازند.

 

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

خبرگزاری ایکنا

خبرگزاری رسا

خبرگزاری تسنیم

خبرگزاری تابناک

 

پی نوشت:

(۱)الخصال/شیخ صدوق ج۱ص۱۴۵                                                                          

(۲)غرر الحکم/آمدی ۱۸۰۹

(۳)غررالحکم/آمدی ۱۱۲۵                           

(۴)میزان الحکمه/ری شهری ج۲ ص۳۵۵                            

(۵)اعلام الدین/دیلمی ص ۲۹۷

(۶)غرر الحکم/آمدی ۳۰۹۷  

(۷)غررالحکم/آمدی ۴۶۳۶   

(۸)میزان الحکمه ج۱۳ص۱۱۹          

(۹)غررالحکم/آمدی ۸۳۳۱    

(۱۰)شرح غررالحکم/خونساری ج۶ص۲۲۶

(۱۱)کنز العمال/متقی هندی ۷۲۷۹              

(۱۲)کنزالعمال/متقی هندی ۷۲۸۳               

(۱۳)کنز العمال/متقی هندی ۷۲۸۳  

(۱۴)الاختصاص /شیخ مفید ص۲۲۷

(۱۵)گلشن ابرار ج۲ص۵۱۸              

(۱۶) جنگ‌های هفت‌گانه اوباما علیه جهان‌اسلام/ خبرگزاری دانشجو                  

(۱۷)پایگاه اطلاع رسانی شهید آوینی

(۱۸)خبرگزاری میراث فرهنگی                   

(۱۹)پایگاه اطلاع رسانی تبیان                                                           

(۲۰)پایگاه اطلاع رسانی حوزه

(۲۱)پایگاه اطلاع رسانی تاریخ ایرانی          

(۲۲)سایت جامع آتش نشانی                                                 

(۲۳)پایگاه اطلاع رسانی بیتوته

(۲۴)گاه شمار دریایی ایران              

(۲۵)پایگاه اطلاع رسانی حوزه                                                         

(۲۶)همشهری آنلاین

(۲۷)سوره فاطر آیه ۴۴                                                                                              

(۲۸)سوره آل عمران آیه ۱۷۳

(۲۹)سوره کهف آیات ۸۲ الی ۹۸                              

(۳۰)سوره نحل آیه ۶۹ وآل عمران آیه ۱۷۳            

(۳۱)بحار الانوار/مجلسی ج ۷۶ ص۲۲۲

(۳۲)سلسله الینابیع الفقیه ج۹ ص۸۷                          

(۳۳)شرایع الاسلام /محقق حلی ج۱ ص ۳۳۲                       

(۳۴)وسایل الشیعه ج۸ احکام العشره

(۳۵)مناقب آل ابی طالب ج۴ ص۴۰۹                      

(۳۶)اصول کافی/کلینی ج۱ ص ۴۹۹                       

(۳۷)من لا یحضره الفقیه ج۳ ص۱۶۲

(۳۸)اعلام الوری ج۲ ص ۱۲۳                                  

(۳۹)حدیقه الشیعه/اردبیلی ص ۶۰۲                          

(۴۰)بحار الانوار/مجلسی ج۵۰ ص ۱۷۶

(۴۱)اختبار معرفه الرجال/طوسی ص ۵۱۳

(۴۲)الارشاد/شیخ مفید ص ۳۳۴                                 

(۴۳)بحار الانوار/مجلسی ج۵۰ ص ۱۹۴                     

(۴۴)سیره پیشوایان/مهدی پیشوایی ص ۵۹۹

(۴۵)الاحتجاج/طبرسی ص ۲۴۹                                            

(۴۶)الامام الهادی/باقر شریف القرشی ص ۳۳۵                    

(۴۷)رجال/شیخ طوسی ص ۴۰۹

(۴۸)سایت شورای سیاستگزاری ائمه جمعه

(۴۹)بحار الانوار/مجلسی ۲/۳۷/۴۸